Poradnik Przedsiębiorcy

Opieka nad dzieckiem - zasady przyznawania urlopu

Każdemu pracownikowi przysługują dwa płatne dni zwolnienia z pracy na sprawowanie opieki nad dzieckiem, które nie ukończyło jeszcze 14 lat. Kiedy pracownik może skorzystać z takiego zwolnienia? Czy jest ono płatne? Dowiesz się, czytając poniższy artykuł kiedy i na jakich warunkach przysługuje opieka nad dzieckiem.

Opieka nad dzieckiem - zasady przyznawania

Art. 188 Kodeksu pracy reguluje możliwość udzielenia zwolnienia od pracy udzielanego rodzicom potocznie zwane jest ono opieką z tytułu wychowania dziecka. Zwolnienie to przysługuje na opiekę nad zdrowym dzieckiem do 14 roku życia. Natomiast w przypadku dziecka chorego do lat 14, rodzic pobiera zasiłek opiekuńczy. 

 Art. 188 Kodeksu pracy
Pracownicy wychowującej przynajmniej jedno dziecko w wieku do 14 lat przysługuje w ciągu roku zwolnienie od pracy na 2 dni, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia.

Warto zaznaczyć, że z wymienionych uprawnień może korzystać tylko jedno z rodziców lub opiekunów prawnych (zgodnie z art 1891). Dni wolne na sprawowanie opieki nad dzieckiem przysługują na wniosek rodzica lub opiekuna - decyzja o przyznaniu urlopu stoi jednak po stronie pracodawcy.

Pracownikowi przysługuje zwolnienie związane ze sprawowaniem opieki nad dzieckiem w wymiarze 16 godzin lub 2 dni Dwudniowe zwolnienie może być wykorzystane łącznie albo rozdzielnie, ponieważ nie ma limitów ilości dokonywanych zwolnień, oznacza to, że pracownik może skorzystać np. z jednej godziny opieki. Nie ma również przeszkód, aby pracownik skorzystał z tego zwolnienia bezpośrednio po innej nieobecności w pracy, np. po urlopie wypoczynkowym.

Wymiar zwolnienia przysługuje niezależnie od liczby dzieci, które posiada pracownik.

W pierwszym wniosku, który został złożony w danym roku kalendarzowym pracownik określa, czy chce skorzystać ze zwolnienia w godzinach czy w dniach. Jeżeli w pierwszym wniosku wskaże, że chce skorzystać z 1 dnia zwolnienia, w kolejnym wniosku nie będzie mógł wystąpić o udzielenie wolnego w godzinach.

Opieka nad dzieckiem - kto otrzyma dodatkowe wolne?

Warto wiedzieć, że dwa dni zwolnienia na opiekę nad dzieckiem przysługują niezależnie od stażu pracy, rodzaju umowy o pracę i wymiaru czasu pracy pracownika .

W przypadku osoby zatrudnionej w niepełnym wymiarze czasu pracy udzielane jest ono w wymiarze godzinowym i ustala się je proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy. Dodatkowo niepełne godziny zaokrągla się w górę do pełnej godziny.

Zwolnienie te przysługuje zatrudnionemu w roku kalendarzowym, w którym nabył do niego prawo, dlatego też, jeżeli pracownik nie wykorzystał w 2018 roku urlopu na opiekę nad dzieckiem, traci do nich prawo w 2019 roku. W przeciwieństwie do urlopu wypoczynkowego pracownik nie może w razie niewykorzystania w danym roku tego zwolnienia, żądać od pracodawcy ekwiwalentu.

Pozbawienie wychowującego władzy rodzicielskiej skutkuje utratą przez pracownika uprawnienia do korzystania ze zwolnienia na opiekę nad dzieckiem.

Warto wiedzieć, że ilość dni wolnych od pracy nie zwiększa się w przypadku gdy pracownik wychowuje więcej niż jedno dziecko. Pracownik utraci prawo do dni wolnych wraz z ukończeniem przez dziecko 14. rok życia. W przypadku zatrudnienia w różnych miejscach pracownik w każdym zakładzie pracy nabywa odrębne prawa do dni wolnych na opiekę nad dzieckiem.

Prawo do zwolnienia z tytułu opieki nad dzieckiem mają również rodzice rozwiedzeni lub będący w związkach nieformalnych, jednak limit dwóch dni dotyczy każdego związku, z którego pochodzą dzieci osobno. Jak wspomniano powyżej, zwolnienia nie można udzielić pracownikowi pozbawionemu władzy rodzicielskiej.