Poradnik Przedsiębiorcy

Likwidacja OFE i przeniesienie zgromadzonych środków

Likwidacja OFE jest już praktycznie przesądzona. Rada Ministrów 26 listopada przyjęła projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku z przeniesieniem środków z otwartych funduszy emerytalnych na indywidualne konta emerytalne. Osoby posiadające środki w Otwartych Funduszach Emerytalnych będą musiały zdecydować, gdzie chcą je przekazać - na subkonto w ZUS czy na Indywidualne Konto Emerytalne.

Likwidacja OFE - skąd taki pomysł?

Likwidacja OFE ma być początkiem zmiany kształtu systemu emerytalnego. Zgodnie z założeniami powinien on być oparty na funduszach pochodzących z:

  • Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS),
  • Pracowniczych Planów Kapitałowych (PPK),
  • Indywidualnych Kont Emerytalnych (IKE),
  • Indywidualnych Kont Zabezpieczenia Emerytalnego (IKZE).

Taki system ma doprowadzić do tego, że zwiększy się świadomość w zakresie oszczędzania na późniejsze lata, czyli po zaprzestaniu aktywności zawodowej. Przyczyni się również do zbudowania stabilnego i bezpiecznego systemu emerytalnego, czego skutkiem będzie wzrost świadczeń emerytalnych.

Przekazanie środków z OFE

Środki zgromadzone od 1 stycznia 2010 roku na koncie OFE mogą zostać przekazane do ZUS lub IKE. Warto jednak dodać, że przeniesienie pieniędzy na IKE będzie wiązało się z uiszczeniem 15% opłaty przekształceniowej. Ta opłata nie będzie pobierana przy ulokowaniu środków na subkoncie w ZUS. Dlaczego? Wynika to z tego, że przy wypłacie emerytury z ZUS, świadczenie jest obniżane o podatek dochodowy w wysokości 17% lub 32%. Oszczędności pobierane z indywidualnego konta nie podlegają takiemu obciążeniu.

Ustawa ma również gwarantować, że środki przekazane na IKE będą prywatną własnością oszczędzających.

Do kiedy podjąć decyzję?

Jeśli członek OFE nie podejmie żadnego działania w tej kwestii, zgromadzone aktywa zostaną automatycznie przekazane na IKE. W przypadku chęci przeniesienia ich na subkonto ZUS, konieczne jest wystąpienie z odpowiednią prośbą do towarzystwa obsługującego OFE. Zainteresowany będzie musiał złożyć taki wniosek w terminie podanym w ustawie - czyli między 1 czerwca a 1 sierpnia 2020 roku.

Likwidacja OFE wiąże się z koniecznością przekazania zgromadzonych środków na IKE lub do ZUS. Uczestnicy, którzy nie podejmą żadnych działań otrzymają pieniądze na Indywidualne Konto Emerytalne. Wniosek o przekazanie środków do ZUS należy złożyć od 1 czerwca do maksymalnie 1 sierpnia 2020 roku.

Wypłaty zgromadzonych środków i ich dziedziczenie

Pieniądze z indywidualnego konta można wypłacić jednorazowo bądź w ratach, to emeryt podejmuje decyzję którą formę wybierze. Aby jednak tego dokonać należy mieć ukończone co najmniej 60 lat lub nabyć prawo do wcześniejszej emerytury i mieć ukończone 55 lat. Dodatkowo, aby od wypłat nie był pobierany tzw. podatek Belki (19%), trzeba jeszcze spełnić jeden z warunków:

  • dokonać wpłat na IKE co najmniej w 5 dowolnych latach kalendarzowych lub
  • wpłacić ponad połowę wartości wpłat nie później niż na 5 lat przed dniem złożenia wniosku o dokonanie wypłaty.

Jednakże środki, które będą pochodziły z OFE mogą zostać wypłacone dopiero po osiągnięciu wieku emerytalnego i będą one zwolnione z opodatkowania, gdyż wcześniej zostały objęte opłatą przekształceniową.

Emerytura z ZUS wypłacana jest po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego - 60 lat w przypadku kobiet i 65 lat w przypadku mężczyzn. Wypłaty z ZUS są comiesięczne i przysługują dożywotnio.

Co ważne, w razie śmierci właściciela IKE do środków zebranych na tym koncie mają prawo spadkobiercy. Pieniądze, które trafią na subkonto w ZUS nie będą podlegały dziedziczeniu.

Likwidacja OFE a emerytura minimalna

Sposób wyliczenia najniższej emerytury nie ulegnie zmianie. W tym temacie wypowiedziała się Minister Funduszy i Polityki Regionalnej Małgorzata Jarosińska-Jedynak:

Po przeprowadzonych konsultacjach zdecydowano, że pozostanie on taki jak obecnie, czyli jeśli na koncie ZUS nie będzie wystarczających środków, by wypłacić minimalną emeryturę, to różnica zostanie pokryta w całości ze środków budżetu państwa, a nie – jak przewidywał projekt przed konsultacjami – również z uwzględnieniem środków przeniesionych z OFE na Indywidualne Konta Emerytalne.

Ustawa o likwidacji OFE ma wejść w życie 1 czerwca 2020 roku.