Poradnik Przedsiębiorcy

Mały przedsiębiorca a obowiązek rozliczania VAT

Przedsiębiorcy, którzy nie uzyskują dużych obrotów lub osoby rozpoczynające prowadzenie działalności gospodarczej i nie planujące wysokich obrotów ze sprzedaży, mogą skorzystać z możliwości, aby ich sprzedaż była zwolniona z podatku VAT.

Możliwość taką posiadają mali przedsiębiorcy, których wartość sprzedaży w poprzednim roku podatkowym nie była większa niż 150 000 zł, a w przypadku działalności gospodarczych otwartych w ciągu roku podatkowego, limit sprzedaży oblicza się proporcjonalnie do czasu prowadzenia działalności gospodarczej w danym roku.

Jednak w ustawie o VAT w art. 113 określono, że do limitu obrotów nie wlicza się kwoty podatku oraz niektórych transakcji, takich jak:

  • wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów oraz sprzedaż wysyłkowa z terytorium kraju oraz sprzedaż wysyłkowej na terytorium kraju;

  • odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług, zwolnionych od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3, z wyjątkiem:

    • transakcji związanych z nieruchomościami,

    • usług, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 7, 12 i 38-41,

    • usług ubezpieczeniowych,

jeżeli czynności te nie mają charakteru transakcji pomocniczych;

  • odpłatna dostawa towarów, która na podstawie przepisów o podatku dochodowym jest zaliczana przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji.

Ustawa w art. 113 ust. 13 reguluje również, że przedsiębiorcy, wykonujący określone czynności, nie mogą skorzystać ze zwolnienia VAT na podstawie małych obrotów. Zwolnienie to nie obejmuje podatników:

  • dokonujących dostaw:

    • towarów wymienionych w załączniku nr 12 do ustawy,

    • towarów opodatkowanych podatkiem akcyzowym, w rozumieniu przepisów o podatku akcyzowym, z wyjątkiem:

      • energii elektrycznej (PKWiU 35.11.10.0),

      • wyrobów tytoniowych,

      • samochodów osobowych, które nie są nowymi środkami transportu, zaliczanych przez podatnika, na podstawie przepisów o podatku dochodowym, do środków trwałych podlegających amortyzacji,

    • budynków, budowli lub ich części, w przypadkach, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 lit. a i b,

    • terenów budowlanych,

    • nowych środków transportu;

  • świadczących usługi:

    • prawnicze,

    • w zakresie doradztwa, z wyjątkiem doradztwa rolniczego związanego z uprawą i hodowlą roślin oraz chowem i hodowlą zwierząt, a także związanego ze sporządzaniem planu zagospodarowania i modernizacji gospodarstwa rolnego,

    • jubilerskie;

  • nieposiadających siedziby działalności gospodarczej na terytorium kraju.

Podatnicy wykonujący powyższe czynności, nawet jeżeli ich obroty są niewielkie, nie mogą skorzystać ze zwolnienia z VAT i obowiązkowo muszą dokonać rejestracji za pomocą formularza VAT-R jako czynni podatnicy podatku VAT.

Przedsiębiorcy, którzy rozpoczynają działalność gospodarczą i mogą być zwolnieni z VAT ze względu na przewidywane małe obroty, nie mają obowiązku składać do urzędu skarbowego żadnego formularza ani pisma z tym związanego, ewentualnie mogą dobrowolnie złożyć druk VAT-R, w którym wskażą, że wybierają zwolnienie z VAT. W takiej sytuacji naczelnik urzędu skarbowego dokona rejestracji przedsiębiorcy jako “podatnika VAT zwolnionego”.

Ważne!

Art. 113 ust. 11 ustawy o VAT mówi, że podatnik, który utracił prawo do zwolnienia sprzedaży od podatku lub zrezygnował z tego zwolnienia, może, nie wcześniej niż po upływie roku, licząc od końca roku, w którym utracił prawo do zwolnienia lub zrezygnował z tego zwolnienia, ponownie skorzystać ze zwolnienia.