Poradnik Przedsiębiorcy

Podatek od wartości dodanej jako koszt uzyskania przychodu

Transakcje zagraniczne wzbudzają wiele wątpliwości w sposobie rozliczania, przez co podatnicy szukają pomocy w indywidualnych interpretacjach organów podatkowych. Ze względu na złożoność przepisów i często indywidualny charakter stanów faktycznych interpretacje powodują, że  w praktyce napotykamy całkowicie odmienne stanowiska niż te, jakie wynikałyby z ustawy. Jednym z przykładów są kwestie dotyczące podatku od wartości dodanej. Czy podatek od wartości dodanej można uznać za koszt uzyskania przychodu?

Podatek od wartości dodanej za koszt uzyskania przychodu - dotychczasowe stanowiska organów

Do niedawna organy podatkowe stały na stanowisku, że podatek od wartości dodanej może być uznany za koszt uzyskania przychodu po spełnieniu określonych warunków. Weryfikując interpretacje podatkowe, dopatrzyć można się było zasady, że koszt stanowi jedynie ta część podatku od wartości dodanej, która nie została odzyskana przez podatnika. W rezultacie, podatek od wartości dodanej mógł stanowić koszt uzyskania przychodu dopiero po:

  • wystąpieniu podatnika o jego zwrot do państwa członkowskiego oraz

  • odmowie zwrotu podatku przez dane państwo.

Podatek od towarów i usług a podatek od wartości dodanej

Ustawa VAT rozróżnia te dwa podatki. Podatek od towarów i usług to VAT obowiązujący na terenie Polski. W najprostszym ujęciu podatek od wartości dodanej to podatek od towarów i usług w innych krajach wspólnoty.

Jeżeli więc podatnik nie podjął próby odzyskania należnej mu części podatku, wówczas nie miał możliwości uznania go za koszt uzyskania przychodu.

Interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 11.02.2009 r. nr IPPB5/423-170/08-4/DG

„(…) podstawowym warunkiem zaliczenia podatku naliczonego do kosztów uzyskania przychodów jest brak możliwości obniżenia podatku należnego o podatek naliczony. Należy jednakże odróżnić obiektywny brak możliwości odliczenia tego podatku od nieskorzystania z prawa do odliczenia. W pierwszej sytuacji podatnik nie ma prawa do odliczenia podatku naliczonego w całości lub części ze względu na to, że przepis ustawy tak stanowi lub ze względu na niedopełnienie warunków niezbędnych do dokonania odliczenia. W drugim przypadku podatnik odstępuje od skorzystania ze swojego prawa i np. nie występuje z wnioskiem o zwrot podatku, przez co nie dokonuje odliczenia.(…)

W konsekwencji należy uznać, iż kwota podatku od wartości dodanej, którego zwrotu brytyjskie organy podatkowe odmówiły podatnikowi będzie stanowiła koszt uzyskania przychodu natomiast kwota podatku od wartości dodanej, o którego zwrot Wnioskodawca nie wystąpił nie stanowi kosztów uzyskania dochodów w podatku dochodowym od osób prawnych.(…)”

Organ podatkowy uznał brak możliwości zaliczenia brytyjskiego podatku od wartości dodanej do kosztów uzyskania przychodu w momencie jego poniesienia. Podatek od wartości dodanej, jako podatek co do zasady neutralny dla przedsiębiorców, nie jest wydatkiem poniesionym w sposób definitywny. Może bowiem zostać zwrócony po zakończeniu procedury ubiegania się o jego zwrot. Zatem zgodnie z powyższym stanowiskiem, podatek od wartości dodanej byłby kosztem, ale tylko w momencie, gdy podatnikowi odmówiono by zwrotu tego podatku.

Podatek od wartości dodanej za koszt uzyskania przychodu - zmiana stanowiska organów podatkowych

Z wyżej wspomnianą interpretacją nie zgadzały się sądy administracyjne wyjaśniając, że ustawa o podatku dochodowym odnosi się jedynie do podatku od towarów i usług - nie obejmuje swym zakresem podatku od wartości dodanej.

W jednej z interpretacji odnoszącej się do tematu wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi w dniu 31 marca 2013 roku (IPTPB1/415-530/13-2/AP) możemy przeczytać: (...) stwierdzić należy, iż cytowany art. 23 ust. 1 pkt 43 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie będzie miał w przedmiotowej sprawie zastosowania, ponieważ dotyczy podatku od towarów i usług, a nie podatku od wartości dodanej. (...)”.

W rezultacie, zgodnie z aktualnym poglądem organów podatkowych, podatek od wartości dodanej stanowi koszt uzyskania przychodu niepodlegający zakwestionowaniu. Podatnik dokonujący zakupu w państwie członkowskim, który otrzyma fakturę, ma prawo do zaksięgowania kwoty brutto która na niej widnieje w dacie poniesienia kosztu, bez konieczności spełniania dodatkowych warunków. Należy jednak zaznaczyć, że w przypadku uznania podatku od wartości dodanej za koszt, a następnie zwrócenia się o zwrot podatku i jego otrzymania - koniecznym jest wykazanie przychodu z tytułu otrzymanego zwrotu.