Poradnik Przedsiębiorcy

Podstawa wymiaru składek - wysokość składek ZUS przedsiębiorcy i pracownika

Opłacanie składek ZUS, zarówno za siebie, jak i swoich pracowników, jest obowiązkiem każdego przedsiębiorcy. Niewywiązywanie się z tego obowiązku rodzi określone konsekwencje, m.in. karę grzywny. Ile wynoszą składki ZUS za przedsiębiorców i pracowników? To zależy od podstawy, której wysokość jest uzależniona od kilku czynników. Co ważne, podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe) różni się od podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Podstawa wymiaru składek dla początkujących przedsiębiorców

Przedsiębiorca, który zakłada działalność gospodarczą, może skorzystać z tzw. małego ZUS-u. Oznacza to, że przez 24 miesiące opłaca preferencyjne składki ZUS. Podstawa wymiaru składek w tym przypadku zależy od obowiązującego  w danym roku wynagrodzenia minimalnego. Dokładniej podstawa preferencyjnych składek społecznych stanowi 30% wynagrodzenia minimalnego. W 2019 roku wynagrodzenie minimalne wynosi 2600 zł.

W 2020 roku podstawa preferencyjnych składek społecznych wynosi 780 zł (2600 zł x 30% = 780 zł). Od tej kwoty wylicza się składki, stosując odpowiedni procent. 

Pełne składki ZUS dla przedsiębiorców

Wysokość procentowa składek społecznych wynosi tyle samo dla przedsiębiorców opłacających preferencyjne składki i pełny ZUS. Obliczane są jednak od innych podstaw. Przedsiębiorcy, którzy nie mogą skorzystać z preferencyjnych składek, opłacają je w wyższej kwocie. W ich przypadku, podstawa wymiaru składek zależy od prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia za pracę na dany rok. Podstawę składek ZUS stanowi 60% tej kwoty.

W 2020 roku prognozowane przeciętne wynagrodzenie za pracę wynosi 3136,20 zł (5227 zł x 60%). Kwota ta stanowi podstawę wymiaru składek.

Składka zdrowotna dla wszystkich przedsiębiorców taka sama

Bez względu na to, czy przedsiębiorca opłaca składki preferencyjne, czy pełne, wszyscy mają obowiązek opłacania składki zdrowotnej.

Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne jest taka sama dla wszystkich przedsiębiorców, bez względu na to, od jakiej podstawy opłacają składki społeczne.

Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne jest uzależniona od wysokości przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorców, włącznie z wypłatą zysku w IV kwartale roku poprzedniego. Informację o tej kwocie podaje GUS.

Podstawę składki zdrowotnej stanowi 75% przeciętnego wynagrodzenia, czyli w 2020 roku 4026,01 zł (75% x 5368,01 zł). Wartość składki zdrowotnej, którą muszą wpłacać wszyscy przedsiębiorcy w roku bieżącym, wynosi 9% tej podstawy, czyli 362,34 zł. Składka zdrowotna, która podlega odliczeniu od podatku, wynosi 7,75% podstawy, czyli 312,02 zł.

Składki ZUS za pracownika

Podstawa wymiaru składek dla pracownika nie jest kwotą odgórną. Wysokość składek zależy od wynagrodzenia brutto, które on otrzymuje. Przepisy gwarantują jednak wynagrodzenie minimalne za pracę. Co ważne, część składek opłacanych jest przez pracownika (tzn. są one potrącane z wynagrodzenia pracownika), a pozostałą część opłaca pracodawca z własnych środków, ponad wynagrodzenie wypłacane pracownikowi.

Przykład 1.

Jan Kowalski jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę z wynagrodzeniem minimalnym obowiązującym w 2020 roku, czyli 2600 zł brutto. Jaka będzie wysokość składek pobrana z wynagrodzenia pracownika, a ile będzie wynosił rzeczywisty koszt zatrudnienia pracownika dla pracodawcy?

Wyliczenia składek ZUS przedstawia poniższa tabela:

Nazwa składek

Składka pokrywana przez pracownika

Składka pokrywana przez pracodawcę

emerytalna

2600 zł x 9,76% = 253,76 zł

2600 zł x 9,76% = 253,76 zł

rentowa

2600 zł x 1,50% = 39,00 zł

2600 zł x 6,5% = 169,00 zł

chorobowa

2600 zł x 2,45% = 63,70 zł

 -

wypadkowa

- 2600 zł x 1,67% = 43,42 zł

Fundusz Pracy

 -

2600 zł x 2,45% = 63,70 zł

FGŚP

 -

2600 zł x 0,1% = 2,60 zł

zdrowotna

2243,54 x 9% = 201,92 zł

-

RAZEM

558,38 zł

532,48 zł

Rzeczywisty koszt zatrudniania pracownika wynosi 3132,48 zł (2600 zł + 532,48zł).