Poradnik Przedsiębiorcy

Stawka 0% VAT w eksporcie - kiedy można zastosować?

Eksport towarów z uwzględnieniem szczególnych warunków realizacji dostawy wiąże się z wystąpieniem niestandardowych okoliczności zarówno w procesie produkcji towarów, organizacji dostawy, wystąpienia zidentyfikowanych w umowie warunków dostawy i wiele innych czynników. Uwzględnienie możliwie jak największej grupy czynników determinujących niestandardowość warunków realizacji dostawy przyczynia się w dużej mierze aby została zastosowana stawka 0% VAT w eksporcie do opodatkowania otrzymanej zaliczki, nawet jeżeli faktyczny wywóz towarów nastąpi kilka miesięcy później.

Eksport i obowiązek podatkowy

Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy o VAT poprzez eksport towarów należy rozumieć dostawę towarów wysyłanych lub transportowanych z terytorium kraju (Polska) poza terytorium Unii Europejskiej:

  1. przez dostawcę lub na jego rzecz (eksport bezpośredni) lub 
  2. przez nabywcę mającego siedzibę poza terytorium kraju (Polska) lub na jego rzecz (eksport pośredni) oraz 
  3. gdy wywóz towarów poza terytorium Unii Europejskiej jest potwierdzony przez urząd celny w postaci wystawionych przez niego dokumentów celnych.

Eksportem towarów natomiast nie będzie wywóz towarów przez samego nabywcę do celów wyposażenia lub zaopatrzenia statków rekreacyjnych oraz turystycznych statków powietrznych lub innych środków transportu służących do celów prywatnych.
Obowiązek opodatkowania eksportu towarów powstaje na zasadach ogólnych a więc w miesiącu dokonania dostawy. Natomiast jeżeli podatnik przed dokonaniem dostawy towaru otrzymał całość lub część zapłaty, wówczas obowiązek opodatkowania w VAT danej zaliczki powstanie w w miesiącu jej otrzymania.

Stawka VAT w eksporcie towarów

Stawka 0% VAT w eksporcie może zostać zastosowana pod warunkiem, że przed upływem terminu do złożenia deklaracji podatkowej za dany okres rozliczeniowy (np. do 26.08.2019 r. (25.08. 2019 r. jest dniem nieroboczym) w przypadku eksportu dokonanego w 07/2019r.) otrzymał dokument potwierdzający wywóz towaru poza terytorium Unii Europejskiej.
Dokumentem potwierdzającym wywóz może być:

  1. dokument w formie elektronicznej otrzymany z systemu teleinformatycznego służącego do obsługi zgłoszeń wywozowych albo potwierdzony przez urząd celny wydruk tego dokumentu, 
  2. dokument w formie elektronicznej pochodzący z systemu teleinformatycznego służącego do obsługi zgłoszeń wywozowych, otrzymany poza tym systemem, jeżeli zapewniona jest jego autentyczność, 
  3. zgłoszenie wywozowe w formie papierowej złożone poza systemem teleinformatycznym służącym do obsługi zgłoszeń wywozowych albo jego kopia potwierdzona przez urząd celny. 

Stawka 0% VAT w eksporcie - prawo do zastosowania

Posługując się poprzednim przykładem, jeżeli podatnik nie będzie dysponował dokumentami celnymi potwierdzającymi wywóz do 26.08.2019 r., wówczas nie wykaże tej dostawy w rejestrze VAT sprzedaży, deklaracji VAT oraz JPK_VAT za 07/2019 r. Wykaże go natomiast w okresie następnym, czyli w rozliczeniu za 08/2019 r. z zastosowaniem stawki VAT 0%, oczywiście jeżeli do 25.09.2019 r. (do dnia złożenia deklaracji) otrzyma dokumenty celne potwierdzające wywóz towarów.
Jeżeli mimo dokonania wywozu podatnik nadal nie dysponuje dokumentami celnymi potwierdzającymi ten fakt, wówczas będzie zobligowany do wykazania tej transakcji jako krajową ze stawką VAT krajową (np. 23%), właściwą dla sprzedaży danego towaru.

Późniejsze otrzymanie dokumentów wywozu przez podatnika

W przypadku gdy podatnik nie otrzyma w powyższych terminach dokumentów wywozowych (celnych) a otrzyma je w terminie późniejszym, np. okresie 10/2019 r. to wtedy będzie uprawniony do dokonania korekty podatku VAT krajowego (podatku, który sam wcześniej doliczył, np. 23%) ale w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał te dokumenty czyli w tym przykładzie będzie to okres 10/2019 r.
Warto wspomnieć, iż korekty w tej sytuacji w rozliczeniu za 10/2019 r. dokonuje się poprzez:

  1. obniżenie uprzednio doliczonego podatku VAT należnego do zera,
  2. wykazanie wartości eksportu towarów ze stawką 0%.

Zaliczka a prawo do stawki 0% VAT w eksporcie

Często przy eksporcie podatnik sprzedawca otrzymuje zaliczki na poczet przyszłych dostaw towarów (czyli przed ich dokonaniem). Jeżeli tak się stało może on zastosować stawkę podatku 0% VAT w odniesieniu do otrzymanej zaliczki, pod warunkiem że:

  1. wywóz towarów nastąpi w terminie 2 miesięcy, licząc od końca miesiąca, w którym podatnik otrzymał tę zapłatę, oraz 
  2. podatnik w tym terminie otrzyma dokument celny potwierdzający dokonanie wywozu poza terytorium UE. 

Oczywiście jeżeli podatnik nie spełni powyższych warunków, wówczas tak jak uprzednio będzie musiał wykazać wartość otrzymanej zaliczki i doliczyć podatek VAT (tak jakby wykazywał fakturę ze sprzedaży krajowej) zarówno w JPK_VAT, rejestrze VAT i deklaracji VAT.

Stawka 0% VAT w eksporcie a szczególne warunki realizacji dostawy

Wyjątkiem od powyższych reguł jest art. 41 ust. 9b ustawy o VAT, który zezwala podatnikowi na zastosowanie stawki 0% VAT i to pomimo późniejszego niż dwa miesiące wywozu towarów, ale pod warunkiem wystąpienia specyficznych warunków realizacji danej dostawy. To jednak nie wszystko. Dzieje się tak, gdy wywóz towarów następuje w okresie dłuższym niż dwa miesiące od otrzymania zaliczki, a jest to uzasadnione specyfiką realizacji tego rodzaju dostaw potwierdzoną warunkami dostawy, w których określono termin wywozu towarów. W tej sytuacji podatnik nie ma obowiązku dokonywania jak poprzednio korekt zastosowanej stawki 0% VAT. Natomiast powinien pamiętać, że za okres rozliczeniowy, w którym nastąpił wywóz towarów będzie musiał dysponować dokumentem celnym potwierdzającym dany wywóz do dnia złożenia deklaracji za ten okres.

Przykład 1.

Podatnik otrzymał zaliczkę w marcu 2019 r. od kontrahenta spoza UE, przy czym zastosował stawkę VAT 0% dla eksportu w związku z art. 41 ust. 9b ustawy o VAT. W warunkach dostawy określono, że towar miał zostać wysłany w sierpniu 2019 r. Czy jeśli faktyczny wywóz towarów w ramach eksportu (ze względu na specyfikę warunków realizacji dostawy) nastąpił w terminie późniejszym niż 2 miesiące to podatnik powinien dokonać korekty zastosowania stawki 0% VAT? 

Nie. W przypadku gdy w warunkach dostawy został ustalony późniejszy termin dostawy towarów na sierpień 2019 r. oraz podatnik będzie dysponował dokumentami celnymi potwierdzającymi ten wywóz najdalej do 25.09.2019 r. (do dania rozliczenia podatku VAT za 08/2019 r.) to nie będzie on musiał korygować zastosowanej stawki 0%.