Poradnik Przedsiębiorcy

Ubezpieczenie OC firmy – czy jest obowiązkowe?

Umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej może w konkretnych okolicznościach zapewniać przedsiębiorcy ochronę przed nadmiernym ryzykiem wynikającym z roszczeń kierowanych wobec niego przez osoby trzecie. Na czym dokładnie polega ubezpieczenie OC działalności gospodarczej? Czy i kiedy takie ubezpieczenie jest obowiązkowe? Dowiesz się z poniższego artykułu!

Czym jest ubezpieczenie OC?

Przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony.

Oznacza to, że zawarte przez przedsiębiorcę ubezpieczenie OC zobowiązuje zakład ubezpieczeń do wypłaty określonego w OC odszkodowania za szkodę, którą przedsiębiorca wyrządził osobom trzecim.

Jeżeli strony nie umówiły się inaczej, umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej obejmuje szkody wyrządzone osobom trzecim będące następstwem przewidzianego w umowie zdarzenia, które miało miejsce w okresie ubezpieczenia.

W umowie ubezpieczenia strony mogą postanowić, że umowa będzie obejmować szkody powstałe, ujawnione lub zgłoszone w okresie ubezpieczenia.

Uprawniony do odszkodowania w związku ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej może dochodzić roszczenia bezpośrednio od ubezpieczyciela, z pominięciem przedsiębiorcy.

Ubezpieczenie OC – obowiązkowe czy dobrowolne?

Ubezpieczenie OC co do zasady jest dobrowolne, niekiedy jednak przepisy prawa nakładają obowiązek zawarcia takiej umowy. Najczęściej celem nałożenia na określone podmioty obowiązku zawarcia umowy OC jest ochrona praw osób potencjalnie poszkodowanych przez sprawcę szkody. Obligatoryjność OC nie wynika zatem z chęci zwolnienia niektórych podmiotów z odpowiedzialności, ale ma na celu zapewnienie, by poszkodowani byli w stanie zaspokoić swoją szkodę.

Ubezpieczenie OC dla przedsiębiorców co do zasady jest nieobowiązkowe.
Typowym przykładem obowiązkowego OC jest ubezpieczenie OC kierujących pojazdem. Obowiązkowo OC posiadać muszą także rolnicy prowadzący gospodarstwo rolne. Przepisy prawa nie przewidują natomiast żadnego generalnego obowiązku posiadania ubezpieczenia OC przez przedsiębiorców. Niemniej, posiadanie przez nich takiego ubezpieczenia może się okazać bardzo przydatne z uwagi na fakt, że zmniejsza ryzyko prowadzonej działalności. Jest to istotne, gdy jej rodzaj wiąże się ze szczególnym narażeniem na kierowanie wobec przedsiębiorcy mniej lub bardziej słusznych roszczeń odszkodowawczych – przez klientów lub osoby trzecie.

Kiedy przedsiębiorca jest zobowiązany do posiadania OC?

Niektóre zawody lub rodzaje działalności zostały zobligowane na mocy przepisów prawa do zawarcia umowy ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej. Są to między innymi następujące podmioty:

  • komornicy sądowi,

  • adwokaci i radcowie prawni,

  • notariusze,

  • rzecznicy patentowi,

  • doradcy podatkowi,

  • podmioty usługowo prowadzące księgi rachunkowe,

  • architekci i inżynierowie budownictwa,

  • agenci ubezpieczeniowi,

  • rzecznicy majątkowi,

  • pośrednicy w obrocie nieruchomościami,

  • zarządcy nieruchomości,

  • podmioty przyjmujące zamówienia na udzielanie świadczeń zdrowotnych, 

  • podmioty wykonujące działalność w zakresie ochrony osób i mienia,

  • organizatorzy imprez masowych.

Przepisy prawa właściwie dla niektórych branż wymagają od pewnych zawodów lub działalności szczególnie narażonych na kierowanie wobec nich roszczeń osób trzecich, by osoby wykonujące ten zawód lub działalność posiadały obowiązkowo ubezpieczenie OC. Jego brak może skutkować nawet pozbawieniem możliwości wykonywania zawodu.
W przypadku ubezpieczenia OC obowiązkowego właściwe ustawy branżowe przewidują szczegółowe zasady ich zawierania i przewidują określone wymogi co do postanowień w nich zawartych.

Dobrowolne ubezpieczenie OC prowadzonej działalności

Dobrowolne ubezpieczenie OC działalności gospodarczej to ubezpieczenie, które zabezpieczy Twoją działalność na wypadek skierowania wobec Twojego przedsiębiorstwa roszczenia przez osoby trzecie. Chodzi w tym wypadku o roszczenia odszkodowawcze o charakterze kontraktowym – niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy – jak również o charakterze deliktowym, a zatem wszelkie szkody wynikające z naruszenia prawa. Jeżeli zatem przedsiębiorca lub jego pracownik wyrządzi szkodę w następstwie swojego działania lub zaniechania będącego w związku z prowadzoną działalnością – odszkodowanie osobie poszkodowanej wypłaci zakład ubezpieczeń.

Nawet jeśli ubezpieczenie danej działalności gospodarczej nie jest obowiązkowe, to może się ono okazać niezbędne, jeżeli dana działalność może powodować ryzyko powstania szkód u osób trzecich. Niejednokrotnie również wymóg posiadania OC stawiają w umowie kontrahenci, chcąc w ten sposób zabezpieczyć wykonanie ryzykownego kontraktu.
W praktyce, mimo że zgodnie z przepisami prawa jest to ubezpieczenie dobrowolne, zdarza się że kontrahenci wymagają tego rodzaju zabezpieczenia przy okazji zawierania większych lub bardziej ryzykownych kontraktów.