Wynagrodzenie za powtarzające się świadczenia niepieniężne a składka zdrowotna

Nasz ekspert:
Artykuły autora

Wielkość tekstu:

Powszechnie wiadomo, że prowadzenie działalności gospodarczej w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z wielu względów jest jedną z najczęściej wybieranych przez przedsiębiorców opcji. W związku z objęciem części wspólników ubezpieczeniem zdrowotnym popularne stało się wynagrodzenie za powtarzające się świadczenia niepieniężne. Poniżej wyjaśniamy dlaczego jest to coraz częściej stosowane rozwiązanie.

Co powinna zawierać umowa spółki z ograniczoną odpowiedzialnością?

Przepisy Kodeksu spółek handlowych wymagają, aby umowa spółki z o.o. była zawarta w formie aktu notarialnego oraz zawierała wymienione poniżej elementy:

  • firmę i siedzibę spółki;
  • przedmiot działalności spółki;
  • wysokość kapitału zakładowego;
  • informację o tym, czy wspólnik może mieć więcej niż 1 udział;
  • liczbę i wartość nominalną udziałów objętych przez poszczególnych wspólników,
  • czas trwania spółki, jeżeli jest oznaczony.

Oczywiste jest, że umowa spółki może zawierać dodatkowe zapisy. Jednym z nich jest oznaczenie rodzaju i zakresu powtarzających się świadczeń niepieniężnych, do których zobowiązuje się wspólnik spółki.

Powtarzające się świadczenia niepieniężne wspólnika na rzecz spółki

Zgodnie z art. 176 ksh w sytuacji, gdy wspólnik ma być zobowiązany do powtarzających się świadczeń niepieniężnych, w umowie spółki należy oznaczyć rodzaj i zakres takich świadczeń.

Trzeba wskazać, że zgodnie z przepisami ksh wynagrodzenie wspólnika z tytułu świadczenia na rzecz spółki powtarzających się świadczeń o charakterze niepieniężnym jest wypłacane przez spółkę także w przypadku gdy sprawozdanie finansowe nie wykazuje zysku, z zastrzeżeniem, że wynagrodzenie to nie może przewyższać cen lub stawek przyjętych w obrocie.

W przypadku gdy wspólnik zobowiązał się w umowie spółki z o.o. do powtarzających się świadczeń niepieniężnych na rzecz spółki, zbycie udziału, jego części lub ułamkowej części udziału bądź obciążenie udziału może nastąpić jedynie za pisemną zgodą spółki, chyba że umowa spółki stanowi inaczej.

Należy wskazać, że zobowiązanie się przez wspólnika do powtarzających się świadczeń niepieniężnych na rzecz spółki może nastąpić nie tylko na etapie zawierania umowy spółki i powoływania spółki do życia, ale także później. W tym celu konieczna będzie zmiana umowy spółki.

Powtarzające się świadczenia niepieniężne a zmiana umowy spółki

Zmiany wprowadzane do umowy spółki wymagają podjęcia uchwały przez wspólników spółki. Uchwała dotycząca zmiany umowy spółki podejmowana jest podczas zgromadzenia wspólników. Zgodnie z ksh uchwały dotyczące zmiany umowy spółki zapadają większością ⅔ głosów, z zastrzeżeniem, że w sytuacji, gdy umowa przewiduje bardziej restrykcyjne warunki jej zmiany, to przy podejmowaniu uchwały o zmianie obowiązują zasady określone w tej umowie.

Nadto uchwała dotycząca zmiany umowy spółki, wymaga zgody wszystkich wspólników, których dotyczy.

Należy pamiętać, że uchwała zmieniająca treść umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością musi być zawarta w protokole sporządzonym przez notariusza. Protokół taki ma formę aktu notarialnego i obejmuje:

Umowa spółki może zostać również zmieniona w systemie teleinformatycznym S24 przy wykorzystaniu wzorca uchwały zmieniającej umowę spółki, jeżeli spółka została zarejestrowana za pośrednictwem tego systemu i nie wprowadzano notarialnych zmian umowy spółki.

Decydując się na konieczność wprowadzenia zmian w umowie spółki, zarząd spółki w celu podjęcia uchwały musi zawiadomić o tym fakcie wspólników poprzez przekazanie informacji o planowanym terminie zgromadzenia wspólników. Zgodnie z regulacjami zawartymi w ksh zgromadzenie wspólników jest zwoływane za pomocą listów poleconych lub przesyłek nadanych pocztą kurierską, wysłanych co najmniej 2 tygodnie przed planowanym terminem zgromadzenia wspólników. Przy czym zawiadomienie może być wysłane wspólnikowi na adres do doręczeń elektronicznych albo pocztą elektroniczną, jeżeli uprzednio wyraził on na to pisemną zgodę, podając adres, na który zawiadomienie powinno być wysłane.

Zawiadomienie o zgromadzeniu wspólników powinno zawierać: dzień, godzinę i miejsce zgromadzenia oraz szczegółowy porządek obrad, a dodatkowo w przypadku zamierzonej zmiany umowy spółki powinno wskazać istotne elementy treści proponowanych zmian.

Co do zasady uchwała co do zmiany umowy spółki może zostać podjęta mimo nieobjęcia jej porządkiem obrad, o ile cały kapitał zakładowy jest reprezentowany na zgromadzeniu, a nikt z obecnych nie zgłosił sprzeciwu dotyczącego powzięcia uchwały.

Ponadto uchwałę o zmianie umowy spółki można powziąć pomimo braku formalnego zwołania zgromadzenia wspólników, jeżeli cały kapitał zakładowy jest reprezentowany, a nikt z obecnych nie zgłosił sprzeciwu dotyczącego odbycia zgromadzenia lub wniesienia poszczególnych spraw do porządku obrad.

Czym są niepieniężne świadczenia na rzecz spółki?

Jako przykłady powtarzających się świadczeń niepieniężnych wspólnika należy wskazać:

  • usługi prawne,
  • usługi szkoleniowe,
  • usługi konsultacyjne,
  • tłumaczenia,
  • dostawy towarów,
  • prowadzenie ksiąg rachunkowych,
  • usługi informatyczne,
  • wystawianie faktur.

Świadczenia te muszą być wykonywane przez wspólnika w określonych przedziałach czasu np. 1 raz w tygodniu, 2 razy w miesiącu.

Składka zdrowotna w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością

W związku ze zmianami wprowadzonymi od nowego roku (tzw. Polski Ład) doszło do istotnych zmian dotyczących kwestii składki zdrowotnej. I tak od 1 stycznia 2022 roku obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby powołane do pełnienia funkcji członka zarządu w spółce z o.o. na mocy aktu powołania, które z tego tytułu pobierają wynagrodzenie (wobec zmiany ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych).

Podobnie od 1 stycznia 2022 roku obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają prokurenci jako osoby powołane do pełnienia funkcji na mocy aktu powołania, które z tego tytułu pobierają wynagrodzenie.

Składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, gdy wspólnik otrzymuje wynagrodzenie za powtarzające się świadczenia niepieniężne

Pojawia się pytanie, czy wspólnik zobowiązany do powtarzających się świadczeń niepieniężnych na rzecz spółki określonych w umowie spółki podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego? Takie pytanie pojawiało się już wcześniej i zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z 7 marca 2018 roku (sygn. I UK 575/16) uznano, że „O włączeniu do ubezpieczenia społecznego decyduje przynależność do grupy podmiotów określonej w art. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych […]. Wspólnicy spółek kapitałowych, także jako członkowie zarządów tych spółek, nie są podmiotami ubezpieczeń społecznych. Relacje zachodzące między nimi a spółką mają charakter korporacyjny, także, gdy dotyczą zobowiązanie wspólnika do oznaczonych w umowie spółki powtarzających się świadczeń niepieniężnych za wynagrodzeniem (art. 176 k.s.h.). Obowiązek ubezpieczenia społecznego zgodnie z art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych obejmuje tylko wspólników jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jako prowadzących działalność pozarolniczą”.

Na podstawie przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu podlegają m.in.:

  • pracownicy;
  • osoby wykonujące pracę nakładczą;
  • osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia;
  • osoby prowadzące pozarolniczą działalność wraz z osobami z nimi współpracującymi;
  • wspólnik jednoosobowej spółki z o.o.;
  • wspólnik spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej;
  • akcjonariusz prostej spółki akcyjnej wnoszącego do spółki wkład, którego przedmiotem jest świadczenie pracy lub usług.

Jak wskazano w interpretacji ZUS z 5 lipca 2018 roku (sygn. WPI/200000/43/710/2018): „[…] katalog tytułów do objęcia obowiązkiem ubezpieczeń nie zawiera w swej treści osób fizycznych wykonujących za wynagrodzeniem powtarzające się świadczenia niepieniężne w rozumieniu art. 176 Kodeksu spółek handlowych wyłącznie na podstawie umowy spółki. W konsekwencji samo wykonywanie przez te osoby świadczeń niepieniężnych za wynagrodzeniem nie powoduje powstania tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczeń społecznych, tym samym wypłacane w oparciu o art. 176 Kodeksu spółek handlowych wynagrodzenie nie rodzi obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne”.

Należy wskazać, że mimo wprowadzonych zmian w zakresie składki zdrowotnej wypłata wynagrodzenia wspólnikowi z tytułu powtarzających się świadczeń niepieniężnych na podstawie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie będzie stanowić podstawy do naliczania składek na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne. Dlatego też wspólnik czy spółka nie mają obowiązku co do odprowadzania składki zdrowotnej do ZUS-U od wypłaconego wynagrodzenia z tego tytułu.

Świadczenia niepieniężne wspólników a kwestie podatkowe

Brak obowiązku uiszczania składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne z tytułu pobierania przez wspólnika wynagrodzenia za powtarzające się świadczenia niepieniężne na rzecz spółki nie oznacza, że wynagrodzenie to jest wolne od innych danin publicznych. Wynagrodzenie to na podstawie art. 10 ust. 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podlega opodatkowaniu jako dochód z innych źródeł. W takim przypadku to nie spółka jest płatnikiem podatku dochodowego, a wspólnik. Spółka ma jednak obowiązek wystawienia wspólnikowi informacji o dochodach PIT-11.

Obowiązek rozliczenia podatku z tytułu wynagrodzenia za powtarzające się świadczenia niepieniężne na rzecz spółki spoczywa wyłącznie na wspólniku, który ma obowiązek wykazać to wynagrodzenie w zeznaniu rocznym wraz z innymi uzyskanymi w roku podatkowym dochodami opodatkowanymi na zasadach ogólnych, czyli według skali podatkowej.

Jednocześnie w związku ze wzrostem zainteresowania tym rozwiązaniem, pojawiło się pytanie, czy wynagrodzenie wspólnika za powtarzające się świadczenia niepieniężne będzie mogło zostać zaliczone w koszty uzyskania przychodów spółki?

W interpretacji indywidualnej z 3 lutego 2022 roku Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (sygn. 0111-KDIB1-1.4010.542.2021.2.ŚS) potwierdził, że spółka jest uprawniona do zaliczania w koszty uzyskania przychodów wypłacanego wspólnikom wynagrodzenia za świadczone przez nich powtarzające się świadczenia niepieniężne na podstawie art. 176 § 1 ksh.

Artykuły
Brak wyników.
Więcej artykułów
Wzory
Brak wyników.
Więcej wzorów