Poradnik Przedsiębiorcy

Zawieszenie działalności sezonowej a prawo do odliczenia VAT

Podatnicy prowadzący działalność sezonową lub inną specyficzną formę działalności, niejednokrotnie napotykają na okoliczności, w których są zmuszeni do jej zawieszenia. Niektórzy w trakcie zawieszenia dokonują zakupów na poczet prowadzenia działalności po odwieszeniu. Czy podatnicy, dokonując odliczenia VAT od zakupów w sytuacji zawieszenia firmy, postępują prawidłowo i czy możliwe jest jednoczesne zawieszenie działalności sezonowej oraz odliczanie podatku VAT?

Zawieszenie działalności a ustawa prawo przedsiebiorców

Zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców przedsiębiorca, może dokonać zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej na czas nieokreślony albo określony, nie krótszy jednak niż 30 dni,

- przy czym w przypadku, gdy okres zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej obejmuje wyłącznie pełny miesiąc luty danego roku kalendarzowego, za minimalny okres zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej przyjmuje się liczbę dni lutego przypadającą w danym roku kalendarzowym.

Z kolei art. 25 ust. 2 ustawy prawo przedsiębiorców mówi, iż w okresie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej przedsiębiorca:

  1. może wykonywać wszelkie czynności niezbędne do zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów,

  2. może przyjmować należności lub obowiązek regulować zobowiązania powstałe przed datą zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej,

  3. może zbywać własne środki trwałe i wyposażenie,

  4. ma prawo albo obowiązek uczestniczyć w postępowaniach sądowych, postępowaniach podatkowych i administracyjnych związanych z działalnością gospodarczą wykonywaną przed zawieszeniem wykonywania działalności gospodarczej,

  5. wykonuje wszelkie obowiązki nakazane przepisami prawa,

  6. może osiągać przychody finansowe, także z działalności prowadzonej przed zawieszeniem wykonywania działalności gospodarczej,

  7. może zostać poddany kontroli na zasadach przewidzianych dla przedsiębiorców wykonujących działalność gospodarczą.

Zawieszenie działalności a przepisy ustawy o VAT

Na próżno szukać pojęcia zawieszenia działalności w ustawie o VAT, która to w przypadku zasygnalizowania o wystąpieniu tego faktu odsyła do ustawy Prawo przedsiębiorców.

Przede wszystkim podatnicy powinni pamiętać, iż zawieszenie prowadzonej działalności, w tym zawieszenie działalności sezonowej, nie wiąże się z bezpośrednią jej likwidacją. Oznacza to, że w okresie zawieszenia firmy osoba prowadząca działalność i jednocześnie na jakiś czas ją zawieszająca, nadal pozostaje podatnikiem. Złożenie wniosku CEIDG o zawieszeniu działalności oznacza zatem chwilową przerwę w wykonywaniu czynności składających się na prowadzenie działalności. Powyższe skutkuje tym, że podatnik zgodnie z punktem 1 przytoczonych powyżej warunków ma prawo wykonywać wszelkie czynności niezbędne do zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów, a więc może ponosić pewne uzasadnione koszty, jeżeli będą one mu służyły do prowadzenia dalszej działalności już po okresie jej odwieszenia, pod warunkiem że zostały nabyte celem osiągnięcia przyszłych przychodów lub zabezpieczenia tych przychodów po wznowieniu działalności.

Podatnik zawieszający działalność powinien również wiedzieć, iż w okresie zawieszenia podatnicy VAT nie mają obowiązku składania deklaracji VAT.

Z kolei podatnicy, którzy dokonują zakupów w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, a więc do działalności gospodarczej, także w przypadku zawieszenia mają prawo odliczyć podatek VAT.

Nie zawsze podatnik w trakcie zawieszenia działalności nie musi składać deklaracji VAT

W myśl art. 99 ust. 7b ustawy o VAT zwolnienie z obowiązku składania deklaracji podatkowych, o którym mowa w ust. 7a, nie dotyczy:

  1. podatników dokonujących wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów,

  2. podatników dokonujących importu usług lub nabywających towary, jeżeli z tytułu tegoż nabycia są podatnikiem (odwrotne obciążenie),

  3. okresów rozliczeniowych, w których zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej nie dotyczyło pełnego okresu rozliczeniowego,

  4. okresów rozliczeniowych, za które podatnik jest obowiązany do rozliczenia podatku z tytułu wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu oraz za które jest obowiązany dokonać korekty podatku naliczonego.

Zawieszenie działalności sezonowej a prawo do odliczenia VAT z faktur kosztowych

Jeżeli podatnik decyduje się na zawieszenie działalności sezonowej z uwagi na jej specyfikę, a następnie dokonuje zakupów celem przygotowania firmy na kolejny sezon / kolejne sezony w zakresie zabezpieczenia przyszłych źródeł przychodu, wówczas ma prawo w okresie zawieszenia dokonać odliczenia podatku VAT. Jednak każdy rodzaj działalności należy rozpatrywać odrębnie.

Przykład 1.

Osoba fizyczna będąca czynnym podatnikiem VAT i prowadząca wynajem pokoi gościnnych dokonała zawieszenie działalności gospodarczej w okresie od 1.12.2017 r. do 28.02.2018 r. Podatnik składa miesięczne deklaracje VAT, w których dokonuje odliczenia podatku VAT od nabyć dokonanych w trakcie trwania zawieszenia działalności, takich jak: wydatki na umieszczenie oferty w internecie, papier toaletowy, środki chemii gospodarczej, ręczniki, pościele, poszewki, prześcieradła, tkaniny, obrusy, worki na śmieci, szklanki, sztućce, czajniki, drobne narzędzia, natryski, baterie, umywalki, złącza, farby, cement, szpachle, tapety itp. Podatnik wykorzysta niektóre wydatki do przeprowadzenia czynności odświeżenia, konserwacji i dokonania napraw wynajmowanych pokoi, których de facto może dokonać wyłącznie w okresie zawieszenia (przed sezonem).

Jeżeli w tym wypadku dokonane przez podatnika zakupy w trakcie zawieszenia działalności gospodarczej będą przeznaczone tylko na zawieszoną działalność (do czynności wyłącznie opodatkowanych) oraz będą służyć zabezpieczeniu przyszłych źródeł przychodów, to w tej sytuacji podatnik postępuje prawidłowo. Podsumowując, podatnikowi w wyżej wymienionych okolicznościach w okresie zawieszenia działalności będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT, które, jak wykazał, są nieodzowne w tego typu działalności dla utrzymania źródła przychodu ze względu na sezonowy charakter firmy. Z uwagi na sezonowość działalności podatnik ma możliwość dokonania wszelkich napraw przed sezonem, a więc jeszcze w okresie zawieszenia, bowiem chciałby oddać odświeżone i naprawione pokoje do dyspozycji klientów z uwagi na chęć utrzymania źródła przychodów. Wszelkie okoliczności wskazują na to, że podatnik w okresie zawieszenia ma prawo do odliczenia podatku VAT od poniesionych wydatków, ponieważ z uwagi na działalność sezonową i przedstawione okoliczności służą mu wyłącznie do zabezpieczenia przyszłego źródła przychodów oraz są ponoszone z przeznaczeniem na działalność firmy, czyli do czynności opodatkowanych VAT (przyszłej sprzedaży usług wynajmu pokoi po odwieszeniu działalności).

Oczywiście podatnik musi pamiętać, iż w okresie zawieszenia nie powinien:

  1. dokonywać odpisów amortyzacyjnych,

  2. dokonywać wydatków wątpliwych, których uzasadnienie wydatkowania nie będzie w stanie udowodnić przed ewentualną kontrolą skarbową (zakup towarów handlowych, reklama, inne).