Poradnik Przedsiębiorcy

Nowe zasady odliczenia VAT przy pojazdach obowiązujące od kwietnia 2014

Kwiecień będzie jednym z najbardziej przełomowych momentów 2014 roku jeżeli chodzi o kwestię odliczenia podatku VAT od pojazdów samochodowych. Modyfikacji ulegną nie tylko przepisy dotyczące odliczenia podatku od ich nabycia, ale również od zakupu paliwa, czy wydatków eksploatacyjnych. Wszelkie regulacje w tym zakresie znajdują się w nowelizacji ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw z dnia 7 lutego 2014 r. Przepisy zawarte w jej treści są efektem decyzji derogacyjnej Rady Unii Europejskiej, która wyraziła zgodę na stosowanie przez Polskę odmiennych zasad odliczenia podatku VAT w tym zakresie.

Nowa definicja pojazdu samochodowego dla celów VAT

W art. 2 pkt 34 ustawy o VAT dodano nową definicję pojazdu samochodowego. Zgodnie z jego treścią pod pojęciem tym należy kryją się pojazdy samochodowe w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony.

Ważne!

Zgodnie z art. 2 pkt 33 ustawy Prawo o ruchu drogowym pojazdem samochodowym jest pojazd silnikowy, którego konstrukcja umożliwia jazdę z prędkością przekraczającą 25 km/h (określenie to nie obejmuje ciągnika rolniczego).

Natomiast pkt 32 wskazuje, że pojazdem silnikowym jest pojazd wyposażony w silnik, z wyjątkiem motoroweru i pojazdu szynowego.

Głównym celem wprowadzenia tej definicji na grunt ustawy o VAT jest rozwiązanie wszelkich wątpliwości interpretacyjnych, z którymi spotykali się podatnicy. Bowiem mimo wielu interpretacji podatkowych w wątpliwość poddawane było odwoływanie się do pojęć zawartych w prawie o ruchu drogowym.

100% odliczenia VAT od samochodów po 1 kwietnia 2014 r.

Nowe przepisy dają de facto dwie możliwości odliczenia podatku VAT od samochodów - 50% lub 100%. Przy czym pełne odliczenie podatku zostało przez ustawodawcę obwarowane dodatkowymi wymogami.

Grupa I

Pierwszą grupą pojazdów dających pełne prawo do odliczenia podatku są te o masie do 3,5 tony, których konstrukcja wyklucza użycie do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą lub powoduje, że ich użycie do celów niezwiązanych z firmą jest nieistotne (art. 86a ust. 4 pkt 2 ustawy o VAT).

Grupa Ia

Pierwszy podzbiór dotyczy pojazdów wskazanych w znowelizowanym art. 86a ust. 9 ustawy o VAT, a więc mających jeden rząd siedzeń, który oddzielony jest od części przeznaczonej do przewozu ładunków ścianą lub trwałą przegrodą:

a) klasyfikowane na podstawie przepisów o ruchu drogowym do podrodzaju: wielozadaniowy, van lub

b) z otwartą częścią przeznaczoną do przewozu ładunków.

Grupa Ib

Kolejna grupa pojazdów to pojazdy specjalne wymienione w art. 86a ust. 9 pkt 3 ustawy o VAT:

  • agregat elektryczny/spawalniczy,
  • do prac wiertniczych,
  • koparka, koparko-spycharka,
  • ładowarka,
  • podnośnik do prac konserwacyjno-montażowych,
  • żuraw samochodowy.

Aby podatnik mógł odliczyć 100% od ich nabycia, paliwa oraz innych wydatków eksploatacyjnych z dokumentów wydanych na podstawie przepisów ustawy o ruchu drogowym musi wynikać, że dany pojazd jest pojazdem specjalnym, o którym mowa w ustawie o VAT.

Grupa Ic

W kolejnej grupie pojazdów, od których podatnik będzie miał prawo do odliczenia 100% podatku VAT to samochody osobowe posiadające kabinę kierowcy z jednym rzędem siedzeń i nadwozie przeznaczone do przewozu ładunków jako konstrukcyjnie oddzielne elementy pojazdu (art. 86a ust.  9 pkt  2).

Ważne!

Pojazdy wymienione w :

  • grupach Ia-Ib - spełnienie wymagań stwierdza się na podstawie dodatkowego badania technicznego przeprowadzonego przez okręgową stację kontroli pojazdów, potwierdzonego zaświadczeniem wydanym przez tę stację, oraz dowodu rejestracyjnego pojazdu zawierającego odpowiednią adnotację o spełnieniu tych wymagań.
  • grupie Ic - spełnienie wymagań stwierdza się na podstawie dokumentów wydanych zgodnie z przepisami o ruchu drogowym.

Grupa II

Druga, i chyba naliczniejsza grupa, dotyczy samochodów o masie do 3,5 tony wykorzystywanych jedynie do celów działalności gospodarczej, jeżeli sposób ich wykorzystywania wyklucza ich użycie do celów pozafirmowych.

Dodatkowe wymogi jakie musi spełnić:

  • stworzenie regulaminu używania pojazdów;
  • prowadzenie ewidencji przebiegu pojazdów dla celów podatku VAT;
  • zgłoszenie samochodu w urzędzie skarbowym na druku VAT-26.

Grupa III

Trzecia grupa, która może skorzystać z prawa do 100% odliczenia podatku zarówno od nabycia jak i wydatków (w tym także paliwa), to samochody ciężarowe o masie powyżej 3, 5 tony. W ich przypadku podatnik nie ma obowiązku prowadzenia kilometrówki, ani tym bardziej zgłaszania samochodu w urzędzie.

Grupa IV

Odnosi się w szczególności do kwestii związanych z odliczaniem VAT od paliwa. Jak wynika z art. 12 pkt 2 ustawy o zmianie ustawy o VAT oraz innych ustaw obniżenia kwoty podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika do dnia 30 czerwca 2015 r. paliw silnikowych, oleju napędowego oraz gazu, wykorzystywanych do napędu innych niż samochody osobowe pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony, w których liczba miejsc (siedzeń) łącznie z miejscem dla kierowcy wynosi:

a)  1 – jeżeli dopuszczalna ładowność jest mniejsza niż 425 kg,

b)  2 – jeżeli dopuszczalna ładowność jest mniejsza niż 493 kg,

c)  3 lub więcej – jeżeli dopuszczalna ładowność jest mniejsza niż 500 kg.

Dopuszczalna ładowność pojazdu oraz liczba miejsc (siedzeń) powinny zostać określane na podstawie dokumentów wydanych zgodnie z przepisami o ruchu drogowym (świadectwo homologacji). Pojazdy, które w dokumentach tych nie mają określonej dopuszczalnej ładowności lub liczby miejsc, uznaje się za samochody osobowe.

Dodatkowe wymogi jakie musi spełnić:

  • stworzenie regulaminu używania pojazdów;
  • prowadzenie ewidencji przebiegu pojazdów dla celów podatku VAT;
  • zgłoszenie samochodu na druku VAT-26.

50% odliczenie VAT od samochodów

Prawo do 50% odliczenia podatku VAT dotyczy tych pojazdów, które będą wykorzystywane zarówno do celów mieszanych (prywatno-firmowych) oraz podatników, którzy nie chcą marnować czasu na prowadzenie dodatkowych ewidencji.

Przedsiębiorcy co do zasady mogą odliczyć 50% podatku VAT jedynie od ich nabycia oraz od wydatków eksploatacyjnych innych niż paliwo. Natomiast jeżeli chodzi o zakup paliwa do ich napędu do 30 czerwca 2015 r. podatnicy w dalszym ciągu nie będą mieli prawa do odliczenia chociażby części podatku. W konsekwencji koszt będzie stanowiła kwota brutto z faktury. Prawo do 50% odliczenia VAT od paliwa będzie możliwe dopiero od 1 lipca 2015 r.

Wyjątek!

50% odliczenie podatku VAT od paliwa jest możliwe od 1 kwietnia 2014 r. jedynie dla pojazdów samochodowych, w których liczba miejsc (siedzeń) łącznie z miejscem dla kierowcy wynosi:

a) 1 - jeżeli dopuszczalna ładowność jest równa lub większa niż 425 kg,

b) 2 - jeżeli dopuszczalna ładowność jest równa lub większa niż 493 kg,

c) 3 lub więcej - jeżeli dopuszczalna ładowność jest równa lub większa niż 500 kg;

oraz dodatkowo posiadają świadectwo homologacji.

Inne środki transportu - motocykle, skutery, motorowery

Motorower

Co do zasady podatnicy mogą odliczyć 100% podatku VAT od nabycia motoroweru oraz wydatków eksploatacyjnych (w tym od paliwa). Motorower w myśl przepisów prawa o ruchu drogowym powinien posiadać:

  • dwa lub trzy koła,
  • silnik spalinowy o pojemności skokowej do 50 cm3 lub w silnik elektryczny o mocy do 4 kW,
  • prędkość jazdy ograniczona do 45 km/h.

Ważne!

Prawo do pełnego odliczenia VAT bez prowadzenia dodatkowych ewidencji i zgłaszania motoroweru w US jest możliwe, gdyż nie spełnia on definicji pojazdu samochodowego, do których odnoszą się ograniczenia oraz dodatkowe obwarowania

Motorower nie jest bowiem pojazdem samochodowym w rozumieniu ustawy o VAT.

Motocykle i skutery

Zarówno motocykle, jak i skutery w myśl przepisów o ruchu drogowym uznawane są za pojazdy samochodowe, w związku z czym podatnik ma dwie możliwości jeżeli chodzi o kwestię odliczenia VAT:

Pełne odliczenie VAT

Będzie możliwe, gdy motocykl/skuter będzie wykorzystywany jedynie na cele prowadzonej działalności gospodarczej. Aby to udowodnić przedsiębiorca musi zgłosić go w urzędzie skarbowym na druku VAT-26, prowadzić kilometrówkę dla celów VAT oraz określić regulamin wykorzystywania go w firmie.

50% odliczenie VAT

Podatnik odlicza 50% VAT wówczas, gdy motocykl będzie użytkowany w celach mieszanych lub gdy podatnik chce uniknąć papierologii. Nie ma wówczas obowiązku prowadzenia ewidencji przebiegu pojazdu dla celów VAT oraz dokonywania innych formalności. Przy czym należy pamiętać, że tak jak w przypadku pozostałych

pojazdów samochodowych prawo do 50% odliczenia VAT od paliwa powstanie dopiero od 1 lipca 2015 r. Do tego czasu częściowe odliczenie VAT będzie obejmowało jedynie nabycie oraz inne wydatki związane z użytkowaniem (myjnia, naprawy, części itd.).