Poradnik Przedsiębiorcy

Zwolnienie z VAT a VAT OSS - czy procedura będzie dotyczyć?

Aktualnie prowadzę jednoosobową działalność gospodarczą i korzystam ze zwolnienia z VAT. Dotychczas pilnowałem limitu sprzedaży wysyłkowej dla poszczególnych krajów, tak aby go nie przekroczyć. Zastanawia mnie, czy zwolnienie z VAT a VAT OSS wyklucza się i czy mogę używać tej procedury rozliczania zagranicznego VAT?

Eryk, Zielona Góra

 

VAT OSS to nowa procedura, która zastąpiła obowiązującą do 30 czerwca 2021 roku VAT MOSS i rozszerzyła katalog o sprzedaż towarów. Jest ona niezależna od tego, czy podatnik jest podatnikiem VAT zwolnionym, czy czynnym.

VAT OSS dotyczy wszystkich podatników (VAT czy bez):

  • mających siedzibę w Unii Europejskiej dokonujących:

    • wewnątrzwspólnotowych dostaw usług dla osób fizycznych na terytorium innego państwa unijnego niż to, w którym sprzedawca ma siedzibę;

    • sprzedaży towarów na odległość do krajów unijnych;

  • niemających siedziby w UE dokonujących sprzedaży towarów na odległość nabywcom z UE;

  • operatorów elektronicznych interfejsów (mających siedzibę w UE lub poza UE) ułatwiających dostawę towarów (tzw. uznani dostawcy) dokonujących:

    • sprzedaży towarów na odległość w UE;

    • niektórych krajowych dostaw towarów.

VAT OSS pozwala na rozliczanie się w państwach członkowskich poprzez uproszczoną procedurę, czyli jedną rejestrację, jedną deklarację oraz jeden urząd skarbowy zamiast dokonywania każdej z tych czynności odrębnie dla każdego państwa członkowskiego, w którym prowadzona jest sprzedaż.

Z procedury można skorzystać dobrowolnie poprzez rejestrację za pomocą druku VIU-R i złożeniu deklaracji VAT-29 jeszcze przed przekroczeniem limitu sprzedaży – 10 tys. euro (w przeliczeniu na PLN 42 tys.). Można też nie dokonywać rejestracji i zarejestrować się do procedury VAT OSS dopiero w momencie przekroczenia limitu. Do tego czasu sprzedaż opodatkowuje się krajową polską stawką VAT.

Rejestracji do VAT OSS od 1 lipca 2021 roku dokonuje się za pomocą druku VIU-R (wersja 3). Zgodnie z art. 28k ust. 7 ustawy o VAT podatnik ma prawo dokonać rejestracji do VAT OSS w terminie do 10. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano dostawy, w związku z którą przekroczono limit sprzedaży.

Przykład 1.

W sytuacji gdy w 2021 roku pan Eryk nie przekroczył limitu 42 tys. złotych z tytułu sprzedaży towarów na odległość do krajów unijnych, może dokonać dobrowolnej rejestracji do VAT OSS lub jeśli nie chce – wystawiać zwykłe krajowe faktury sprzedaży do czasu przekroczenia limitu.

Limit 42 tys. złotych (10 tys. euro) to wartość łączna dla sprzedaży na rzecz osób prywatnych w całej UE bez względu na to, jaka jest wartość sprzedaży w danym kraju UE.

Przykład 2.

Rozpatrując sytuację w, której pan Eryk 1 lipca 2021 roku dokonywałby sprzedaży towarów dla osób prywatnych z Niemiec, Francji oraz Czech (przy założeniu, że wcześniej nie miała miejsca sprzedaż wysyłkowa), wówczas do limitu liczy się łączna sprzedaż z tych krajów członkowskich. Przykładowo, jeśli do Niemiec sprzedaż wyniosłaby 10 tys. euro, do Francji i Czech po 2 tys., łącznie zostałby przekroczony limit sprzedaży na rzecz osób prywatnych w UE wynoszący 10 tys. euro i koniecznie trzeba by dokonać rejestracji do VAT OSS lub do każdego z tych krajów osobno.

Istotną informacją jest, że VAT OSS stosuje się we wszystkich krajach członkowskich. Nie można zdecydować, iż VAT OSS będzie dostępny tylko dla wybranych państw.

Przykład 3.

1 lipca 2021 roku obliczono, że sprzedaż towarów na rzecz osób fizycznych z krajów UE przekroczyła już limit sprzedaży dla celów VAT OSS. W związku z tym można dokonać rejestracji do VAT dla poszczególnych krajów, w których został przekroczony limit bądź dokonać rejestracji do VAT OSS. W obu przypadkach należy wystawiać faktury sprzedaży ze stawką VAT właściwą dla kraju nabywcy. W ramach VAT OSS rozliczenie z tytułu podatku VAT następuje w polskim urzędzie skarbowym. Jeżeli pan Eryk nie zdecyduje się na skorzystanie z procedury VAT OSS, tylko na rejestrację do VAT w poszczególnych krajach UE, wówczas należy złożyć osobne deklaracje VAT w każdym z nich.

Jeśli podatnik jest już zarejestrowany do podatku VAT w kraju UE, to nie ma przeszkód do korzystania z VAT OSS, o ile w ramach rejestracji do VAT w innym kraju opodatkowana jest sprzedaż dla firm (tj. w sytuacji gdy mamy magazyn np. w Niemczech i z niego wysyłamy towary do kontrahenta z Niemiec).

Przykład 4.

Zakładając, że podatnik byłby zarejestrowany w Niemczech do VAT ze względu na posiadanie tam magazynu, ale nie byłby zarejestrowany w Grecji ze względu na nieprzekroczenie limitu (drugi kraj, w którym dokonywana jest sprzedaż towarów), wówczas od 1 lipca 2021 roku miałby dwie możliwości: po przekroczeniu limitów 10 tys. euro (42 tys. zł) dokonywać rejestracji w każdym z poszczególnych krajów unijnych lub dokonać rejestracji do VAT OSS. Przy czym podatnik musi mieć na uwadze, że w ramach OSS dokonuje wykazywania transakcji sprzedaży na rzecz niemieckich osób prywatnych, a w ramach rejestracji do VAT w Niemczech wykazuje tylko sprzedaż na rzecz firm (wyłącznie gdy wysyłka była z magazynu na terytorium Niemiec).

Zwolnienie z VAT a VAT OSS – moment rejestracji

Termin rejestracji do VAT OSS przedstawia poniższa tabela.

Termin rejestracji do VAT OSS za pomocą druku VIU-R

Podatnik, który nie przekroczył limitu, ale sprzedaż podlegającą pod OSS chce opodatkować za pomocą VAT OSS

Termin do 10. dnia miesiąca po miesiącu rozpoczęcia sprzedaży

Przedsiębiorca przekroczył limit i chce ją opodatkować za pomocą VAT OSS

Termin do 10. dnia miesiąca po miesiącu przekroczenia limitu

Zwolnienie z VAT a VAT OSS – rozliczenie podatku krok po kroku

Aby dokonywać sprzedaży w ramach procedury OSS, należy:

  1. dokonać rejestracji jako podatnik VAT zwolniony na druku VAT-R, który składa się we własnym urzędzie skarbowym (tylko podatnicy zwolnieni, którzy nie dokonali wcześniej takiego zgłoszenia);

  2. wypełnić formularz VIU-R – zgłoszenie informujące, zaznaczając cel zgłoszenia: rejestracja;

  3. przesłać formularz elektronicznie do Drugiego Urzędu Skarbowego Warszawa – Śródmieście (zgłoszenie można przesłać za pomocą własnego podpisu kwalifikowanego lub pełnomocnika, przy czym w przypadku pełnomocnika należy w urzędzie złożyć UPL-1 oraz PPS-1 i wnieść opłatę skarbową w wysokości 17 zł);

  4. dokonywać sprzedaży z zagranicznymi stawkami VAT adekwatnymi do kraju nabywcy;

  5. prowadzić ewidencję dla celów rozliczenia zagranicznego podatku VAT będącą podstawą do sporządzenia deklaracji rozliczeniowej;

  6. podatek VAT rozliczyć za pomocą deklaracji VIU-DO, którą należy sporządzić i wysłać do końca miesiąca następującego po zakończonym kwartale. Termin ten nie ulega przesunięciu, jeśli wypada w sobotę, niedzielę lub święto. Walutą, w jakiej wykazywane są transakcje w deklaracji, jest euro;

  7. dokonać uiszczenia podatku w ostatnim dniu miesiąca następującego po zakończonym kwartale. Przy czym termin ten już ulega przesunięciu, jeśli wypada w sobotę, niedzielę lub święto.

W przypadku braku sprzedaży w ramach OSS w danym miesiącu i tak istnieje obowiązek składania zerowych deklaracji kwartalnych VIU-DO.

Uiszczenia podatku dokonuje się na rachunek bankowy urzędu skarbowego NBP O/O Warszawa:
  • dla płatności dokonywanych z Polski – 84 1010 1010 0165 9315 1697 8000 – rachunek prowadzony w walucie EUR;

  • dla płatności dokonywanych z zagranicy – PL 84 1010 1010 0165 9315 1697 8000.

Przykład 5.

W przypadku gdy pan Eryk dokona rejestracji do VAT OSS od 1 lipca 2021 roku, wówczas pierwszą deklarację VIU-DO składa się za III kwartał 2021 do 31 października 2021 roku. Należy zwrócić uwagę, że w 2021 roku termin ten przypada w niedzielę, przy czym nie ulega on przesunięciu. Natomiast już opłacenie podatku z tytułu tej deklaracji przypadnie na 2 listopada 2021, bowiem ten termin jest przesuwalny w związku z wypadnięciem w niedzielę i jednocześnie dniem ustawowo wolnym od pracy, który przypada 1 listopada 2021 roku.