Poradnik Przedsiębiorcy

Nowa procedura MOSS - zasady rozliczenia VAT

Całkowitą nowością w obrocie gospodarczym jest to, że przedsiębiorcy świadczący usługi dla osób fizycznych z zagranicy nie prowadzących działalności gospodarczej zobowiązani są do stosowania zagranicznych stawek podatku VAT. Oczywiście nie wszyscy, a jedynie ci, którzy świadczą usługi telekomunikacyjne, nadawcze lub elektroniczne, dla których zmieniona została definicja miejsca świadczenia usług. Jak wyglądają zasady rozliczenia VAT przy wykorzystaniu nowej procedury MOSS?

Procedura MOSS - rejestracja

Rejestracja do celów MOSS trwa już od października 2014 roku. Dokonuje się jej za pomocą deklaracji VIU-R - w przypadku unijnego rozliczania transakcji przez podatnika z kraju Wspólnoty, lub VIN-R - która przeznaczona jest dla podatników spoza krajów UE. Są one dostępne na stronie Ministerstwa Finansów w zakładce z formularzami interaktywnymi.

Pod uwagę należy wziąć, że nowa procedura MOSS nie jest obligatoryjna  - jest to jedynie ułatwienie, z którego przedsiębiorca może, ale nie musi skorzystać, dzięki czemu ma możliwość rozliczania VAT z tytułu sprzedaży ww. usług w jednym kraju. Jeżeli jednak nie zdecyduje się na korzystanie z uproszczonej procedury, wówczas ma obowiązek rozliczania VAT w każdym zagranicznym urzędzie w kraju, z którego pochodzą jego konsumenci. Co w pierwszej kolejności zobowiązuje do rejestracji jako czynny podatnik VAT w każdym z nich.

Rejestracja MOSS ma na celu poinformowanie państwa członkowskiego identyfikacji o rozpoczęciu działalności w ramach procedury MOSS i rozliczania w nim podatku VAT z tego tytułu.

Państwo członkowskie identyfikacji

Państwo członkowskie, w którym podatnik posiada siedzibę działalności gospodarczej lub jeżeli nie posiada takiej siedziby na terytorium Wspólnoty - państwo członkowskie, w którym posiada stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej. (Dyrektywa 2006/112/WE Rady z dnia 28.11.2006 r.)

W przypadku gdy podatnik nie posiada siedziby działalności na terenie UE, a posiada wiele stałych miejsc prowadzenia działalności gospodarczej w jej granicach, ma prawo do wyboru państwa członkowskiego identyfikacji. Jest to jedyna sytuacja, w której to podatnik decyduje o państwie rozliczenia. W konsekwencji, taki wybór jest wiążący przez dwa lata licząc od końca roku, w którym dokonał rejestracji.

Nowa procedura MOSS - moment rozpoczęcia rozliczenia VAT

Rozliczenie VAT przy zastosowaniu procedury MOSS staje się skuteczne wraz z pierwszym dniem kwartału następującego po kwartale, w którym została zgłoszona rejestracja. Przykładowo, przedsiębiorca, który dokonał rejestracji 20 lutego może zacząć korzystać z uproszczonego rozliczenia od 1 kwietnia.

Wyjątek stanowi sytuacja, gdy podatnik (w odniesieniu do powyższego przykładu) zacznie świadczyć usługi jeszcze przed pierwszym kwietnia. Wtedy, na mocy przepisów, nowa procedura MOSS skuteczna jest z datą pierwszej transakcji. Warunkiem jest poinformowanie państwa członkowskiego identyfikacji o stosowaniu niniejszej procedury rozliczania VAT do 10-ego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym została dokonana sprzedaż na rzecz zagranicznego konsumenta.

Usługi rozliczane w ramach procedury MOSS

Jak już zostało wspomniane, procedura MOSS obejmuje jedynie usługi cyfrowe -  telekomunikacyjne, nadawcze i elektroniczne - świadczone na rzecz osób prywatnych z krajów należących do Unii Europejskiej. Podatnik świadczący usługi różnego typu i dodatkowo usługi elektroniczne ma prawo do rozliczenia VAT korzystając z procedury szczególnej MOSS tylko i wyłącznie w ich zakresie.

Co więcej, dla sprzedaży usług na rzecz konsumentów spoza krajów UE, miejscem świadczenia usług nadal pozostaje miejsce, w którym to usługodawca posiada stałą siedzibę działalności gospodarczej, a więc nie obejmuje jej procedura MOSS.

Przykład 1.

Przedsiębiorca z Polski świadczy usługi sprzedaży wysyłkowej oraz transportu. Dodatkowo zajmuje się sprzedażą internetową oprogramowania na rzecz osób prywatnych w Niemczech oraz Francji.

Od 1 stycznia, co do zasady, sprzedaż oprogramowania powinien opodatkować odpowiednią stawką VAT kolejno dla Niemiec oraz Francji. W ramach rozliczenia VAT może skorzystać z uproszczonej procedury MOSS, ale tylko w zakresie sprzedaży oprogramowania. Dzięki czemu nie będzie musiał rejestrować się jako podatnik VAT w Niemczech oraz Francji, a podatek należny z tytułu tej sprzedaży (bez względu na urząd skarbowy, z którym rozlicza pozostałe usługi) odprowadzi do Drugiego Urzędu Skarbowego Warszawa - Śródmieście, który jest urzędem właściwym dla rozliczania procedury unijnej w Polsce.

Przykład 2.

Przedsiębiorca z Polski świadczy usługi sprzedaży wysyłkowej oraz transportu. Dodatkowo zajmuje się sprzedażą internetową oprogramowania na rzecz osób prywatnych w Niemczech oraz Norwegii.

Co do zasady, sprzedaż oprogramowania na rzecz konsumentów z Niemiec powinien opodatkować niemiecką stawką VAT i w celu rozliczenia podatku należnego może skorzystać z procedury MOSS. Z kolei przez to, że Norwegia nie należy do UE zasady sprzedaży na rzecz konsumentów z tego kraju nie uległy zmianie - a więc podatnik zobowiązany jest do wykazania polskiej stawki VAT.

Zapłata podatku VAT według procedury MOSS

Rozliczenie podatku VAT MOSS następuje za pomocą deklaracji VIU-D. Jej złożenie, a tym samym zapłata podatku VAT z tego tytułu, następuje co kwartał. Składa się ją elektronicznie do 20 dnia kolejnego miesiąca po zakończeniu kwartału i w tym terminie należy również zapłacić podatek. Każdej deklaracji VIU-D przypisywany jest unikatowy numer referencyjny (UNR), o którym podatnik zostaje poinformowany drogą elektroniczną. Numer ten należy bezwzględnie podać podczas dokonywania zapłaty podatku, w przeciwnym razie wpłata nie zostanie uwzględniona.

Uwaga!

Jeżeli 20 dzień miesiąca wypada w dzień ustawowo wolny, nie ma to wpływu na termin złożenie deklaracji. Podatnik nadal ma obowiązek wysłania jej bezwzględnie nie przekraczając tego terminu (bramka systemu MOSS otwarta jest 24h/dobę 7 dni w tygodniu).


Sekretarz stanu Ministerstwa Finansów wyjaśnia jednak, że ta zasada nie dotyczy zapłaty podatku. W rezultacie jeśli 20 dzień miesiąca wypadnie w sobotę deklarację należy złożyć do 19-ego (piątek), ale podatek można wpłacić dopiero 22-ego (poniedziałek - pierwszy dzień roboczy).

Ważnym aspektem jest, że rozliczenia VAT MOSS dokonuje się tylko w walucie euro, a kwoty podatku nie podlegają zaokrągleniu w górę lub w dół. Koniecznym jest uiszczenie podatku w dokładnej wartości wynikającej z deklaracji.

Korygowanie rozliczenia VAT MOSS

Korekta deklaracji przesłanej w ramach procedury MOSS możliwa jest w terminie 3 lat od dnia, w którym konieczne było złożenie pierwotnej deklaracji VAT. Wówczas rozliczenia dokonuje się z urzędem właściwym dla rozliczenia procedury MOSS w państwie członkowskim identyfikacji. Możliwe jest również skorygowanie kwoty VAT po okresie 3 lat, wtedy korektę deklaracji składa się poza systemem MOSS do państwa członkowskiego konsumpcji zgodnie z obowiązującymi tam przepisami.

Państwo członkowskie konsumpcji

Państwo członkowskie, w którym nabywca posiada siedzibę, stałe miejsce zamieszkania lub zwykłe miejsce zamieszkania. Jeżeli posiada wiele lokalizacji, siedzibą będzie miejsce wykonywania funkcji zarządu, a dla osoby prywatnej stałe lub zwykłe miejsce zamieszkania.

Co ważne, złożenie deklaracji korygującej VAT w systemie MOSS nie zobowiązuje do dołączenia uzasadnienia przyczyny korekty.

Podsumowując, nowa procedura MOSS niezwykle ułatwia sposób rozliczenia podatku VAT uwzględniając zmiany w przepisach. Należy jednak pamiętać, że nawet jeśli całość rozliczenia ogranicza się do jednego państwa, nie oznacza to, że jest się zwolnionym z obowiązku poznania przepisów podatkowych poszczególnych państw. Każde z nich stosuje własne rozwiązania dotyczące korzystania z procedury MOSS w odniesieniu do usług cyfrowych, m.in.:

  • stosowania zasady faktycznego użytkowania i wykorzystania,

  • momentu powstania obowiązku podatkowego,

  • ulgi na złe długi,

  • stawek obniżonych,

  • fakturowania,

  • opodatkowania voucherów,

  • zwolnień,

  • zasad rejestracji,

  • odsetek i kar.

Szczegóły opisane są na stronie Komisji Europejskiej w postaci raportu.