Poradnik Przedsiębiorcy

Unijna procedura VAT OSS a rozliczenie WSTO

Od 1 lipca 2021 roku wprowadzono rewolucyjne zmiany dotyczące rozliczania tzw. sprzedaży wysyłkowej. Obowiązują one nie tylko w naszym kraju, lecz także w całej Unii Europejskiej. Nowe procedury związane ze sprzedażą wysyłkową ułatwią podatnikom rozliczenia podatku VAT. Jak wygląda rozliczenie WSTO w procedurze VAT OSS? Szczegóły poniżej. 

WSTO – nowa forma opodatkowania sprzedaży

Na wstępie zdefiniujemy, co to jest WSTO. To wewnątrzwspólnotowa sprzedaż towarów na odległość – dostawa towarów wysyłanych lub transportowanych z terytorium państwa członkowskiego innego niż terytorium państwa członkowskiego zakończenia wysyłki lub transportu towarów do nabywcy – konsumenta (lub podatnika nierozliczającego WNT).

Powyższe regulacje dotyczące WSTO zastępują dotychczasowe regulacje sprzedaży wysyłkowej uregulowane dotychczas w art. 23 i 24 ustawy o VAT

Analiza powyższej definicji pokazuje, że katalog podmiotów mogących być nabywcami w transakcjach WSTO jest taki sam jak przy sprzedaży wysyłkowej. 

Dostawa WSTO dotyczy towarów, które znajdują się na terytorium UE. Mogą być one wyprodukowane w Unii Europejskiej. Ponadto przedmiotem WSTO mogą być towary, które zostały dopuszczone do swobodnego obrotu w UE i znajdują się na jej terytorium oraz są dostarczane nabywcom unijnym.

Towary znajdujące się w składach celnych muszą najpierw zostać dopuszczone do swobodnego obrotu w UE, aby mogły być przedmiotem WSTO.

Jakie transakcje nie podlegają WSTO?

Ustawodawca uznał, że nie wszystkie transakcje mogą być rozliczane jako WSTO. WSTO nie ma zastosowania, gdy przedmiotem dostawy są:

  • nowe środki transportu, których nabycie kupujący rozlicza jako WNT, niezależnie od tego, czy jest podatnikiem VAT;

  • towary instalowane lub montowane z próbnym uruchomieniem lub bez niego – dla których miejscem dostawy jest zawsze kraj montażu, gdy nie mamy do czynienia z prostym montażem;

  • towary opodatkowane według procedury marży.

Przykład 1.

Jan Kowalski skorzystał z nowoczesnej aplikacji, która umożliwia zakup samochodu w każdym kraju Unii Europejskiej. Podatnik dokonał zakupu samochodu trzymiesięcznego, który przejechał 2500 km (samochód demonstracyjny, zarejestrowany w Niemczech). Czy w takim przypadku należy zastosować rozliczenie WSTO

W tym przypadku mamy do czynienia z nowym środkiem transportu w rozumieniu ustawy o VAT. Przez nowy środek transportu stosownie do art. 2 pkt 10 lit. a ustawy o VAT rozumie się przeznaczone do transportu osób lub towarów pojazdy lądowe napędzane silnikiem o pojemności skokowej większej niż 48 centymetrów sześciennych lub o mocy większej niż 7,2 kilowata, jeżeli przejechały nie więcej niż 6000 kilometrów lub od momentu dopuszczenia ich do użytku upłynęło nie więcej niż 6 miesięcy. Przez moment dopuszczenia do użytku pojazdu lądowego uznaje się dzień, w którym został on pierwszy raz zarejestrowany w celu dopuszczenia do ruchu drogowego lub w którym po raz pierwszy podlegał on obowiązkowi rejestracji w celu dopuszczenia do ruchu drogowego w zależności od tego, która z tych dat jest wcześniejsza.

Obecnie ustawodawca nie wyłącza z WSTO dostaw wyrobów akcyzowych.

Rozliczenie WSTO - miejsce opodatkowania

Miejscem dostawy przy WSTO co do zasady jest miejsce, w którym towary znajdują się w momencie zakończenia wysyłki lub transportu do nabywcy.

Od powyższej zasady przewidziano oczywiście wyjątek, w którym podatnik będzie mógł opodatkować towary w kraju sprzedawcy. Taką możliwość podatnik będzie miał w przypadku gdy:

  • posiada siedzibę działalności gospodarczej, a w razie braku takiej siedziby – stałe miejsce zamieszkania lub zwykłe miejsce pobytu, tylko na terytorium jednego państwa członkowskiego;

  • towary są wysyłane lub transportowane na terytorium państwa członkowskiego innego niż terytorium państwa członkowskiego, w którym sprzedawca ma siedzibę lub stałe miejsce zamieszkania albo zwykłe miejsce pobytu;

  • nie został przekroczony limit sprzedaży.

Nowy limit to tylko 10 000 euro (w przeliczeniu 42 000 zł). Jest to kwota netto, czyli pomniejszona o polski podatek lub podatek od wartości dodanej. Liczy się go sumarycznie dla wszystkich dostaw WSTO. Tym samym sumujemy sprzedaż do wszystkich krajów Unii Europejskiej.

Przekroczenie limitu i rejestracja do VAT OSS

Ustawodawca, zmniejszając limit sprzedaży, wprowadził możliwość skorzystania ze specjalnej procedury rozliczania VAT, tzw. procedury One Stop Shop (OSS). Jej stosowanie jest fakultatywne. Jednak w przypadku jej wyboru podatnik będzie musiał ją konsekwentnie stosować w odniesieniu do wszystkich dostaw towarów lub usług nią objętych, dokonywanych lub świadczonych przezeń na terytorium UE. 

Powyższa procedura ma na celu ograniczenie obowiązków administracyjnych związanych z koniecznością rejestracji do VAT w różnych krajach UE.

Biorąc pod uwagę powyższe, podatnik obecnie ma dwa wyjścia, aby rozliczenie WSTO było możliwe:

  • rejestracja do podatku VAT w państwie konsumpcji i tam rozliczanie podatku,

  • rejestracja do procedury VAT OSS. 

W przypadku wyboru procedury VAT OSS podatnik rozlicza VAT należny państwom członkowskim konsumpcji, tj. państwom członkowskim, w których ma miejsce zakończenie wysyłki towaru za pośrednictwem tzw. państwa członkowskiego, w którym jest zarejestrowany i prowadzi działalność gospodarczą. Państwem członkowskim identyfikacji VAT OSS jest więc państwo, w którym podatnik posiada siedzibę działalności gospodarczej, a w przypadku braku takiej siedziby – państwo, w którym podatnik ten posiada stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej bądź też państwo, które podatnik ten wybiera jako państwo identyfikacji. Tym samym w przypadku podatników posiadających siedzibę w Polsce rejestracją do VAT OSS będzie Polska.

Wybór procedury VAT OSS wymaga zgłoszenia do organu podatkowego. W naszym kraju zgłoszenie należy złożyć do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Warszawa-Śródmieście. Brakuje wiążącego terminu na dokonanie takiego zgłoszenia, jednak w praktyce nie należy z tym czekać, ponieważ wymaga ono potwierdzenia. Co istotne, organ podatkowy może także odmówić przyjęcia zgłoszenia.

Dokonując wyboru procedury VAT OSS, podatnicy będą musieli prowadzić specjalną ewidencję, składać deklaracje i rozliczać podatki. Deklarację składamy za okresy kwartalne w terminie do 20. dnia miesiąca następującego po każdym kolejnym kwartale. Wpłaty na podatki dokonujemy  w euro.

Co powinna zawierać ewidencja?

Jak to już wyżej pisaliśmy, podatnik, wybierając procedurę VAT OSS, musi prowadzić specjalną ewidencję. 

Musi ona zawierać następujące informacje:

  • oznaczenie państwa członkowskiego konsumpcji, na którego rzecz świadczona jest usługa;

  • rodzaj świadczonej usługi;

  • datę świadczenia usługi;

  • podstawę opodatkowania ze wskazaniem użytej waluty;

  • wszelkie dalsze kwoty podwyższające lub obniżające podstawę opodatkowania;

  • zastosowaną stawkę VAT;

  • kwotę należnego VAT ze wskazaniem użytej waluty;

  • datę i kwotę otrzymanych płatności;

  • wszelkie płatności zaliczkowe otrzymane przed świadczeniem usługi;

  • w przypadku gdy wystawiono fakturę – informacje zawarte na fakturze;

  • nazwisko/nazwę usługobiorcy, jeżeli są znane podatnikowi;

  • informacje wykorzystywane do określenia miejsca, w którym usługobiorca ma siedzibę lub stałe miejsce zamieszkania, lub zwykłe miejsce pobytu.

Ewidencja musi być prowadzona w taki sposób, aby możliwe było niezwłoczne udostępnienie jej drogą elektroniczną. Należy ją przechowywać przez okres 10 lat, licząc od zakończenia roku, w którym dokonano dostawy towarów.

Podsumowując, procedura VAT OSS jest niezwykle korzystna dla podatników. Wymaga co prawda rejestracji i prowadzenia ewidencji, ale pozwala na rozliczenie podatków w jednym państwie.