Poradnik Przedsiębiorcy

Procedura VAT OSS i IOSS a kasa fiskalna

Od 1 lipca nastąpiła rewolucja w rozliczaniu e-commerce. Zmiany spowodowały, że podatnicy muszą w odmienny sposób rozliczać swoją działalność. W przypadku wszystkich nowych regulacji muszą sprawdzić, które ich dotyczą i jak je stosować w praktyce. Czy posiadanie kasy fiskalnej dla rozliczenia procedur VAT OSS i IOSS jest konieczne? Odpowiedź w artykule.

Procedura VAT OSS – uproszczenia

Z założenia VAT OSS ma na celu uproszczenie obowiązków w zakresie podatku VAT nałożonych na podatników dokonujących dostawy towarów i świadczących usługi osobom niebędącym podatnikami (konsumentom) na terytorium UE, poprzez umożliwienie im:

  • elektronicznej rejestracji dla celów podatku VAT w jednym państwie członkowskim;

  • deklarowania i płacenia należnego podatku VAT w ramach jednej, elektronicznej, kwartalnej deklaracji. 

Przykład 1.

Podatnik z siedzibą działalności gospodarczej w Polsce, który nie posiada stałych miejsc prowadzenia działalności gospodarczej w innych państwach, sprzedaje towary konsumentom w Niemczech i Austrii. Sprzedaż jest dokonywana za pośrednictwem własnego sklepu internetowego. Towary są wysyłane do konsumentów z magazynu w Polsce. Co ważne, całkowita wartość sprzedaży (bez podatku) na rzecz konsumentów przekracza 42 000 zł. Czy podatnik może zastosować procedurę VAT OSS?

W tej sytuacji całkowita wartość sprzedaży przekracza próg 42 000 zł, zatem miejscem dostawy towarów są odpowiednio Austria i Niemcy, czyli miejsce, w którym towary znajdują się w momencie zakończenia ich wysyłki lub transportu do nabywcy.

Podatnik może zdecydować się na rejestrację do celów podatku VAT we wszystkich tych państwach członkowskich oraz składać deklaracje VAT i płacić podatek VAT bezpośrednio w każdym z tych państw. Alternatywnie może zdecydować się na uproszczenie i korzystanie z VAT OSS.

Procedura VAT OSS skierowana jest do przedsiębiorcy:

  1. posiadającego siedzibę działalności gospodarczej lub stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium Unii Europejskiej, w celu deklarowania i płacenia podatku VAT należnego z tytułu:

  • WSTO,

  • usług świadczonych na rzecz konsumentów (B2C), dla których miejscem świadczenia jest państwo członkowskie, w którym nie posiada on siedziby, ani stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej; usługi na rzecz konsumenta, dla których miejscem świadczenia jest państwo członkowskie, w którym przedsiębiorca ma siedzibę, nie mogą być zadeklarowane w procedurze unijnej, lecz muszą zostać zadeklarowane w krajowej deklaracji podatkowej odpowiedniego państwa członkowskiego;

  1. nieposiadającego siedziby działalności gospodarczej ani stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium UE, w celu deklarowania i płacenia podatku VAT należnego z tytułu WSTO;

  2. ułatwiającego przez użycie interfejsu elektronicznego zgodnie z art. 7 ust. 2  ustawy o VAT (niezależnie od tego, czy posiada siedzibę działalności gospodarczej na terytorium UE, czy w kraju trzecim) dokonanie:

  • WSTO,

  • krajowych dostaw towarów na rzecz konsumenta, których wysyłka lub transport rozpoczyna się i kończy na terytorium tego samego państwa członkowskiego.

Podatnik, który zdecyduje się zarejestrować w procedurze VAT OSS, będzie zobowiązany rozliczać VAT należny od wszystkich czynności objętych tą procedurą, wyłącznie w jej ramach.

Procedura VAT IOSS

IOSS to system elektroniczny umożliwiający podatnikom dokonującym dostaw towarów wysyłanych z państw trzecich na rzecz konsumentów (B2C) zlokalizowanych w państwach członkowskich, w których nie mają oni, co do zasady, siedziby działalności gospodarczej. Procedura VAT IOSS umożliwia deklarowanie i zapłacenie podatku VAT należnego w tych państwach członkowskich z tytułu dokonywania ww. dostaw, w „jednym okienku” za pomocą przeznaczonego do tego portalu internetowego. Podatnik może więc dokonać zapłaty w tym państwie członkowskim, w którym jest zidentyfikowany. Tym samym dzięki IOSS podatnicy unikają rejestracji oraz obowiązków ewidencyjno-sprawozdawczych w każdym państwie członkowskim, w którym ma miejsce dostawa towarów, są to tzw. państwa członkowskie konsumpcji.

Procedura IOSS dostępna jest dla podatników posiadających siedzibę działalności gospodarczej w UE oraz dla podatników niemających siedziby w UE, którzy prowadzą ww. dostawy towarów, czyli sprzedaż na odległość towarów importowanych (SOTI) o wartości rzeczywistej do 150 euro.

Kasa fiskalna a procedura VAT OSS i IOSS

Jak łatwo zauważyć, w przypadku obu procedur podatnicy dokonują dostawy na rzecz osób fizycznych. 

Przypomnijmy, że obowiązek prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kasy fiskalnej dotyczy wszystkich podatników, którzy dokonują sprzedaży na rzecz określonych w nim odbiorców, tj. osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych.

Przypomnijmy, że podatnicy stosujący procedurę VAT OSS i IOSS są obowiązani do prowadzenia osobnej ewidencji. 

W przypadku procedury VAT OSS dodatkowa ewidencja VAT winna zawierać m.in.:

  • oznaczenie państwa członkowskiego konsumpcji, w którym dokonywane są dostawy towarów lub świadczone są usługi;

  • rodzaj świadczonych usług lub opis i ilość towarów będących przedmiotem dostawy;

  • datę świadczenia usług lub dokonania dostawy towarów;

  • podstawę opodatkowania ze wskazaniem użytej waluty;

  • wszelkie kolejne kwoty podwyższające lub obniżające podstawę opodatkowania;

  • zastosowaną stawkę VAT;

  • kwotę należnego VAT ze wskazaniem waluty;

  • datę i kwotę otrzymanych płatności; 

  • płatności zaliczkowe otrzymane przed dostawą towarów lub świadczeniem usług;

  • informacje zawarte na fakturze;

  • w przypadku usług informacje wykorzystywane do określenia miejsca, w którym usługobiorca ma siedzibę lub stałe miejsce zamieszkania lub zwykłe miejsce pobytu;

  • w przypadku towarów, informacje wykorzystywane do określenia miejsca rozpoczęcia i zakończenia wysyłki lub transportu towarów do nabywcy;

  • wszelkie inne dowody dotyczące możliwych zwrotów towarów.

Również podatnicy VAT IOSS muszą prowadzić osobną ewidencję, aby móc rozliczyć podatek w poszczególnych krajach. 

Ustawodawca zwrócił uwagę, że powyższa dokumentacja jest niezwykle złożona i skrupulatna. Zdaniem MF odrębna ewidencja prowadzona przez te podmioty jest wystarczająca w zakresie prawidłowości kontroli ich działalności w tym zakresie.

W związku z tym od 1 lipca 2021 roku zostały dodane nowe zwolnienia z obowiązku prowadzenia ewidencji na kasie wprowadzone w odniesieniu do zmian w e-commerce. Zwolniona z obowiązku ewidencjonowania na kasie została sprzedaż rozliczana w procedurze VAT OSS i IOSS. 

Ze zwolnienia będą także korzystały dostawy towarów dokonywane przez Pocztę Polską.

W przypadku podatników niekorzystających z powyższych procedur zwolnienie nie będzie miało zastosowania. 

Podsumowując, zwolnienie z ewidencjonowania na kasie fiskalnej dostaw dokonywanych przez podatników korzystających z tej procedury należy uznać za słuszne. Podmioty te bowiem prowadzą już bardzo dokładną ewidencję i ponowne ewidencjonowanie na kasie fiskalnej jest całkowicie niepotrzebne.