Poradnik Przedsiębiorcy

Deregulacja zawodu księgowego- co nowego wprowadziła?

Nowelizacja przepisów w 2014 r. uwolniła wiele zawodów - oznacza to, że od wejścia w życie nowych przepisów możliwe jest zajmowanie określonych stanowisk bez dodatkowych wymogów formalnych. Szczególną uwagę na deregulację powinny zwrócić osoby zajmujące się zawodowo prowadzeniem ksiąg rachunkowych lub zdobywające w tym kierunku wykształcenie - deregulacja zawodu księgowego wprowadziła w tym zakresie znaczące zmiany.

Deregulacja zawodu księgowego - prowadzenie ksiąg rachunkowych bez dodatkowych uprawnień

Zmiana w przepisach została dokonana na podstawie ustawy o ułatwieniu dostępu do wykonywania niektórych zawodów regulowanych z 9 maja 2014 r. Jej druga transza została opublikowana w dzienniku ustaw 10 czerwca 2014 r.

Co oznacza wprowadzona deregulacja zawodu księgowego? Na taką formę działalności mogą się obecnie zdecydować właściwie wszyscy, którzy posiadają ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej. Istotne, aby w ramach biura rachunkowego księgi rachunkowe prowadziły osoby, które posiadają pełną zdolność do czynności prawnych i nie były karane za przestępstwa gospodarcze lub związane z księgowością albo podatkami. Zgodnie z deregulacyjnymi zmianami, art. 76a ustawy o rachunkowości z 29 września 1994 r. brzmi:

Art. 76a ustawy o rachunkowości 

1. Usługowe prowadzenie ksiąg rachunkowych jest działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. poz. 646), polegającą na świadczeniu usług w zakresie czynności, o których mowa w art. 4 ust. 3 pkt 2-6.

2. (uchylony)

3. Działalność, o której mowa w ust. 1, mogą wykonywać przedsiębiorcy, pod warunkiem, że czynności z tego zakresu będą wykonywane przez osoby, które:

1) maja pełną zdolność do czynności prawnych,

2) nie były skazane prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów, mieniu, obrotowi gospodarczemu, obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi, za przestępstwo skarbowe oraz za przestępstwa określone w rozdziale 9.

4-6. (uchylone)

W kontekście prowadzenia ksiąg rachunkowych warto pamiętać, że deregulacja objęła także zawód doradcy podatkowego.

Jak deregulacja zawodu księgowego wpłynęła na certyfikat księgowego?

Jak widać na podstawie wskazanych powyżej zmian, do wykonywania zawodu księgowego nie jest już potrzebny certyfikat wydawany przez Ministra Finansów.

Przed deregulacją zawodu księgowego do ubiegania się o certyfikat księgowy byli uprawnieni ci, którzy:

  • posiadali co najmniej 3-letnią praktykę w księgowości, wykształcenie wyższe magisterskie na kierunku rachunkowość lub na innym kierunku ekonomicznym o specjalności rachunkowość lub innej, dla której plan studiów i program kształcenia odpowiadał wymogom określonym przez organy uczelni dla specjalności rachunkowość, w jednostkach organizacyjnych uprawnionych, zgodnie z odrębnymi przepisami, do nadawania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych,

  • posiadali 3-letnią praktykę w księgowości oraz wykształcenie wyższe magisterskie uzyskane na kierunku rachunkowość lub na innym kierunku ekonomicznym o specjalności rachunkowość lub innej,

  • posiadali 2-letnią praktykę w księgowości i wykształcenie co najmniej średnie oraz złożyli z wynikiem pozytywnym egzamin sprawdzający kwalifikacje osób ubiegających się o certyfikat księgowy.

Tymczasem deregulacja spowodowała uchylenie art. 76b-g oraz 76i ustawy o rachunkowości, tym samym znosząc konieczność zdawania egzaminu lub posiadania innych, wskazanych powyżej kwalifikacji. Ostatnie certyfikaty wydawane były osobom, które złożyły wniosek o certyfikat lub wniosek o przystąpienie do egzaminu przed wejściem w życie ustawy deregulacyjnej - tj. przed 10 sierpnia 2014 r.