Poradnik Przedsiębiorcy

Kara za błędy w JPK VDEK, czyli jakie konsekwencje czekają podatników?

Wraz z nowelizacją ustawy o VAT, w 2020 roku zostanie wprowadzona nowa struktura Jednolitego Pliku Kontrolnego. Na etapie projektu nazywana jest plikiem JPK VDEK lub po prostu nową strukturą JPK, która zastąpi dotychczasową deklarację VAT oraz plik JPK VAT. Jest to kolejna zmiana na przestrzeni ostatnich kilku lat dotycząca sprawozdawczości, która wymaga od przedsiębiorców prowadzenia księgowości firmy w programie dostosowanym do coraz nowszych wymogów ustawodawcy. W związku z wprowadzeniem nowej struktury pliku zmianie uległy również kary nakładane na przedsiębiorców za błędy, które mogą znajdować się w JPK VDEK. Sprawdźmy, jaka kara za błędy w JPK VDEK grozi przedsiębiorcom!

Kogo i od kiedy dotyczy obowiązek wysyłki struktury JPK VDEK?

Nowelizacja ustawy o VAT nie nakłada obowiązku wysyłania pliku JPK VDEK na wszystkich podatników w tym samym czasie. Analogicznie jak w przypadku wprowadzenia struktury JPK VAT przedsiębiorcy zostali podzieleni na grupy. Zgodnie z przepisami przejściowymi obowiązek wysyłki nowej struktury Jednolitego Pliku Kontrolnego zostanie nałożony od:

  • 1 kwietnia 2020 roku na dużych przedsiębiorców,
  • 1 lipca 2020 roku na mikro, małych i średnich przedsiębiorców.

Przedsiębiorca

MIKRO

MAŁY

ŚREDNI

DUŻY

Roczna średnia liczba pracowników**

od 0 do 9,99*

od 10 do 49,99*

od 50 do 249,99*

powyżej 250

Obroty (netto)**

do 2 mln EURO

do 10 mln EURO

do 50 mln EURO

powyżej 50 mln EURO

* w przeliczeniu średniorocznie na etaty stąd liczba może być ułamkowa

** w co najmniej jednym z dwóch ostatnich lat obrotowych

Średni, mali i mikroprzedsiębiorcy mogą od 1 kwietnia 2020 r. wysyłać plik JPK VDEK dobrowolnie. Oznacza to, że pierwsze struktury nowego pliku JPK podatnicy będą wysyłać od rozliczenia za kwiecień do 25 maja 2020 roku.Nowa struktura JPK obowiązuje zarówno przedsiębiorców którzy wybrali miesięczne i kwartalne rozliczenie VAT. Zgodnie z art. 99 ust. 11c znowelizowanej ustawy o VAT nową strukturę JPK należy składać wyłącznie w formie dokumentu elektronicznego składającego się z dwóch części - ewidencji i deklaracji. Wzór pliku udostępniany jest przez Ministra Finansów który w drodze rozporządzenia określa szczegółowy zakres jego danych wraz z dodatkowymi objaśnieniami. Część ewidencyjna zawiera szczegółowe informacje znajdujące się w rejestrze VAT zakupów i sprzedaży. Natomiast w części deklaracyjnej znajdują się pozostałe informacje które przed 1 kwietniem 2020 roku znajdowały sie w deklaracji VAT-7 lub VAT-7K.

W przypadku rozliczania podatku VAT za okresy miesięczne podatnik ma obowiązek wysyłki nowej struktury pliku JPK do 25. dnia miesiąca za miesiąc poprzedni. Plik JPK składać się będzie z obu części - deklaracji i ewidencji. Natomiast w sytuacji gdy przedsiębiorca wybrał kwartalne rozliczanie podatku VAT za dwa pierwsze miesiące danego kwartału dokonuje wysyłki części ewidencyjnej natomiast cześć deklaracji przesyłana jest wraz z ewidencją za trzeci miesiąc kwartału.

Przykład 1.

Pan Łukasz rozlicza podatek VAT za okresy kwartalne. W jaki sposób po 1 lipca 2020 roku będzie musiał przesyłać nową strukturę JPK?

W związku z tym, że nowa struktura JPK podzielona została na część deklaracji i ewidencji wysyłka JPK wyglądać będzie następująco:

  • JPK z wypełnioną tylko częścią ewidencyjną za lipiec – przedsiębiorca wyśle do 25 sierpnia
  • JPK z wypełnioną tylko częścią ewidencyjną za sierpień – przedsiębiorca wyśle do 25 września
  • JPK z wypełnioną częścią ewidencyjną za wrzesień oraz częścią deklaracyjną za lipiec, sierpień i wrzesień – przedsiębiorca wyśle do 25 października.

Ile wynosi kara za błędy w JPK VDEK?

W sytuacji gdy po wysłaniu pliku podatnik zauważy błędy, powinien niezwłocznie dokonać jego korekty, aby nie została nałożona na niego kara za błędy w JPK VDEK. Mogą one wynikać z nieprawidłowego wykazania faktur zakupu lub sprzedaży (niezgodnych ze stanem faktycznym) lub na skutek zmiany danych w wysłanym pliku. Korekta taka nie będzie wiązała się z nałożeniem dodatkowej kary na poradnika. 

Jeżeli jednak przedsiębiorca nie wykryje błędów w JPK VDEK samodzielnie, a będą one uniemożliwiały przeprowadzenie weryfikacji poprawności zawartych w nim transakcji, podatnik otrzyma od naczelnika urzędu skarbowego wezwanie do skorygowania konkretnych nieprawidłowości pliku. Zgodnie z art. 109 ust. 3g nowelizacji ustawy o VAT przedsiębiorca ma 14 dni od dnia otrzymania wezwania na przesłanie do naczelnika urzędu skarbowego korekty błędów, które zostały wymienione w wezwaniu. Podatnik może również nie korygować błędów i złożyć w urzędzie skarbowym wyjaśnienie, w którym wskaże, że plik JPK VDEK nie zawiera błędów wymienionych w wezwaniu.Brak złożenia korekty JPK VDEK bądź wyjaśnień ze strony podatnika lub złożenie ich po terminie spowoduje nałożenie na niego w drodze decyzji kary pieniężnej w wysokości 500 zł za każdy błąd uniemożliwiający przeprowadzenie weryfikacji poprawności wskazanych transakcji w pliku JPK VDEK.Zgodnie z art. 109 ust. 3k nowelizacji ustawy o VAT, kara za błędy w JPK VDEK powinna zostać uregulowana przez podatnika w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji o nałożeniu kary za nieprawidłowości w JPK VDEK. Co ważne, jeżeli przedsiębiorca za ten sam czyn poniósł odpowiedzialność za przestępstwo lub wykroczenie skarbowe naczelnik urzędu skarbowego nie może nałożyć dodatkowej kary za nieskorygowanie pliku JPK VDEK lub brak złożenia wyjaśnień w wyznaczonym terminie.

Jak urząd weryfikuje dane w JPK VDEK?

W uzasadnieniu do projektu nowelizacji ustawy o VAT czytamy, że dane przekazywane przez podatników w nowej strukturze jednolitego pliku kontrolnego będą podlegały analizie i weryfikacji. Co więcej proces ten „jest dokonywany w sposób zautomatyzowany, z wykorzystaniem odpowiedniego oprogramowania i specjalnych algorytmów. Efektem takiego procesu analizy są raporty, w których wykazywane są niezgodności w rozliczeniach VAT u podatników, tworzone są łańcuchy transakcji, itp. Wyniki analizy są podstawą do podejmowania przez organy Krajowej Administracji Skarbowej konkretnych działań wobec podatników, włącznie z wszczęciem u podatnika czynności sprawdzających lub kontrolnych, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego, a także do typowania podmiotów, które mogą dokonywać oszustw w VAT”.

W dalszej części uzasadnienia do projektu nowelizacji ustawy o VAT ustawodawca wskazuje, że wezwania nie będą wysyłane do przedsiębiorców w sytuacji wystąpienia niezgodności powstałych na skutek porównania plików złożonych przez dwóch podatników.Niezgodności w plikach po stronie sprzedawcy i nabywcy mogą wynikać z innego momentu powstania obowiązku podatkowego i okresu w którym podatnik może odliczyć podatek VAT, w związku z czym nie będą podstawą do stwierdzenia o nieprawidłowości plików, a tym samym podatnicy z tego powodu nie będą wzywani do składania korekt JPK VDEK.Podsumowując, wprowadzenie nowej struktury Jednolitego Pliku Kontrolnego ma na celu zapewnienie poprawności prowadzonej przez podatników ewidencji, na podstawie której obliczane jest zobowiązanie podatkowe, ponieważ powinna być ona rzetelna i niewadliwa. Co więcej, planowana kara za błędy w JPK VDEK ma zostać nakładana jedynie na nierzetelnych podatników, którzy pomimo otrzymanego wezwania, w terminie 14 dni nie złożyli stosownych wyjaśnień lub nie wysłali korekty w celu poprawy błędów w pliku wykrytych przez fiskusa.W przypadku gdy podatnik będzie zobowiązany do skorygowania rozliczeń podatkowych za dany okres, będzie musiał dokonać korekty tylko pliku JPK VDEK, a nie tak jak ma to miejsce przed wdrożeniem nowej struktury JPK, zarówno deklaracji VAT oraz pliku JPK_VAT. Dzięki temu podatnicy zostaną odciążeni z ilości obowiązków sprawozdawczych.

Korzyści płynące z wprowadzenia pliku JPK

W dniu 28 sierpnia 2019 roku zostały opublikowane wyniki kontroli Najwyższej Izby Kontroli (NIK) w sprawie wykorzystania Jednolitego Pliku Kontrolnego w postępowaniach i kontrolach podatkowych zgodnie z którymi głównymi zaletami stosowania JPK jest:

  • automatyzacja raportowania, a tym samym skrócenie czasu prowadzonych kontroli podatkowych i obniżenie kosztów tych kontroli,
  • szybka analiza w tym analiza ryzyka strat dla budżetu państwa,
  • szybsze ujawnienie tzw. "pustych faktur" i innych oszustw oraz nieumyślnych błędów podatników,
  • poprawa wyników działań KAS,
  • brak konieczności posiadania papierowych wydruków.

Od 1 kwietnia 2020 roku wraz wejściem w życie nowej struktury JPK VDEK podatnicy nie będą musieli przesyłać osobno deklaracji VAT oraz plików JPK VAT. Zastąpienie dotychczasowych formularzy deklaracji jednym plikiem JPK zawierającym szczegółowe dane, które dotyczą transakcji oraz zdarzeń mających wpływ na prawidłowość ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego ma na celu usprawnienie przepływu informacji pomiędzy podatnikiem, a organem kontroli.