Poradnik Przedsiębiorcy

Mikrorachunek podatkowy – kompleksowe wyjaśnienie

Podatnicy od 1 stycznia 2020 roku nie będą mieć już problemów związanych z wpłatami do urzędów skarbowych, od tego okresu korzystać będą bowiem z jednego rachunku podatkowego utworzonego dla każdego z osobna. Dzięki temu podatnicy w prosty sposób będą regulować zobowiązania podatkowe i trudniej będzie o pomyłkę. Czym jest mikrorachunek podatkowy i kogo będzie dotyczył, wyjaśniamy w artykule.

Mikrorachunek podatkowy – co to takiego?

Mikrorachunek podatkowy to rachunek bankowy, na który od 1 stycznia 2020 roku podatnik będzie zobowiązany uiścić podatek PIT, CIT i VAT. Dla każdego podatnika i płatnika, który posiada PESEL lub NIP, prowadzi działalność lub tego nie robi, zakładany jest indywidualny rachunek podatkowy. Czyli 1 podatnik = 1 rachunek dla celów PIT, CIT i VAT.Do końca 2019 roku podatnicy będą płacić podatki zgodnie z aktualnymi regulacjami prawnymi, czyli na rachunek bankowy właściwego urzędu skarbowego przeznaczonego dla danego podatku. Czyli CIT = numer rachunku bankowego, PIT = numer rachunku bankowego i VAT = numer rachunku bankowego. Natomiast każda płatność za podatki opłacana po 31 grudnia 2019 roku podlegać już będzie wpłacie na mikrorachunek podatkowy, nawet należności dotyczące zobowiązań podatkowych z lat ubiegłych.W przypadku gdy podatnik nie posiada NIP-i i PESEL-u, jeśli ma status podatnika w Polsce, powinien posiadać identyfikator podatkowy. W przypadku gdy podatnik oczekuje na decyzję o przyznaniu numeru identyfikacyjnego, będzie on mógł wpłacić należność na mikrorachunek podatkowy właściwego urzędu skarbowego zgodnie z obwieszczeniem ws. wykazu rachunków bankowych urzędów skarbowych (według informacji od MF obwieszczenie będzie opublikowane w grudniu). W tytule przelewu należy wówczas podać numer dokumentu, np. paszportu, dowodu osobistego, aby urząd skarbowy mógł dokonać identyfikacji i prawidłowo rozliczyć wpłatę.

Gdzie podatnik sprawdzi swój mikrorachunek podatkowy?

Mikrorachunek podatkowy można sprawdzić w dwojaki sposób:

  1. za pomocą generatora udostępnionego przez Ministerstwo Finansów znajdującego się pod adresem: Generator mikrorachunku podatkowego. Działa on 24/7, więc możliwe jest jego wygenerowanie w każdej chwili, z każdego urządzenia z dostępem do internetu,
  2. w urzędzie skarbowym.

Wyróżnić należy, że aby wygenerować numer (w przypadku sposobu 1) lub uzyskać go z US (w przypadku sposobu 2), należy wskazać:

  • numer PESEL – osoba fizyczna,
  • NIP – organizacja.

Wygenerowanie czy podanie i prowadzenie mikrorachunku nie wiąże się z żadnymi kosztami. Rachunek wygenerowany na stronie MF można wydrukować.Ministerstwo ostrzega, aby nie korzystać z innych stron internetowych generujących rachunek, nieudostępnianych oficjalnie przez Ministerstwo Finansów (stroną udostępnioną przez MF jest m.in. strona podatki.gov.pl). Dodatkowo apeluje się, aby nie korzystać z numerów rachunków wysyłanych drogą mailową lub smsem.Wskazać należy, że mikrorachunek podatkowy nie będzie zawierał historii wpłat. Docelowo Ministerstwo Finansów planuje udostępnić wgląd do zaksięgowania wpłat poprzez logowanie na swój profil na Portalu Podatkowym, na którym podatnik będzie miał dostęp do swoich informacji podatkowych.

Z czego składa się mikrorachunek podatkowy?

Mikrorachunek podatkowy spełnia standard NRB, czyli standard, który jest stosowany w obrocie krajowym w zakresie sposobu numeracji rachunków bankowych oraz standard IBAN, czyli Międzynarodowy Numer Rachunku Bankowego. Składa się on z 26 znaków:
LK10100071222YXXXXXXXXXXXX

Wyjaśniając:

  • LK oznacza liczbę kontrolną;
  • wartość 10100071 jest stała dla każdego mikrorachunku podatkowego. Wskazuje na numer rozliczeniowy w NBP;
  • wartość 222 jest stała dla każdego mikrorachunku podatkowego. Wskazuje na numer uzupełniający w NBP;
  • Y = 1, gdy użyłeś numeru PESEL;
  • Y = 2, gdy użyłeś NIP-u;
  • po znaku Y jest twój PESEL lub NIP;
  • na kolejnych pozycjach są zera.

Przykładowo, jeśli podatnik ma numer PESEL 11111111111, to jego mikrorachunek podatkowy będzie miał numer: LK10100071222111111111111.

Rozliczenie z urzędem skarbowym a mikrorachunek podatkowy

Utworzony dla podatników oraz płatników mikrorachunek podatkowy służyć będzie do dokonywania wpłat tylko dla celów PIT, CIT i VAT oraz opłat niedotyczących podatków, np. opłaty skarbowe, należności celne czy grzywny, mandaty i inne kary pieniężne, kary porządkowe. Natomiast inne podatki, np. podatki lokalne wpłaca się na dotychczasowych zasadach, tj. na rachunek bankowy ku temu przeznaczony właściwy dla urzędu skarbowego. Rachunek ten podatnik znajdzie w obwieszczeniu ws. wykazu rachunków bankowych urzędów skarbowych.Poniżej przedstawiamy rozwiązania wskazane przez Krajową Informację Skarbową w przypadku następujących problemów:
1. zlecenie przelewu do urzędu skarbowego z zagranicznego banku. Jeśli wymagane jest podanie kodu BIC, to wpisać należy numer SWIFT: NBPLPLPW;
2. przelew elektroniczny z systemu księgowego – w dalszym ciągu będzie obowiązywał ten sam przelew Elixir, więc będzie można korzystać z tego typu rozwiązań;
3. zlecenie przelewu zaliczki na podatek dochodowy za pracownika – opłacane są one na mikrorachunek podatkowy pracodawcy (nie opłaca się zaliczek osobno na mikrorachunki podatkowe pracowników);
4. zwrot nadpłaty i podatku – realizowane będą standardowo, czyli na rachunek bankowy przedsiębiorcy.

Błąd w przelewie na mikrorachunek podatkowy

Najczęstszymi błędami, jakie mogą popełnić podatnicy w związku z płatnością na mikrorachunek podatkowy, są:

  • wpłata na rachunek VAT, PIT i CIT urzędu skarbowego obowiązujący do końca 31 grudnia 2019 roku. Przelew powinien zostać odrzucony przez bank i zwrócony;
  • wpłata na nieprawidłowy numer mikrorachunku podatkowego (z niewłaściwym identyfikatorem podatkowym):
    -podatnik zorientował się, że wpłacił kwotę na zły rachunek – należy udać się osobiście do właściwego urzędu skarbowego z potwierdzeniem polecenia przelewu i wyjaśnić zaistniałą sytuację,
    -podatnik nie zorientował się, że wpłacił kwotę na zły rachunek – urząd skarbowy powinien wezwać podatnika do wyjaśnienia wpłaty. Wówczas w przypadku wezwania należy udać się do właściwego urzędu skarbowego w celu wyjaśnienia wraz z potwierdzeniem zapłaty;

wówczas nie powinny zostać z tego tytułu wyciągnięte negatywne konsekwencje.

Pomyłka może zajść przy zlecaniu przelewu, gdy podatnik prowadzi jednocześnie działalność gospodarczą i pracuje na umowę o pracę. Wówczas dla podatnika otworzone zostaną dwa mikrorachunki bankowe. Przy czym w takiej sytuacji płatności dokonuje się na mikrorachunek podatkowy, który zawiera numer PESEL (bez względu na to, że prowadzona jest działalność gospodarcza). Jeśli podatnik się pomyli w opłacie i dokona jej na mikrorachunek z NIP-em, to zostanie ona zaksięgowana w sposób prawidłowy, przy czym kluczowe jest, aby stosować prawidłowy numer rachunku.

Czy możliwe jest wpłacenie podatku za inną osobę na jej mikrorachunek podatkowy?

Zgodnie z art. 62b § 1 Ordynacji podatkowej podatek może zostać zapłacony przez:

  1. małżonka podatnika, jego zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę – bez ograniczeń kwotowych;
  2. aktualnego właściciela przedmiotu hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego, jeżeli podatek zabezpieczony jest hipoteką przymusową lub zastawem skarbowym;
  3. inny podmiot, tj. osobę trzecią, w przypadku gdy kwota podatku nie przekracza 1000 zł, a treść dowodu zapłaty nie budzi wątpliwości co do jej przeznaczenia.

Podatek w wysokości wyższej niż 1 tys. złotych może więc zostać opłacony jedynie przez podatnika lub członka jego najbliższej rodziny. Natomiast jeśli podatek powyżej 100 złotych zostanie wpłacony przez osobę trzecią, to uznaje się go za niezapłacony.

Jak się zachowa mikrorachunek podatkowy w przypadku zaległości podatkowej?

W związku z wprowadzeniem mikrorachunku podatkowego zmieniona zostanie treść art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej, więc po 1 stycznia 2020 roku otrzyma on następujące brzmienie:

„Jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania podatkowe z różnych tytułów, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku zgodnie ze wskazaniem podatnika, a w przypadku braku takiego wskazania - na poczet zobowiązania podatkowego o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zobowiązań podatkowych podatnika. W przypadku gdy na podatniku ciążą zobowiązania podatkowe, których termin płatności upłynął, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności we wskazanym przez podatnika podatku, a w przypadku braku takiego wskazania lub braku zaległości podatkowej we wskazanym podatku – na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zaległości podatkowych podatnika”.

Zgodnie z powyższym podatnik będzie mógł wskazać w trakcie dokonywania przelewu, jaki typ zobowiązania chce uregulować – PIT, CIT czy VAT bądź pozostałe opłaty niedotyczące podatku. Jeżeli podatnik nie wskaże typu zobowiązania, to naczelnik urzędu skarbowego rozliczy zobowiązanie o najstarszym terminie wymagalności.

Jeżeli podatnik posiada zaległości podatkowe względem urzędu skarbowego:

  • dokonaną wpłatę zalicza się na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności we wskazanym przez podatnika podatku,
  • dokonaną wpłatę zalicza się na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zaległości podatkowych podatnika w przypadku braku wskazania podatku lub braku zaległości podatkowej we wskazanym podatku.

Przy czym jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim w dniu wpłaty pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę.Więcej w tym temacie wraz z przykładami opisujemy w artykule: Indywidualny mikrorachunek podatkowy od 1 stycznia 2020!W związku z powyższym wysnuwa się wniosek, że podatnik posiadający zaległości podatkowe nie będzie miał możliwości płacenia bieżących podatków, ponieważ zawsze wpłata będzie zaliczona na poczet najdłużej zalegającego podatku.