Poradnik Przedsiębiorcy

Odszkodowanie na ryczałcie a przychód podlegający opodatkowaniu

Prowadząc działalność gospodarczą, przedsiębiorcy często decydują się na ubezpieczenie majątku firmy na wypadek ewentualnej szkody lub strat. Pojawia się zatem pytanie, czy wypłacone odszkodowanie na ryczałcie będzie stanowiło przychód podatkowy, a tym samym będzie zwiększało podstawę opodatkowania w sytuacji powypadkowej naprawy samochodu z OC sprawcy? Sprawdź, odpowiedź znajdziesz w artykule!

Ryczałt a rozliczenie kosztów

Wybierając ryczałt jako formę opodatkowania działalności, podatnicy powinni pamiętać, że podatek dochodowy obliczany jest na podstawie osiągniętego przychodu. Ustalając podstawę opodatkowania, nie uwzględnia się poniesionych kosztów. W związku z tym wydatki związane z powypadkową naprawą samochodu nie będą pomniejszać przychodów podlegających opodatkowaniu właściwą stawką ryczałtu. Dlatego też w sytuacji gdy firma posiada służbowe samochody, należy mieć na uwadze, że udział w niezawinionej stłuczce, w związku z którą podatnik otrzymał odszkodowanie, wiąże się z koniecznością opodatkowania tego przychodu i zapłatą wyższego podatku dochodowego.

Potwierdzeniem powyższego stanowiska jest interpretacja indywidualna wydana przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 23 kwietnia 2015 roku o sygnaturze akt: IBPBI/1/4511-99/15/WRz, w której czytamy: (...) korzystanie z opodatkowania przychodów uzyskanych z prowadzonej działalności gospodarczej w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, a więc z formy szczególnej, w której opodatkowaniu obniżoną stawką podatkową, podlegają uzyskane przychody bez ich pomniejszania o poniesione koszty uzyskania uzyskanych przychodów, powoduje, że ponoszone wydatki nie mają wpływu na wysokość przychodu do opodatkowania. Z tej też przyczyny pomimo, poniesienia szkody brak jest podstaw prawnych do pomniejszenia uzyskanego tytułem odszkodowania przychodu o wydatki poniesione na jej naprawę, czy też do wyłączenia z opodatkowania tego przychodu, skoro ustawa podatkowa w sposób wyraźny przewiduje obowiązek jego opodatkowania.

Odszkodowanie na ryczałcie jako przychód podatkowy

Otrzymane odszkodowanie za szkody związane z firmowymi składnikami majątku stanowi przychód, który został wyłączony na mocy art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy o PIT z zakresu zwolnienia z podatku dochodowego.

Ważne!

Zwolnione z podatku dochodowego są przychody uzyskane z tytułu ubezpieczeń majątkowych i osobowych z wyjątkiem odszkodowań dotyczących składników majątku firmy!

Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, opodatkowaniu podlegają przychody, o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 12 ustawy o PIT, a więc otrzymane odszkodowania na skutek powstania szkody związanej z firmowym majątkiem.

Art. 14 ust. 2 pkt 12 ustawy o PIT:

Przychodem z działalności gospodarczej są również otrzymane odszkodowania za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą lub z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej.

Otrzymując odszkodowanie na ryczałcie, przedsiębiorca bez względu na stosowaną stawkę ryczałtu w odniesieniu do dokonywanej sprzedaży powinien opodatkować je stawką 8,5%, zgodnie bowiem z art. 12 ust. 1 pkt 3 lit. i ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym jest to właściwa stawka ryczałtu dla przychodów, o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 11 i 12 ustawy o PIT.

Co do zasady przychód z tytułu otrzymanego odszkodowania powstaje w momencie jego faktycznej wypłaty. Bez znaczenia pozostaje fakt rozliczenia bezgotówkowego firmy ubezpieczeniowej z warsztatem usuwającym szkodę. Stanowisko takie potwierdził Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji indywidualnej z 5 maja 2011 r., o sygnaturze ILPB1/415-80/11-4/AMN, w której wskazał iż: (...) fakt, że koszty naprawy samochodu zostały rozliczone bezgotówkowo, tj. należności związane z jego naprawą zostały przekazane przez Zakład Ubezpieczeń bezpośrednio firmie dokonującej jego naprawę, nie ma wpływu na kwestię uzyskania przychodu przez Wnioskodawcę. Ubezpieczającym samochód i zarazem ubezpieczonym był bowiem Zainteresowany i to na Jego rzecz przyznano odszkodowanie. Zatem kwestia przekazania środków za naprawę bezpośrednio firmie naprawczej, nie zaś Wnioskodawcy, który przekazałby je temu przedsiębiorstwu, jest jedynie rozwiązaniem technicznym, które nie ma wpływu na powstanie przychodu u Zainteresowanego. (...)

Przykład 1.

Pani Anna, świadcząca usługi opodatkowane 3,5% stawką ryczałtu, brała udział w wypadku samochodowym, w którym został uszkodzony samochód firmowy. Szkoda została wyrządzona nie z winy pani Anny, w związku z czym otrzymała ona odszkodowanie w kwocie 20 000 zł, które w całości pokryło wartość powypadkowej naprawy. Firma ubezpieczeniowa dokonała bezpośredniego przelewu na konto warsztatu. Czy w związku z tym pani Anna powinna opodatkować kwotę przyznanego odszkodowania?

Decydując się na opodatkowanie w formie ryczałtu, pani Anna powinna wykazać przychód, który powstał na skutek wypłaconego odszkodowania. Bez znaczenia jest fakt, że rozliczenie z warsztatem odbyło się w formie bezgotówkowej. Mimo że właściwą stawką ryczałtu dla świadczonych usług jest 3,5%, cała kwota przyznanego odszkodowania podlega opodatkowaniu stawką 8,5%.

Przykład 2.

Pan Jan, świadczący usługi opodatkowane 17% stawką ryczałtu, otrzymał odszkodowanie w związku z wypadkiem komunikacyjnym, w którym uszkodzony został samochód firmowy. W związku z tym przyznane odszkodowanie wynosiło 2500 zł. Pan Jan otrzymał z warsztatu fakturę za powypadkową naprawę auta w wysokości 2000 zł. W jaki sposób powinien on rozliczyć otrzymane odszkodowanie?

Decydując się na opodatkowanie przychodów ryczałtem, pan Jan nie ma możliwości pomniejszenia przychodu o poniesione koszty. Powinien wykazać przychód, który powstał na skutek wypłaconego odszkodowania w pełnej wysokości - 2500 zł, faktura kosztowa nie uprawnia do obniżenia podstawy opodatkowania. Cała kwota wypłaconego odszkodowania podlega opodatkowaniu stawką ryczałtu w wysokości 8,5%.

Księgowanie otrzymanego odszkodowania na ryczałcie w systemie wFirma.pl

Przyznaną kwotę odszkodowania należy wprowadzić do systemu wFirma.pl, dokonując bezpośrednich wpisów w ewidencji przychodów. W tym celu należy przejść do zakładki: EWIDENCJE » EWIDENCJA PRZYCHODÓW » DODAJ WPIS, a następnie uzupełnić wymagane pola. Kwotę przyznanego odszkodowania należy wprowadzić w pozycji przypisanej do stawki 8,5%.

Odszkodowanie na ryczałcie - wprowadzenie do wFirma.pl

Podsumowując, bez względu na to, jaką stawką ryczałtu przedsiębiorca opodatkowuje osiągnięte przychody, otrzymane odszkodowanie związane z uszkodzeniem firmowego majątku zawsze objęte jest stawką 8,5%. Dodatkowo, otrzymane odszkodowanie na ryczałcie nie może zostać pomniejszone o koszty powypadkowej naprawy samochodu. W związku z tym, decydując się na opodatkowanie w formie ryczałtu, należy pamiętać, że uszkodzenia firmowego majątku zawsze będą zwiększać wartość podatku podlegającego wpłacie do urzędu.