Opłata rejestracyjna a wartość początkowa samochodu

Nabywając pojazd do firmy – niezależnie od tego, czy jest on nowy, czy też używany – trzeba liczyć się z koniecznością uiszczenia opłaty rejestracyjnej. Powstaje pytanie: czy opłata rejestracyjna wlicza się do wartości początkowej środka trwałego? A może istnieją okoliczności, które warunkują jej uwzględnienie w wartości początkowej? Odpowiedzi na te pytania przedstawiamy w niniejszym artykule.

Czym jest opłata rejestracyjna?

Opłata rejestracyjna to szereg wydatków, jakie właściciel samochodu musi ponieść, aby móc go użytkować zgodnie z obowiązującymi przepisami. Składają się na nią:

• opłata za wydanie nowego dowodu rejestracyjnego,
• znaki legalizacyjne,
• nalepka kontrolna,
• pozwolenie czasowe,
• opłata ewidencyjna,
• koszt zakupu nowych tablic rejestracyjnych,
• opłata recyklingowa (w przypadku samochodów sprowadzanych z zagranicy).

Opłata rejestracyjna a koszty uzyskania przychodów

W myśl art. 22a ust. 1 Ustawy z 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: ustawa o PIT): amortyzacji podlegają, z zastrzeżeniem art. 22c, stanowiące własność lub współwłasność podatnika, nabyte lub wytworzone we własnym zakresie, kompletne i zdatne do użytku w dniu przyjęcia do używania:

1. budowle, budynki oraz lokale będące odrębną własnością,
2. maszyny, urządzenia i środki transportu,
3. inne przedmioty

– o przewidywanym okresie używania dłuższym niż rok, wykorzystywane przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą albo oddane do używania na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub umowy określonej w art. 23a pkt 1, zwane środkami trwałymi.

Aby dany składnik majątku można było uznać za środek trwały, musi on:

• stanowić własność lub współwłasność podatnika,
• zostać nabyty lub wytworzony we własnym zakresie przez podatnika,
• być kompletny i zdatny do użytku w dniu przyjęcia do używania, a jego przewidywany okres używania powinien być dłuższy niż rok
• być wykorzystywany przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną działalnością albo oddany do używania na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub umowy określonej w art. 23a pkt 1 ustawy o PIT.

Jednocześnie uznaje się, że składnik majątku spełnia kryterium kompletności, jeżeli jest wyposażony we wszystkie elementy umożliwiające jego funkcjonowanie, zgodnie z przeznaczeniem. Natomiast sformułowanie „zdatny do użytku” należy rozumieć jako możliwość faktycznego oraz prawnego użytkowania.

Odpisów amortyzacyjnych dokonuje się od wartości początkowej środka trwałego. Zgodnie z art. 22g ust. 1 pkt 1 ustawy o PIT w przypadku zawarcia umowy sprzedaży wartością początkową jest cena nabycia.

W myśl art. 22g ust. 3 ustawy o PIT:

za cenę nabycia uważa się kwotę należną zbywcy, powiększoną o koszty związane z zakupem naliczone do dnia przekazania środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej do używania, a w szczególności o koszty transportu, załadunku i wyładunku, ubezpieczenia w drodze, montażu, instalacji i uruchomienia programów oraz systemów komputerowych, opłat notarialnych, skarbowych i innych, odsetek, prowizji, oraz pomniejszoną o podatek od towarów i usług, z wyjątkiem przypadków, gdy zgodnie z odrębnymi przepisami podatek od towarów i usług nie stanowi podatku naliczonego albo podatnikowi nie przysługuje obniżenie kwoty należnego podatku o podatek naliczony albo zwrot różnicy podatku w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. W przypadku importu cena nabycia obejmuje cło i podatek akcyzowy od importu składników majątku.

W związku z powyższym można zauważyć, że amortyzacji podlegają kompletne i zdatne do użytku w dniu przyjęcia do używania środki transportu. Przepisy podatkowe nie określają pojęcia „kompletne i zdatne”. Natomiast z przepisów Ustawy z 20 czerwca 1997 roku – Prawo o ruchu drogowym (dalej: Prawo o ruchu drogowym), która reguluje m.in. zasady rejestracji pojazdów i dopuszczania ich do ruchu, wynika, że dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu samochodowego jest dowód rejestracyjny albo pozwolenie czasowe. Musi on spełnić warunki techniczne oraz zostać zarejestrowany i zaopatrzony w zalegalizowane tablice rejestracyjne, a w przypadku pojazdów samochodowych, z wyłączeniem motocykli, w nalepkę kontrolną (art. 71 ust. 1 i 2 Prawa o ruchu drogowym).

Nie można uznać niezarejestrowanego i niedopuszczonego do ruchu samochodu za zdatny i kompletny do używania. Tym samym opłaty ponoszone przy rejestracji samochodu (za dowód rejestracyjny, tablice rejestracyjne, kartę pojazdu, nalepkę kontrolną) są składową wartości początkowej tego samochodu.

Podobnie też Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 14 marca 2012 roku (sygn. akt: II FKS 1737/10) wskazał, że do zasadniczych warunków dopuszczenia pojazdu do ruchu drogowego należy zarejestrowanie pojazdu, a w konsekwencji uiszczenie obowiązkowej opłaty rejestracyjnej, stosownie do przepisów Prawa o ruchu drogowym. Bez spełnienia tego warunku nie można poruszać się pojazdem po drogach publicznych, a zatem nie jest możliwe wykorzystywanie go w prowadzonej działalności gospodarczej. 

W rezultacie wydatków na rejestrację auta nie można bezpośrednio zaliczyć do podatkowych kosztów. Samochód będący środkiem trwałym trzeba amortyzować, a jego wartość zwiększają m.in. opłaty rejestracyjne. Uiszczona opłata rejestracyjna wchodzi w skład wartości początkowej (zwiększa ją) środka trwałego.

Należy w tym miejscu wskazać, że nie ma znaczenia to, w jaki sposób samochód osobowy jest wykorzystywany w działalności gospodarczej, tzn. czy wyłącznie do celów firmowych, czy też do użytku mieszanego (zarówno prywatnego, jak i w celach działalności gospodarczej). Cała kwota opłaty rejestracyjnej powinna zostać zaliczona jako część składowa wartości początkowej środka trwałego.

W zakresie ustawowych ograniczeń związanych z amortyzacją samochodów osobowych należy wskazać na treść art. 23 ust. 1 pkt 4 ustawy o PIT. W przepisie tym – w brzmieniu od 1 stycznia 2026 roku – wskazano, że nie uważa się za koszt uzyskania przychodów: odpisów z tytułu zużycia samochodu osobowego, dokonywanych według zasad określonych w art. 22a–22o, w części ustalonej od wartości samochodu przewyższającej kwotę:

1. 225 000 zł – w przypadku samochodu osobowego będącego pojazdem elektrycznym oraz w przypadku samochodu osobowego będącego pojazdem napędzanym wodorem
2. 150 000 zł – jeśli emisja CO2 silnika spalinowego samochodu osobowego, określona na podstawie danych zawartych w centralnej ewidencji pojazdów, o której mowa w art. 80a Ustawy z 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, wynosi mniej niż 50 g na kilometr,
3. 100 000 zł – jeśli emisja CO2 silnika spalinowego samochodu osobowego, określona na podstawie danych zawartych w centralnej ewidencji pojazdów, o której mowa w art. 80a Ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, jest równa lub wyższa niż 50 g na kilometr.

Podsumowując, opłata rejestracyjna nie może stanowić samodzielnego kosztu uzyskania bezpośrednio rozliczanego przychodu. Nabywca samochodu osobowego ma obowiązek uwzględnić omawianą opłatę w wartości początkowej.