Poradnik Przedsiębiorcy

Urlop wypoczynkowy - jak ustalić jego wymiar

Urlop wypoczynkowy jest jednym z podstawowych przywilejów każdego pracownika. Pracownik nie może się zrzec prawa do urlopu, ani przekazać go innej osobie. Osobą uprawnioną do urlopu wypoczynkowego jest każdy pracownik zatrudniony w ramach umowy o pracę. Oznacza to, że urlop nie przysługuje z tytułu umowy zlecenie lub umowy o dzieło. W przypadku, gdy pracownik podejmuje pracę po raz pierwszy, uzyskuje prawo do 1/12 wymiaru urlopu po każdym miesiącu pracy w roku kalendarzowym. Prawo do kolejnych urlopów wypoczynkowych pracownik nabywa w każdym następnym roku kalendarzowym od 1 stycznia.

Wymiar urlopu wypoczynkowego

Wymiar urlopu wypoczynkowego zależy od okresu przepracowanego w firmie, w której pracownik jest zatrudniony oraz od okresu pracy poprzedniego zatrudnienia. Bez znaczenia jest długość przerwy w zatrudnieniu i sposób ustania stosunku pracy. W zależności od okresu zatrudnienia, pracownikowi przysługuje 20 dni urlopu, jeśli jest zatrudniony krócej niż 10 lat lub 26 dni urlopu, jeśli zatrudniony jest 10 lat i więcej. W przypadku pracowników zatrudnionych na niepełny etat, wymiar urlopu ustala się proporcjonalnie w stosunku do wymiaru czasu jego pracy, za podstawę przyjmując wymiar określony dla osoby pracującej na pełnym etacie, czyli 20 lub 26 dni.

Do okresu pracy zalicza się również ukończenie szkoły:

  • zasadniczej lub równorzędnej zawodowej - czas trwania nauki nie więcej niż 3 lata,

  • zawodowej - czas trwania nauki nie więcej niż 5 lat,

  • średniej ogólnokształcącej - 4 lata,

  • policealnej - 6 lat,

  • wyższej (w tym stopień licencjata) - 8 lat.

Okresy nauki w różnych szkołach nie podlegają sumowaniu. Do okresu pracy wlicza się okres nauki przewidziany programem nauczania, czyli nie wlicza się powtarzanych lat. Pod uwagę bierze się okres, który wynika z tytułu ukończenia ostatniej szkoły, chyba że korzystniejsze dla pracownika będzie uwzględnienie poprzedniego okresu.

Przykład 1.

Pan Jan rozpoczął pracę w firmie X 1.04.2017 r. W poprzedniej firmie był zatrudniony od 10.02.2015 r. do 31.03.2017 r. 30.06.2014 r. pracownik otrzymał tytuł licencjata, a 10.07.2016 r. uzyskał tytuł magistra. Do okresu pracy będzie wliczał się pracownikowi okres nauki na studiach licencjackich, a nie magisterskich, gdyż jest to korzystniejsze dla pracownika.

W tym przypadku do 8 lat (okres nauki na studiach licencjackich) doliczamy ponad 25 miesięcy zatrudnienia u poprzedniego pracodawcy. Pracownikowi przysługuje roczny wymiar urlopu w wysokości 26 dni. Biorąc pod uwagę studia magisterskie, moglibyśmy uwzględnić okres zatrudnienia u poprzedniego pracodawcy jedynie od dnia otrzymania tytułu do ustania stosunku pracy, przez co łączny staż pracy wyniósłby poniżej 10 lat, a pracownikowi przysługiwałoby jedynie 20 dni rocznego wymiaru urlopu.

Uwaga!

W przypadku zatrudnienia w trakcie nauki w szkole, do wyliczenia rocznego wymiaru urlopu pod uwagę brany jest jeden z tych okresów.

Poza okresami zatrudnienia i nauki szkolnej, do stażu urlopowego zalicza się również okres:

  • za który przysługuje odszkodowanie, jeżeli pracownikowi został skrócony okres wypowiedzenia i nie podjął on w tym czasie pracy,

  • za który przysługuje odszkodowanie pracownikowi przywróconemu do pracy, gdy pozostawał on bez pracy,

  • urlopu bezpłatnego przyznanego w celu poszukiwań pracy u innego pracodawcy,

  • urlopu wychowawczego,

  • urlopu bezpłatnego przyznanego nieletniemu w okresie ferii szkolnych,

  • urlopu bezpłatnego udzielonego pracownikowi powołanemu do pełnienia z wyboru funkcji związkowej poza zakładem pracy, jeśli stawił się on do pracy po tym urlopie w terminie 7 dni od rozwiązania stosunku pracy z wyboru,

  • pobierania zasiłku dla bezrobotnych lub stypendium,