Poradnik Przedsiębiorcy

Porozumienie w sprawie spłaty zobowiązania – jak prawidłowo przygotować?

W życiu gospodarczym (i nie tylko) niejednokrotnie dochodzi do sytuacji, gdzie dłużnik nie jest w stanie na bieżąco regulować swoich zobowiązań. Przyczyny mogą być różnego rodzaju, np. brak płynności finansowej, zapaść na rynku towarów/usług. W przypadku zaistnienia powyższych sytuacji warto dojść do porozumienia i ustalić nowe warunki spłaty zobowiązania. Leży to zarówno w interesie wierzyciela, jak i samego dłużnika. W jaki sposób prawidłowo przygotować porozumienie w sprawie spłaty zobowiązania? Jakie są skutki jego zawarcia?

Co zawiera porozumienie w sprawie spłaty zobowiązania?

Treść porozumienia w sprawie spłaty zobowiązania można podzielić na kilka punktów:

  1. Oznaczenie stron porozumienia;

  2. Oznaczenie zobowiązań/zobowiązania dłużnika, które mają być przedmiotem porozumienia;

  3. Określenie warunków spłaty zobowiązania objętego porozumieniem;

  4. Określenie sankcji w przypadku niedotrzymania warunków spłaty zobowiązania objętego porozumieniem;

  5. Postanowienia końcowe.

Oznaczenie stron

Oznaczenie stron powinno wskazywać co najmniej:

  1. imię i nazwisko wierzyciela i dłużnika, a w przypadku osoby prowadzącej działalność gospodarczą również firmę lub w przypadku, gdy dłużnik lub wierzyciel są spółkami prawa handlowego – określenie nazwy spółki;

  2. adres wierzyciela i dłużnika / siedzibę prowadzonej działalności;

  3. numer PESEL wierzyciela i dłużnika lub NIP w przypadku podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą;

  4. wskazanie osoby reprezentującej wierzyciela lub dłużnika (w przypadku spółek prawa handlowego).

Przykład oznaczenia osoby fizycznej:

Jan Kowalski zamieszkały przy ul. Jasnej 2, 22-400 Zamość, legitymujący się numerem PESEL: xxxxxxxxxxx.

Przykład oznaczenia osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą:

Jan Kowalski prowadzący działalność gospodarczą pod firmą: xxx, pod adresem: ul. Jasna 2, 22-400 Zamość, posiadający NIP: xxxxxxxxx.

Przykład oznaczenia spółki prawa handlowego:

„ABC” Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Zamościu (22-400) przy ul. Jasnej 2, wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy w xxx, Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, pod numerem KRS: xxx, posiadająca NIP: xxx oraz numer REGON: xxx, reprezentowana przez:

[imię i nazwisko] – prezesa zarządu / członka zarządu

Oznaczenie zobowiązań/zobowiązania dłużnika, które mają być przedmiotem porozumienia

Ten punkt jest istotny, ponieważ strony oświadczają, co będzie przedmiotem zawieranego porozumienia. W tym miejscu dłużnik oświadcza, że jest dłużnikiem wierzyciela w zakresie ściśle określonego długu, co ma swoje konsekwencje prawne. Inaczej mówiąc, przyznaje, że ma wobec wierzyciela dług o określonej wysokości.

Przykład oznaczenia zobowiązania:

Dłużnik oświadcza i potwierdza, że posiada wobec wierzyciela zobowiązanie pieniężne w łącznej kwocie należności głównej w wysokości 10 000,00 PLN (słownie: dziesięć tysięcy złotych 00/100), która to należność wynika z:

  • faktur, nr:

  • umowy nr xxx z dnia xxx;

Dłużnik oświadcza, że otrzymał zamówione towary/usługi i nie kwestionuje ich ilości i jakości.

Określenie warunków spłaty zobowiązania objętego porozumieniem

W związku z tym, że w porozumieniu dłużnik wskazuje, jakie są jego zobowiązania wobec wierzyciela, strony powinny określić, w jaki nowy sposób to zobowiązanie zostanie spłacone przez dłużnika. Chodzi o wskazanie nowego terminu, rozłożenia należności na raty płatne w określonych terminach.

Przykład 1.

Dłużnik dokona spłaty do wierzyciela należności głównej, tj. kwoty 10 000,00 PLN wskazanej w § xxx porozumienia, zgodnie z następującym harmonogramem spłat:

1. 5000,00 PLN (słownie: pięć tysięcy złotych 00/100) w terminie do 30 stycznia 2022 roku;

2. 5000,00 PLN (słownie: pięć tysięcy złotych 00/100) w terminie do 30 czerwca 2022 roku.

Dłużnik dokona zapłaty kwot zgodnie z harmonogramem bezpośrednio na rachunek bankowy wierzyciela o nr: [xxx].

Dłużnik zobowiązuje się do terminowego regulowania należności objętych niniejszym porozumieniem.

Określenie sankcji w przypadku niedotrzymania warunków spłaty zobowiązania objętego porozumieniem

Ważne jest wskazanie w porozumieniu, jakie będą konsekwencje, jeżeli dłużnik nie będzie wywiązywał się z warunków porozumienia, w szczególności uchybiał terminom płatności zobowiązania lub poszczególnych rat (w przypadku rozłożenia należności na raty).

Przykład 2.

Jeżeli dłużnik uchybi terminowi płatności którejkolwiek z rat określonych w harmonogramie płatności, a okres opóźnienia w płatności przekroczy 7 dni, wierzyciel uprawniony będzie do odstąpienia od niniejszego porozumienia ze skutkiem natychmiastowym. Odstąpienie od porozumienia skutkowało będzie wystąpieniem przez wierzyciela na drogę sądową celem dochodzenia należności wynikających z zawartego pomiędzy stronami porozumienia łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od pierwotnych terminów wymagalności wierzytelności należnej wierzycielowi.

Postanowienia końcowe

Postanowienia końcowe stanowią nieodłączny element każdej umowy czy porozumienia. Odnoszą się one do możliwości zmiany porozumienia i sposobu dokonania i właściwości sądu w przypadku sporu.

Przykład 3.

Wszelkie zmiany lub uzupełnienia niniejszego porozumienia wymagają zachowania formy pisemnej zastrzeżonej pod rygorem nieważności.

Wszelkie spory związane z zawarciem porozumienia lub z zadłużeniem rozstrzygać będzie sąd powszechny właściwy dla siedziby wierzyciela.

Porozumienie sporządzono w dwóch egzemplarzach – po jednym dla każdej ze stron.

Sama treść porozumienia nie jest skomplikowana, jednakże warto pamiętać o podstawowych zasadach jego konstrukcji celem zachowania jego ważności, a co również istotne – możliwości egzekwowania jego postanowień.

Skutki zawarcia porozumienia

Skutki zawarcia porozumienia w sprawie spłaty zobowiązania są istotne z punktu widzenia terminu przedawnienia.

Zgodnie z art. 123 § 1 pkt 2 Kodeksu cywilnego bieg przedawnienia przerywa się przez uznanie roszczenia przez osobę, przeciwko której roszczenie przysługuje.

Uznanie roszczenia przez tego, przeciw komu ono przysługuje, może być dokonane w trzech różnych formach: jako tzw. uznanie właściwe, ugoda i uznanie niewłaściwe. Uznanie roszczenia w formie ugody/porozumienia jest umową. W tym przypadku nie jest sporne pomiędzy stronami samo istnienie lub nieistnienie stosunku prawnego, lecz jedynie panuje niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku albo co do sposobu lub zakresu ich wykonania. W celu uniknięcia tej niepewności strony zawierają ugodę/porozumienie, czyniąc w niej sobie w zakresie tego stosunku wzajemne ustępstwa.

Wobec powyższego zawarcie porozumienia przez strony, w którym dochodzi do uznania roszczenia przez dłużnika wobec wierzyciela, skutkuje przerwaniem biegu przedawnienia roszczenia, ale również stwarza nowe, przyjęte zgodnie przez strony zasady spłaty tego zadłużenia.