Poradnik Przedsiębiorcy

Pusta faktura - konsekwencje wystawienia

Jeśli faktura zostanie błędnie wystawiona przez podatnika, ten ma prawo do dokonania korekty dokumentu. Z kolei jeżeli faktura nie odnosi się do zaistniałej w rzeczywistości sprzedaży towarów bądź usług, mamy do czynienia z tak zwaną pustą fakturą.

Pusta faktura w ustawie o VAT

Trzeba pamiętać, że wystawienie dla kontrahenta faktury sprzedaży oznacza obowiązek uiszczenia podatku VAT zawartego na dokumencie - zgodnie z  art. 108 ust. 1 ustawy o VAT. Innymi słowy, bez względu na to, czy faktura odzwierciedla stan rzeczywisty, czy też nie, podatnik jest zobligowany do zapłaty podatku VAT należnego. Zgodnie ze stanowiskiem organów podatkowych VAT z pustej faktury nie może zostać wykazany w deklaracji VAT - trzeba go uiścić w US do 25 dnia miesiąca, następującego po miesiącu wystawienia faktury. Natomiast jeżeli podatek zostanie wykazany w rejestrze sprzedaży VAT, a fiskus dostrzeże niepoprawność dotyczącą wykazania pustej faktury, wówczas sam dokona korekty i obniżenia podatku należnego wynikającego z  pustej faktury.

Pusta faktura - prawo do odliczania VAT

Bywają sytuacje, gdy nieuczciwi przedsiębiorcy zawiązują współpracę, by wystawiać puste faktury, nieodnoszące się do rzeczywistych transakcji. Robią to w celu zmniejszenia wysokości należnego VAT u kontrahenta podatnika. Co istotne, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit a ustawy o VAT wskazuje, że pusta faktura nie uprawnia do odliczenia zawartego w tym dokumencie podatku.

Wystawianie pustych faktur obłożone jest sankcjami zawartymi w Kodeksie karnym skarbowym:

art. 56. § 1 Kodeksu karnego skarbowego

Podatnik, który składając organowi podatkowemu, innemu uprawnionemu organowi lub płatnikowi deklarację lub oświadczenie, podaje nieprawdę lub zataja prawdę albo nie dopełnia obowiązku zawiadomienia o zmianie objętych nimi danych, przez co naraża podatek na uszczuplenie, podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych albo karze pozbawienia wolności, albo obu tym karom łącznie.

Pusta faktura - jak uniknąć negatywnych konsekwencji?

Bywa, że pusta faktura jest efektem pomyłki bądź nieuwagi przedsiębiorcy. W tym przypadku istnieją dwie opcje umożliwiające uniknięcie negatywnych konsekwencji błędu:

  • anulowanie faktury - możliwe jedynie w przypadku, gdy faktura nie trafiła do obiegu prawnego - czyli nie przekazano jej odbiorcy. Oryginał oraz jej kopie trzeba wydrukować oraz przekreślić i dopisać na nich odpowiednią adnotację (Anulowano dnia … + podpis), która sprawi, że wprowadzenie jej do obiegu stanie się niemożliwe.

  • korygowanie faktury do zera - gdy nie można anulować faktury, trzeba wystawić do niej fakturę korygującą. Ustawa nie odnosi sie wprost do korygowania faktur nieodzwierciedlających rzeczywistych transakcji, jednak możliwość ta jest dopuszczalna, co wynika z interpretacji wydanych przez  Ministra Finansów.