Poradnik Przedsiębiorcy

Remanent, czyli spis z natury

Jednym z podstawowych obowiązków, prowadzących działalność gospodarczą jest przeprowadzenie rocznego remanentu. Remanent ma na celu wewnętrzną kontrolę realnej wartości stanu magazynowego firmy. Uzyskane w ten sposób dane konfrontuje się z dokumentami potwierdzającymi ich ilość.

Czego dotyczy remanent oraz kiedy należy go sporządzić?

Remanent dotyczy półwyrobów, wyrobów gotowych, towarów handlowych, materiałów podstawowych i pomocniczych oraz odpadów i braków. Sporządza się go na zakończenie każdego roku podatkowego. W oparciu o KPIR oraz różnicę pomiędzy remanentem z początku i końca roku podatkowego oblicza się realny dochód lub stratę podatnika. Dokumentami potwierdzającymi ilość posiadanych materiałów są faktury, dokumenty magazynowe i raporty kasowe.

Poza corocznym obowiązkiem sporządzania remanentu, spis z natury należy także sporządzić w następujących przypadkach:

  • rozpoczęcie działalności gospodarczej,
  • zamknięcie działalności gospodarczej – w takim wypadku remanent obejmuje również wyposażenie,
  • zmiana wspólnika albo stosunku udziałów,
  • na żądanie naczelnika urzędu skarbowego.

Ponadto podatnicy mają prawo sporządzać remanent w każdej chwili. Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 12 września 2018 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów uchyla § 28 ust. 4. W związku z tym podatnik nie ma już obowiązku zgłoszenia do US chęci przeprowadzenia spisu z natury w trakcie roku.

W jaki sposób przeprowadzić remanent?

Sposób i obowiązek przeprowadzenia remanentu został określony w wyżej wymienionym rozporządzeniu. Zgodnie z nim remanent musi być sporządzony w sposób staranny i trwały oraz zakończony i zaopatrzony w podpisy osób uczestniczących w spisie. Dodatkowo sporządzony remanent powinien zawierać co najmniej następujące dane: 

  • datę sporządzenia spisu,
  • nazwę firmy/ imię i nazwisko właściciela,
  • numery pozycji,
  • nazwę towaru lub innych elementów objętych spisem,
  • cenę jednostkową w złotych i groszach,
  • jednostkę miary,
  • ilość potwierdzoną podczas inwentaryzacji,
  • wartość wynikającą z pomnożenia ilości towaru przez jego cenę jednostkową,
  • sumaryczną wartość,
  • ponumerowane arkusze,
  • klauzulę „Spis zakończono na pozycji…”,
  • podpisy osób sporządzających inwentaryzację i uczestniczących w inwentaryzacji,
  • podpis właściciela firmy (współwłaścicieli).

W przypadku sporządzenia spisu z natury na dzień 31 grudnia sumę z remanentu wpisuje się do KPIR na koniec roku podatkowego w jej ostatniej pozycji oraz otwiera się nią nowy rok podatkowy, wpisując wartość z końca poprzedniego okresu pierwszym wpisem w księdze. Wówczas nie ma konieczności sporządzania spisu z natury na dzień 1 stycznia. 

Wyjątki w spisie z natury

W § 28 ust. 1 rozporządzenia w sprawie prowadzenia KPIR wymieniono także pewne wyjątki dotyczące sporządzenia spisu z natury:

  • przy prowadzeniu księgarń i antykwariatów księgarskich - inwentaryzacją można obejmować jedną pozycją wydawnictwa o tej samej cenie, bez względu na nazwę i nazwisko autora, z podziałem na książki, broszury, albumy i inne
  • przy prowadzeniu działalności kantorowej - w niej spisem z natury należy objąć niesprzedane wartości dewizowe
  • przy prowadzeniu działów specjalnych produkcji rolnej - spisem z natury należy objąć niezużyte w toku produkcji materiały i surowce oraz ilość zwierząt według gatunków z podziałem na grupy.

Dodawanie remanentu w systemie wFirma.pl

Aby dodać wpis do systemu wFirma.pl dotyczący przeprowadzonego spisu z natury na koniec roku należy przejść do zakładki EWIDENCJE » REMANENTY » DODAJ REMANENT » REMANENT KOŃCOWY. Po wprowadzeniu odpowiednich danych remanent zostanie ujęty w KPIR jako ostania pozycja na dzień 31 grudnia oraz jako pierwsza pozycja na 1 stycznia roku następnego.

Remanent - jak dodać w systemie wfirma.pl?

Szczegółowy schemat wprowadzania remanentu znajduje się w artykule: Remanenty - jak go wprowadzić w systemie?

Podsumowując remanent, jako jedna z metod audytu wewnętrznego ma na celu określenie rzeczywistego stanu majątku przedsiębiorstwa. Solidny, szczegółowy i całościowy remanent umożliwia stwierdzenie faktycznego wyniku finansowego, a w następstwie, dokonanie poprawnych rozliczeń podatkowych.