Poradnik Przedsiębiorcy

Remanent w zaliczce na podatek dochodowy za grudzień - czy jest konieczny?

Przedsiębiorcy w trakcie roku podatkowego, muszą wpłacać zaliczki na podatek dochodowy. Powyższy obowiązek dotyczy wszystkich podatników. Przedsiębiorcy muszą dokonywać obliczenia zaliczki na podstawie prowadzonych ewidencji. Ponadto, podatnicy winny sporządzać na koniec roku remanent końcowy. Sprawdź, czy podatnik musi ująć remanent w zaliczce na podatek dochodowy za grudzień!

Co podlega opodatkowaniu?

Zgodnie z art. 9 ust.1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1509 z późn. zm.) dalej ustawa o PIT, opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Przepis ten ustanawia generalną zasadę opodatkowania podatkiem dochodowym, zgodnie z którą opodatkowaniu tym podatkiem, podlegają wszelkie uzyskane przez podatnika korzyści majątkowe w danym roku, z wyjątkiem tych, które na mocy ustawy wyłączone zostały z tego opodatkowania (np. poprzez wprowadzenie ustawowego zwolnienia z opodatkowania, czy też zaniechanie poboru podatku). W myśl art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT, jednym ze źródeł przychodów jest pozarolnicza działalność gospodarcza.

Zgodnie z art. 5a pkt 6 ustawy o PIT, ilekroć w ustawie jest mowa o działalności gospodarczej albo pozarolniczej działalności gospodarczej, oznacza to działalność zarobkową:

  1. wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową;

  2. polegającą na poszukiwaniu, rozpoznawaniu i wydobywaniu kopalin ze złóż;

  3. polegającą na wykorzystywaniu rzeczy oraz wartości niematerialnych i prawnych – prowadzoną we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9.

Zgodnie z art. 14 ust.1 ustawy o PIT, za przychód z działalności, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 (pozarolnicza działalność gospodarcza), uważa się kwoty należne, również te które nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży, uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług.

Miesięczne zaliczki na podatek dochodowy

W myśl art. 44 ust. 1 pkt 1 ustawy o PIT, podatnicy osiągający dochody z pozarolniczej działalności gospodarczej są zobowiązani, bez wezwania, wpłacać w ciągu roku podatkowego zaliczki na podatek dochodowy, według zasad określonych w ust. 3, z zastrzeżeniem ust. 3f-3h. Ustawodawca we wspomnianym ust. 3, zobligował podatników do wpłacania zaliczek miesięcznych ustalając, że obowiązek wpłacania zaliczki powstaje poczynając od miesiąca, w którym dochody te przekroczyły kwotę powodującą obowiązek zapłacenia podatku. Zaliczkę za ten miesiąc stanowi podatek obliczony od tego dochodu, według zasad określonych w art. 26, 27 i 27b ustawy o PIT. Zaliczkę za dalsze miesiące, ustala się w wysokości różnicy pomiędzy podatkiem należnym od dochodu osiągniętego od początku roku, a sumą zaliczek za miesiące poprzedzające. Z powyższych przepisów wynika, że zaliczka na podatek dochodowy ma cechy podatku. Zaliczka jest również świadczeniem przymusowym, publicznoprawnym i bezzwrotnym. Od podatku odróżnia je jednak termin płatności i odrębne okresy rozliczeniowe, tym samym jest jednak zobowiązaniem odrębnym i niezależnym od zobowiązania podatkowego.

Terminy zapłaty zaliczki

Podatnik może wybrać miesięczne lub kwartalne rozliczanie się z podatku PIT. Zaliczka miesięczna na podatek dochodowy, powinna być zapłacona do 20 dnia miesiąca po miesiącu, którego zaliczka dotyczy. Zaliczka kwartalna powinna być wpłacona do 20 dnia miesiąca po kwartale, za który regulowane jest zobowiązanie. Zaliczkę za ostatni miesiąc (kwartał) roku podatkowego, podatnik wpłaca w terminie do 20 stycznia następnego roku podatkowego.Z obowiązku wpłaty ostatniej zaliczki na podatek, czyli za grudzień lub ostatni kwartał są zwolnieni ci podatnicy, którzy przed upływem terminu jej wpłaty (czyli do 20 stycznia następnego roku podatkowego) złożą zeznanie roczne oraz wpłacą wynikający z niego podatek.

Remanent (inwentaryzacja)

Przypomnijmy, że stosownie do art. 24a ust. 1 ustawy o PIT osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki jawne osób fizycznych oraz spółki partnerskie wykonujące działalność gospodarczą, są zobowiązane prowadzić podatkową księgę przychodów i rozchodów, zwaną dalej „księgą”, z zastrzeżeniem ust. 3 i 5, albo księgi rachunkowe, zgodnie z odrębnymi przepisami, w sposób zapewniający ustalenie dochodu (straty), podstawy opodatkowania i wysokości należnego podatku za rok podatkowy, w tym za okres sprawozdawczy, a także uwzględniać w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, informacje niezbędne do obliczenia wysokości odpisów amortyzacyjnych zgodnie z przepisami art. 22a-22o.

Szczegółowe zasady prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów, określa rozporządzenie Ministra Finansów z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz. U. Nr 152, poz. 1475 z późn. zm.).

Spis z natury a obowiązek sporządzenia

Obowiązek przeprowadzenia spisu z natury oraz terminy jego przeprowadzenia, wskazuje treść § 27 ust. 1 ww. rozporządzenia. W myśl tego przepisu, podatnicy zobowiązani są do sporządzenia i wpisania do księgi spisu z natury:

  • towarów handlowych;

  • materiałów (surowców) podstawowych i pomocniczych;

  • półwyrobów;

  • produkcji w toku;

  • wyrobów gotowych;

  • braków i odpadów.

Termin przeprowadzenia spisu z natury:

  • dzień 1 stycznia, na koniec każdego roku podatkowego;

  • dzień rozpoczęcia działalności w ciągu roku podatkowego;

  • w wypadku zmiany wspólnika;

  • w wypadku zmiany proporcji udziałów wspólników;

  • w chwili likwidacji działalności.

Spis z natury podlega wpisaniu do księgi także wówczas, gdy osoby prowadzące działalność gospodarczą, sporządzają go za okresy miesięczne lub gdy na podstawie odrębnych przepisów jego sporządzenie zarządził naczelnik urzędu skarbowego (§ 27 ust. 2 ww. rozporządzenia).

Remanent w zaliczce na podatek dochodowy 

W myśl art. 24 ust. 2 ustawy o PIT, u podatników osiągających dochody z działalności gospodarczej, prowadzących księgi przychodów i rozchodów, dochodem z działalności jest różnica pomiędzy przychodem w rozumieniu art. 14, a kosztami uzyskania, powiększona o różnicę pomiędzy wartością remanentu końcowego i początkowego towarów handlowych, materiałów (surowców) podstawowych i pomocniczych, półwyrobów, produkcji w toku, wyrobów gotowych, braków i odpadków. Tym samym spis końcowy ma znaczenie dla rozliczenia podatku dochodowego. Podatnik wpłacając zaliczkę za grudzień, zna już zazwyczaj wartość remanentu końcowego. W tym przypadku uwzględnienie tego remanentu w zaliczce za grudzień, może być korzystne dla przedsiębiorcy. Nie ma żadnych prawnych przeszkód, aby uwzględnić remanent w zaliczce na podatek dochodowy za grudzień.

Powyższe potwierdza wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2016 r. sygn. akt II FSK 2957/14

Skoro podatnik prowadzący działalność gospodarczą ma obowiązek uwzględniać przy obliczaniu zaliczek także przychody i koszty ich uzyskania za miesiąc grudzień, to nie ma racjonalnych przesłanek, aby nie korygował ich o różnice wynikające z remanentu, do sporządzenia którego jest zobowiązany z mocy prawa z uwagi na zakończenie zarówno roku podatkowego, jak i jednocześnie ostatniego miesiąca tego roku. Ustalenie dochodu dla potrzeb obliczenia zaliczki za grudzień przez podatników osiągających dochody z działalności gospodarczej i prowadzących księgi przychodów i rozchodów na podstawie art. 44 ust. 2 zdanie drugie u.p.d.o.f. według zasad określonych w art. 24 ust. 2 tej ustawy nie jest uzależnione od zawiadomienia naczelnika urzędu skarbowego o zamiarze sporządzania spisu z natury na dzień 31 grudnia.