Poradnik Przedsiębiorcy

Sprzedaż komisowa a trudności w uzyskaniu zapłaty za fakturę

Obowiązek podatkowy w sprzedaży komisowej uzależniony jest od daty zapłaty za fakturę. Kiedy data zapłaty za fakturę komisową przez kontrahenta ma znaczenie dla sprzedawcy w odniesieniu do opodatkowania transakcji? W jakiej sytuacji należy zapłacić podatek PIT i VAT pomimo braku płatności? Sprawdźmy, jak powinna zostać wykazana sprzedaż komisowa!

Na czym polega sprzedaż komisowa?

Działalność komisową prowadzi podmiot gospodarczy sprzedający określone dobra na podstawie zawartych z dostawcami umów komisowych. Właściciel komisu nie skupuje dóbr, a bierze je tylko na przechowanie. Zawarta umowa komisu dokumentuje zatem przekazanie określonych dóbr.

Art. 765–773 Kodeksu cywilnego
Przez umowę komisu przyjmujący zlecenie (komisant) zobowiązuje się za wynagrodzeniem (prowizją), w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa do sprzedaży rzeczy ruchomych na rachunek dającego zlecenie (komitenta), lecz w imieniu własnym”.

Stronami umowy komisowej są:

  • komisant – osoba fizyczna lub prawna prowadząca komis, dokonująca sprzedaży za wynagrodzeniem na rzecz swoich klientów dóbr powierzonych jej w ramach umowy komisowej;

  • komitent – osoba fizyczna lub prawna korzystająca z usług komisanta, dostarcza do komisu dobra będące jego własnością, zlecając ich sprzedaż komisantowi na podstawie umowy komisowej.

Umowa komisu między przedsiębiorcami na gruncie VAT

Dostawą towarów w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług jest zarówno wydanie towarów na podstawie umowy komisu między komitentem a komisantem, jak i wydanie towarów przez komisanta osobie trzeciej.

Art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również wydanie towarów na podstawie umowy komisu: między komitentem a komisantem, jak również wydanie towarów przez komisanta osobie trzeciej”.

Obowiązek podatkowy przy sprzedaży komisowej u komitenta uzależniony jest od momentu uregulowania należności z tytułu wystawionej faktury, powstaje z chwilą otrzymania przez komitenta zapłaty za wydany w ramach umowy komisowej towar, jednak nie później niż w ciągu 30 dni od dostawy towarów dokonanej przez komisanta. Oznacza to, że komitent, ustalając obowiązek podatkowy, nie bierze pod uwagę tego, kiedy towary zostały wydane komisantowi, istotny jest bowiem moment otrzymania przez niego płatności za wydane wcześniej dobra. Trzeba mieć jednak na uwadze, że wykazanie faktury dokumentującej sprzedaż w ramach umowy komisu nie może nastąpić później niż w ciągu 30 dni od dostawy towarów dokonanej przez komisanta osobie trzeciej.

Art. 19a ust. 5 pkt 1a ustawy o VAT
Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty z tytułu wydania towarów przez komitenta komisantowi na podstawie umowy komisu”.

Co należy zrobić w przypadku braku płatności przy sprzedaży komisowej?

Powstanie obowiązku podatkowego w odniesieniu do transakcji zawartych na podstawie umów komisu determinowane jest otrzymaniem przez komisanta zapłaty za sprzedane towary. Może się jednak zdarzyć, że komitent przez dłuższy czas nie otrzyma zapłaty za wystawioną fakturę dokumentującą sprzedaż komisową. W takiej sytuacji pomimo braku uregulowania należności przez komisanta wykazuje on obowiązek podatkowy z momentem upływu 30 dni liczonych od dostawy towarów dokonanej przez komisanta osobie trzeciej.

Przykład 1.

Pani Alicja w ramach prowadzonej działalności gospodarczej przekazuje samochody do komisów. Na podstawie umowy komisowej kontrahenci pani Alicji informują ją o sprzedaży danego samochodu i wystawia ona fakturę przychodową w dacie dostawy pojazdu dokonanej przez komisanta osobie trzeciej. Termin płatności to 14 dni liczone od dnia wystawienia faktury. Kiedy pani Alicja powinna wykazać obowiązek podatkowy w VAT?

Pani Alicja co do zasady powinna wykazać obowiązek podatkowy od faktury dokumentującej sprzedaż komisową w dacie otrzymania zapłaty od komisanta za wydany towar, pod warunkiem że kontrahent ureguluje płatność w terminie, czyli do 14 dni od daty wystawienia faktury będącej jednocześnie datą dostawy samochodu dokonanej przez komisanta osobie trzeciej. Jeżeli jednak komisant spóźnia się z zapłatą za fakturę, to pani Alicja wykazuje obowiązek podatkowy z momentem upływu 30 dni liczonych od dostawy towarów dokonanej przez komisanta osobie trzeciej.

Sprzedaż komisowa – wystawianie faktury

Komitent ma obowiązek wystawić fakturę do 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano dostawy lub otrzymano całość lub część zapłaty. Należy wziąć pod uwagę wcześniejszą czynność. Z drugiej strony komitent powinien także pamiętać, że nie może wystawić faktury wcześniej niż 30 dni przed dokonaniem dostawy lub otrzymaniem zapłaty w całości lub w części.

Faktura dokumentująca sprzedaż w ramach zawartej z kontrahentem umowy komisu musi zawierać adnotację „metoda kasowa”. Komisant nie ma bowiem prawa do odliczenia VAT w dacie wystawienia faktury, może to zrobić dopiero po uregulowaniu należności, a także w dwóch kolejnych okresach rozliczeniowych. Dobrą praktyką jest także wskazanie na fakturze, że sprzedaż odnosi się do umowy komisu.

Sprzedaż komisowa charakteryzuje się zatem szczególnym rozliczeniem VAT od transakcji. Zazwyczaj obowiązek podatkowy powstaje w momencie dokonania zapłaty za fakturę, jednak trzeba mieć na uwadze że w razie braku otrzymania płatności w terminie 30 dni liczonych od dostawy towarów dokonanej przez komisanta osobie trzeciej, obowiązek podatkowy powstanie przed uregulowaniem płatności przez kontrahenta.