Coraz więcej przedsiębiorców korzysta z płatnej subskrypcji aplikacji ChatGPT. W związku z tym pojawia się pytanie, czy od opłat za to narzędzie należy pobierać podatek u źródła. W artykule analizujemy, kiedy polski podatnik ma obowiązek odprowadzić daninę z tytułu wynagrodzenia wypłacanego zagranicznemu dostawcy oprogramowania.
Podatek u źródła a zasady jego pobierania
Podatek u źródła jest związany z przychodami osiąganymi przez nierezydentów. Nierezydenci podlegają ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, co oznacza z kolei, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych podlegają wyłącznie dochody osiągnięte na terytorium Polski.
Jak stanowi art. 3 ust. 3 pkt 5 ustawy o CIT, za dochody (przychody) osiągane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez nierezydentów uważa się w szczególności dochody (przychody) z tytułu należności regulowanych, w tym stawianych do dyspozycji, wypłacanych lub potrącanych, przez osoby fizyczne, osoby prawne albo jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, mające miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, niezależnie od miejsca zawarcia umowy i wykonania świadczenia.
Natomiast na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT podatek dochodowy z tytułu uzyskanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez nierezydentów przychodów:
- z odsetek;
- z praw autorskich lub praw pokrewnych;
- z praw do projektów wynalazczych;
- ze znaków towarowych i wzorów zdobniczych, w tym również ze sprzedaży tych praw;
- z należności za udostępnienie tajemnicy receptury lub procesu produkcyjnego;
- za użytkowanie lub prawo do użytkowania urządzenia przemysłowego, w tym także środka transportu, urządzenia handlowego lub naukowego;
- za informacje związane ze zdobytym doświadczeniem w dziedzinie przemysłowej, handlowej lub naukowej (know-how)
– ustala się w wysokości 20% przychodów.
W myśl art. 26 ust. 1 ustawy o CIT polscy podatnicy dokonujący wypłat należności są z tego tytułu zobowiązani do pobrania podatku i wpłacenia go do właściwego naczelnika urzędu skarbowego. Podkreślenia wymaga, że polskie przepisy stosujemy z uwzględnieniem ratyfikowanych umów międzynarodowych w sprawie unikania podwójnego opodatkowania.
Zastosowanie stawki podatku wynikającej z właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania albo niepobranie podatku zgodnie z taką umową jest możliwe pod warunkiem udokumentowania siedziby podatnika dla celów podatkowych uzyskanym od podatnika certyfikatem rezydencji. Przy weryfikacji warunków zastosowania stawki podatku innej niż określona w art. 21, zwolnienia lub warunków niepobrania podatku, wynikających z przepisów szczególnych, lub umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, płatnik jest obowiązany do dochowania należytej staranności. Przy ocenie dochowania należytej staranności uwzględnia się charakter oraz skalę działalności prowadzonej przez płatnika.
Aplikacja ChatGPT a przychody z praw autorskich
Analizując obowiązek pobrania podatku u źródła z tytułu zakupu aplikacji ChatGPT, należy odnieść się do przepisów określających zakres praw autorskich.
W art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy o prawie autorskim stwierdza się, że przedmiotem prawa autorskiego są utwory wyrażone słowem, symbolami matematycznymi, znakami graficznymi (literackie, publicystyczne, naukowe, kartograficzne oraz programy komputerowe).
W myśl art. 74 ust. 1 ustawy o prawie autorskim programy komputerowe podlegają ochronie jak utwory literackie, o ile przepisy niniejszego rozdziału nie stanowią inaczej. Ponadto zgodnie z art. 74 ust. 2 zdanie pierwsze ustawy o prawie autorskim ochrona przyznana programowi komputerowemu obejmuje wszystkie formy jego wyrażenia.
W tym miejscu trzeba dodatkowo sięgnąć do zapisów właściwej umowy międzynarodowej. W sytuacji, gdy polski podatnik otrzymuje fakturę za subskrypcję aplikacji od podmiotu z USA, właściwa będzie polsko-amerykańska umowa w sprawie unikania podwójnego opodatkowania.
W art. 13 ust. 1 umowy czytamy, że należności licencyjne powstałe w jednym Umawiającym się Państwie i wypłacane osobie mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w drugim Umawiającym się Państwie będą opodatkowane w tym drugim Umawiającym się Państwie.
Zgodnie zaś z art. 13 ust. 3 umowy określenie należności licencyjne obejmuje wszelkiego rodzaju należności, które są płacone za użytkowanie lub prawo do użytkowania wszelkich praw autorskich z tytułu twórczości literackiej, artystycznej lub prac naukowych, włączając prawa autorskie, związane z filmami i taśmami magnetofonowymi używanymi przez rozgłośnie radiowe i stacje telewizyjne, patentami, znakami towarowymi, wzorami użytkowymi i zdobniczymi, dokumentacją, formułami, technologią produkcyjną, informacjami dotyczącymi doświadczeń przemysłowych, handlowych lub naukowo-badawczych lub umiejętności (know-how).
Jednocześnie w Komentarzu do Modelowej Konwencji OECD (będącej wzorem dla umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania) wskazano, że prawa umożliwiające jedynie faktyczne korzystanie z programu nie stanowią tytułu do naliczania opłat licencyjnych.
Zakup aplikacji ChatGPT nie wymaga zapłaty podatku u źródła
Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedstawionego problemu, wskażmy, że polski przedsiębiorca, nabywając prawo do korzystania z aplikacji ChatGPT, otrzymuje prawo do jego użytkowania wyłącznie na własne potrzeby. Taka subskrypcja nie uprawnia podatnika do trwałego lub czasowego zwielokrotnienia programu, w szczególności udzielania sublicencji, powielania, modyfikowania czy rozpowszechniania.
Możliwe jest udzielenie dostępu do oprogramowania np. pracownikom, ale nie następuje w drodze udzielania sublicencji, ale poprzez przekazanie danych, dzięki którym pracownicy mogą uzyskać dostęp do oprogramowania, jednak jedynie w celu wykorzystywania go na potrzeby przedsiębiorcy.
Tak też wypowiedział się Dyrektor KIS w interpretacji z 10 września 2019 roku (nr 0111-KDIB2-1.4010.310.2019.2.AR). Organ podatkowy wskazał, że w sytuacji, gdy podatnik nabędzie prawo do korzystania z danego oprogramowania wyłącznie na własne potrzeby, będąc jednocześnie końcowym użytkownikiem tej zawartości, to płatności dokonywane na rzecz kontrahenta nie stanowią należności licencyjnych. Obowiązek pobrania przez płatnika zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych, zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy o CIT, nie powstaje, gdyż wypłacane należności z tytułu nabycia programu komputerowego dla własnych celów nie stanowią należności licencyjnych, na podstawie ww. art. 21 wskazanej ustawy. W rezultacie nabywca z Polski nie jest zobowiązany do obliczenia, pobrania oraz odprowadzenia zryczałtowanego podatku dochodowego od wskazanych płatności dokonywanych na rzecz kontrahenta zagranicznego.
Przedstawione regulacje wskazują, że polscy rezydenci podatkowi nabywający na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej płatną subskrypcję aplikacji ChatGPT nie muszą z tego tytułu odprowadzać w kraju podatku u źródła. W takim bowiem przypadku nie występują należności licencyjne.
