Poradnik Przedsiębiorcy

Transakcje trójstronne w obrocie z zagranicą

Transakcje wielostronne w obrocie z zagranicą są jednym z zagadnień sprawiających zarówno księgowym, jak i przedsiębiorcom trudności w rozliczeniu na gruncie VAT. Sprawdźmy, na czym polegają transakcje trójstronne oraz jak je prawidłowo rozliczyć.

Transakcje trójstronne - na czym polegają?

Transakcje trójstronne w praktyce polegają na tym, że sprzedaż towaru odbywa się między trzema podmiotami, gdzie fizycznie towar przemieszczany jest od razu między pierwszym a ostatnim podmiotem uczestniczącym w transakcji. Co ważne, istnieją dwie metody rozliczeń transakcji trójstronnych - zasady ogólne oraz procedura uproszczona.

Przykład 1.

Przykład transakcji trójstronnej: kontrahent ze Szwecji zamówił u firmy z Polski towar. Firma z Polski natomiast ten towar zamawia u kontrahenta z Czech. Wszystkie trzy firmy są podatnikami VAT oraz dokonały rejestracji dla potrzeb wewnątrzwspólnotowych w swoim kraju. Towar został wysłany bezpośrednio z Czech do Szwecji.

Transakcje trójstronne - rozliczenie na zasadach ogólnych

Przy rozliczeniu transakcji trójstronnych na zasadach ogólnych należy omówić dwa przypadki:

  • przyporządkowanie transportu towarów dostawie dokonanej przez pierwszego w kolejności podatnika

  • przyporządkowanie transportu towarów dostawie dokonanej przez drugiego w kolejności podatnika.

Sprawdźmy, jak należy dokonać rozliczenia w każdym z wyżej wymienionych przypadków. Przyporządkowanie transportu towarów dostawie dokonanej przez pierwszego w kolejności podatnika w transakcjach trójstronnych. W przypadku transakcji trójstronnej, gdy transport towarów zostaje przyporządkowany dostawie dokonanej przez pierwszego w kolejności podatnika:

1. Pierwszy podatnik - dokonuje WDT (wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów) na rzecz drugiego podatnika w kolejności.

2. Drugi podatnik dokonuje:

  • WNT (wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów) na terytorium państwa członkowskiego, na którym towary znajdują się w momencie zakończenia ich wysyłki lub transportu (art. 25 ust. 1 ustawy o VAT);

  • WNT (zgodnie z art. 25 ust. 2 ustawy o VAT), pod warunkiem że przy wewnątrzwspólnotowym nabyciu towarów podał numer przyznany mu przez dane państwo członkowskie dla celów transakcji wewnątrzwspólnotowych inne niż państwo członkowskie, na którym towary znajdują się w momencie zakończenia ich wysyłki lub transportu, wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów uznaje się za dokonane również na terytorium tego państwa członkowskiego, chyba że nabywca udowodni, że wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów:

  • zostało opodatkowane na terytorium państwa członkowskiego, na którym towary znajdują się w momencie zakończenia ich wysyłki lub transportu, lub

  • zostało uznane za opodatkowane na terytorium państwa członkowskiego, na którym towary znajdują się w momencie zakończenia ich wysyłki lub transportu, ze względu na zastosowanie procedury uproszczonej w wewnątrzwspólnotowej transakcji trójstronnej, o której mowa w dziale XII ustawy o VAT.

  • dostawa “krajowa” - zgodnie z art. 22 ust. 3 pkt 2 ustawy o VAT  dostawę towarów, która następuje po wysyłce lub transporcie towarów, uznaje się za dokonaną w miejscu zakończenia wysyłki lub transportu towarów.

Co ważne, w tej sytuacji co do zasady konieczna jest rejestracja drugiego podatnika w państwie członkowskim, w którym kończy się transport w celu rozliczenia WNT oraz dostawy towaru w tym państwie.

Przykład 2.

Podatnik z Grecji zamówił u podatnika z Polski towar XYZ. Polski podmiot z racji braku towaru na magazynie zamówił go u dostawcy mającego siedzibę we Francji. Zgodnie z umową firma z Francji ma dostarczyć towar bezpośrednio do nabywcy z Grecji. Wszystkie firmy zarejestrowane są do VAT-UE wyłącznie w swoich rodzimych krajach.

 

Transakcje trójstronne - czym są?

W takiej sytuacji Firma A z Francji dokonuje sprzedaży na rzecz Firmy B z Polski, a ta następnie odsprzedaje towar Firmie C z Grecji. Transportu dokonuje Firma A bezpośrednio do Firmy C.

Transakcja trójstronna przy zastosowaniu metody ogólnej

Firma A z Francji dokonuje WDT na rzecz Firmy B z Polski zgodnie z art. 22 ust. 2 ustawy o VAT.

Firma B z Polski dokonuje WNT tych towarów w Grecji, czyli w kraju członkowskim gdzie kończy się ich transport (art. 25 ust. 1 ustawy o VAT). Oznacza to, że Firma B zobowiązana jest do rejestracji dla celów VAT-UE w Grecji - tam bowiem musi rozliczyć się z WNT. Dodatkowo gdy Firma B z Polski podczas zakupu towarów od Firmy A z Francji posłużyła się numerem VAT UE z prefiksem PL, będzie ona zobligowana również do wykazania WNT w Polsce, chyba że udowodni opodatkowanie tych towarów w ramach WNT w Grecji (art. 25 ust. 2 ustawy o VAT).

Sprzedaż (dostawa) towarów przez Firmę B z Polski do Firmy C z Grecji jest traktowana jako krajowa dostawa w Grecji (art. 22 ust. 3 pkt 2 ustawy o VAT), gdyż następuje ona po transporcie towaru.