Mechanizm podzielonej płatności, obowiązujący w podatku VAT, ma zastosowanie do zakupu określonych towarów i usług. Analizując obowiązujące przepisy, sprawdzimy, czy uszkodzony samochód a split payment na rachunek bankowy sprzedawcy jest obowoiązkowy.
Regulacje dotyczące mechanizmu podzielonej płatności
Zgodnie z art. 108a ust. 1 Ustawy z 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (dalej: ustawa o VAT): podatnicy, którzy otrzymali fakturę z wykazaną kwotą podatku, przy dokonywaniu płatności kwoty należności wynikającej z tej faktury mogą zastosować mechanizm podzielonej płatności.
Natomiast, zgodnie z art. 108a ust. 1a tego aktu prawnego, przy dokonywaniu płatności za nabyte towary lub usługi wymienione w załączniku nr 15 do ustawy, udokumentowane fakturą, w której kwota należności ogółem odpowiada kwocie określonej w art. 19 pkt 2 Ustawy z 6 marca 2018 roku – Prawo przedsiębiorców (dalej: Prawo przedsiębiorców), podatnicy są obowiązani do zastosowania mechanizmu podzielonej płatności.
W myśl art. 108a ust. 2 ustawy o VAT: zastosowanie mechanizmu podzielonej płatności polega na tym, że:
- zapłata kwoty odpowiadającej całości albo części kwoty podatku wynikającej z otrzymanej faktury jest dokonywana na rachunek VAT;
- zapłata całości albo części kwoty odpowiadającej wartości sprzedaży netto wynikającej z otrzymanej faktury jest dokonywana na rachunek bankowy albo na rachunek w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, dla których jest prowadzony rachunek VAT, albo jest rozliczana w inny sposób.
Jak stanowi art. 108a ust. 1b ustawy o VAT: podatnik obowiązany do wystawienia faktury, o której mowa w art. 106e ust. 1 pkt 18a, jest obowiązany do przyjęcia płatności kwoty należności wynikającej z tej faktury z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności.
Stosownie do art. 19 Prawa przedsiębiorców: dokonywanie lub przyjmowanie płatności związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą następuje za pośrednictwem rachunku płatniczego przedsiębiorcy, w każdym przypadku gdy:
- stroną transakcji, z której wynika płatność, jest inny przedsiębiorca oraz
- jednorazowa wartość transakcji, bez względu na liczbę wynikających z niej płatności, przekracza 15 000 zł lub równowartość tej kwoty, przy czym transakcje w walutach obcych przelicza się na złote według średniego kursu walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień dokonania transakcji.
- faktura obejmuje kwotę należności ogółem (kwotę brutto) przekraczającą 15 000 zł lub jej równowartość,
- faktura dokumentuje dostawę towarów lub świadczenie usług wymienionych w załączniku nr 15 do ustawy,
- czynności będą dokonywane na rzecz podatnika.
Uszkodzony samochód a split payment
Zgodnie z art. 106e ust. 1 pkt 18a ustawy o VAT w przypadku faktur, w których kwota należności odpowiada kwocie wskazanej w art. 19 pkt 2 Prawa przedsiębiorców, obejmujących dostawę towarów lub świadczenie usług na rzecz podatnika, wymienionych w załączniku nr 15 do ustawy, faktura powinna zawierać adnotację „mechanizm podzielonej płatności”.
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji z 15 maja 2023 roku (nr 0112-KDIL1-2.4012.125.2023.5.NF) wskazał jednak, że obowiązek zapłaty faktury w ramach mechanizmu podzielonej płatności nie zależy od tego, czy faktura została prawidłowo oznaczona. Tym samym nawet jeśli sprzedawca nie umieścił wymaganego oznaczenia, nabywca ma obowiązek dokonać płatności za towary lub usługi z załącznika nr 15 w mechanizmie podzielonej płatności. Nabywca odpowiada za prawidłowy wybór formy płatności, ponieważ to on inicjuje przelew i musi być świadomy, czego dotyczy transakcja.
Nabywca nie może polegać więc wyłącznie na informacjach od sprzedawcy, który mógłby próbować uniknąć zapłaty w mechanizmie podzielonej płatności. Musi samodzielnie ustalić, jakie towary lub usługi nabył i czy wiążą się z tym określone obowiązki. Należy jednak podkreślić, że obowiązek uregulowania należności w mechanizmie podzielonej płatności dotyczy wyłącznie kwoty należności za towary lub usługi wymienione w załączniku nr 15.
Uszkodzony samochód a split payment
Załącznik nr 15 do ustawy zawiera zamkniętą listę towarów i usług, które są opisane według Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU). Faktury dokumentujące ich dostawę muszą zawierać adnotację „mechanizm podzielonej płatności”.
Jak wskazał Dyrektor KIS w interpretacji z 31 grudnia 2020 roku (nr 0113-KDIPT1-3.4012.825.2020.1.MWJ), wskazał, że ponieważ samochody nie zostały wymienione w załączniku nr 15 do ustawy, nie trzeba umieszczać adnotacji „mechanizm podzielonej płatności” na fakturze dokumentującej sprzedaż pojazdu, którego cena wraz z dodatkowym wyposażeniem przekracza 15 000 zł lub jej równowartość. W takim przypadku nie ma zastosowania art. 106e ust. 1 pkt 18a ustawy o VAT.
Należy również zauważyć, że w załączniku nr 15 do ustawy VAT pod pozycją 79 wymieniono „Zużyte samochody, komputery, telewizory i inne urządzenia przeznaczone do złomowania” w PKWiU są przypisane do grupy 38.11.49.0.
Przykład 1.
Pan Karol sprzedał kontrahentowi będącemu czynnym podatnikiem podatku VAT uszkodzony samochód o wartości 30 000 zł. Pojawia się pytanie, czy faktura dokumentująca tę sprzedaż powinna zawierać adnotację „mechanizm podzielonej płatności”?
Jeżeli samochód jest uszkodzony, ale nie jest przeznaczony do złomowania, to nie mieści się on w klasyfikacji PKWiU 38.11.49.0 „Zużyte samochody, komputery, telewizory i inne urządzenia przeznaczone do złomowania”. W takim przypadku stosowanie mechanizmu podzielonej płatności nie jest wymagane.
Podsumowując, nie każda transakcja obejmująca samochód osobowy podlega pod mechanizm podzielonej płatności. Obowiązek ten dotyczy wyłącznie sytuacji, w których samochód jest zużyty i przeznaczony do złomowania. W takich przypadkach należy także odpowiednio oznaczyć fakturę.
Polecamy:
