Poradnik Przedsiębiorcy

Specjalny rachunek VAT a split payment - warto wiedzieć!

Wraz z wejściem w życie mechanizmu podzielonej płatności od 1 lipca 2018 roku  przedsiębiorcy staną się posiadaczami dodatkowego rachunku bankowego, jakim jest specjalny rachunek VAT. Dotychczas podatnicy posiadali jeden rachunek płatniczy, który wykorzystywali do regulowania zawieranych transakcji. Czy sposób funkcjonowania specjalnego rachunku VAT będzie analogiczny do zwykłych rachunków bankowych? Sprawdźmy!

Co to jest split payment?

Wraz z nowelizacją ustawy o VAT od 1 lipca 2018 zostanie wprowadzony nowy sposób regulowania zapłaty przez nabywców. Jest to mechanizm podzielonej płatności, czyli tzw. split payment, który polega na zapłacie zobowiązania z wykorzystaniem komunikatu przelewu, dzięki czemu zapłata za fakturę zostanie podzielona, a tym samym:

  • kwota netto faktury wpłacona zostanie na zwykły rachunek rozliczeniowy sprzedawcy (lub zostanie rozliczona gotówką),

  • kwota podatku VAT wykazana na fakturze będzie wpłacona na specjalny rachunek VAT.

Uwaga!

Decydując się na zapłatę z wykorzystaniem mechanizmu podzielonej płatności, przedsiębiorcy nie mogą wykonywać “paczek przelewów”, ponieważ split payment umożliwia dokonanie zapłaty wyłącznie za pojedynczą fakturę.

W związku z tym każdy przedsiębiorca posiadający firmowe konto bankowe uzyska dostęp do specjalnego rachunku VAT powiązanego z własnym kontem. Bez znaczenia pozostaje fakt, czy dany przedsiębiorca korzysta ze zwolnienia z VAT, czy jest czynnym podatnikiem VAT.

Co więcej, zgodnie z art. 108a ust. 1 projektu nowelizacji ustawy o VAT, split payment będzie mógł zostać wykorzystany wyłącznie przez nabywców, którzy otrzymali fakturę kosztową z wykazaną kwotą podatku. Oznacza to, że na specjalny rachunek VAT będą mogli dokonywać zapłaty tylko nabywcy, którzy dokonali zakupu od polskiego podatnika VAT niekorzystającego ze zwolnienia z VAT.

Specjalny rachunek VAT - kwestie formalne

Specjalny rachunek VAT zostanie otworzony przez banki i spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe dla każdego podatnika posiadającego rachunek rozliczeniowy, bez zawierania dodatkowych umów z posiadaczami dotychczasowych rachunków rozliczeniowych i kont w SKOK-ach. Co więcej, podatnicy mogą złożyć do banku lub SKOK-u wniosek o założenie jednego rachunku VAT dla kilku posiadanych rachunków rozliczeniowych. Dodatkowo specjalny rachunek VAT zostanie utworzony wyłącznie do rachunków prowadzonych w polskiej walucie, czyli w złotówkach.

Uwaga!

Do 30 czerwca 2018 roku przedsiębiorcy otrzymają informację o założeniu specjalnego rachunku VAT.

Zgodnie z art. 62a ust. 7 projektu nowelizacji ustawy Prawo bankowe, otwarcie i prowadzenie rachunku VAT nie może być związane z dodatkowymi opłatami i prowizjami. Oznacza to, że posiadanie specjalnego rachunku VAT ma być dla przedsiębiorców całkowicie bezpłatne. Warto jednak zaznaczyć, że do rachunku VAT nie będą wydawane instrumenty płatnicze, takie jak karty płatnicze.

Uwaga!

Projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw nie wyklucza możliwości oprocentowania środków pieniężnych zgromadzonych na specjalnym rachunku VAT.

Specjalny rachunek vat - wpłaty i wypłaty

Wpłaty i wypłaty środków ze specjalnego rachunku VAT

Wszystkie środki zgromadzone na specjalnym rachunku VAT są własnością posiadacza rachunku, czyli przedsiębiorcy. Kwestie związane z wpłatami dokonywanymi na specjalny rachunek VAT zostały uregulowane w art. 62b ust. 1 projektu nowelizacji ustawy - Prawo bankowe, zgodnie z którym na rachunek VAT może wpłynąć wartość podatku VAT:

  1. wykazana na wystawionej fakturze sprzedaży oraz fakturze korygującej,

  2. pochodząca z innego rachunku VAT z tego samego banku należącego do tego samego podatnika,

  3. zwrotu podatku VAT.

Dysponowanie środkami pieniężnymi zgromadzonymi na rachunku VAT również ograniczone będzie przepisami ujętymi głównie art. 62b ust. 2, w którym zostały dokładnie wymienione sytuacje, kiedy posiadacz rachunku może dokonać przelewu zmniejszającego stan środków na tym rachunku.

Specjalny rachunek VAT może być obciążony w celu:

  1. dokonania zapłaty całości lub części kwoty podatku VAT z otrzymanej faktury,

  2. zwrotu kwoty podatku VAT wynikającego z faktury korygującej wystawionej na rzecz nabywcy;

  3. uregulowania zobowiązania podatkowego wynikającego z deklaracji VAT oraz odsetek podatkowych z tytułu niedopłaty podatku VAT;

  4. zapłaty zobowiązania podatkowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia paliw silnikowych;

  5. dokonania przelewu kwoty podatku VAT, jaka błędnie wpłynęła na specjalny rachunek VAT na rzecz faktycznego dostawcy towarów - sytuacja, w której właściciel rachunku VAT otrzymuje zapłatę za fakturę, której nie jest wystawcą (pomyłka po stronie nabywcy);

  6. dokonania przelewu zwrotnego kwoty VAT na rzecz nabywcy w przypadku nienależnie otrzymanej płatności;

  7. dokonania przelewu pomiędzy specjalnymi rachunkami VAT tego samego posiadacza rachunków;

  8. przekazania kwoty VAT na rachunek wskazany przez naczelnika US w postanowieniu dotyczącego uwolnienia środków zgromadzonych na rachunku VAT;

  9. przekazania kwoty VAT na rachunek jednostki budżetowej;

  10. realizacji zajęcia na podstawie administracyjnego tytułu wykonawczego, dotyczącego egzekucji należności z tytułu podatku VAT;

Podsumowując, wprowadzenie mechanizmu podzielonej płatności niewątpliwie ma na celu zapobieganie oszustwom i uszczelnieniu systemu podatkowego w Polsce. Dla wielu z podatników oznacza to zmniejszenie kontroli nad posiadanym stanem pieniędzy, którymi mogą dysponować w obrocie gospodarczym - zwłaszcza w sytuacji, gdy jeden przedsiębiorca posiada kilka rachunków bankowych w różnych bankach. Pomimo tego, w uzasadnieniu dołączonym do projektu o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw możemy przeczytać, że: ograniczenie swobodnej dyspozycji środkami na rachunku VAT, w sposób inny niż na zapłatę VAT kontrahentowi lub do urzędu skarbowego, jest bowiem istotą mechanizmu podzielonej płatności. Przy czym sytuacje, w których podatnicy będą występowali o uwolnienie środków z rachunku VAT, będą należały raczej do rzadkości.

Uwaga!

W celu zachowania płynności finansowej przedsiębiorcy mają możliwość złożenia wniosku o dokonanie przelewu środków zgromadzonych na rachunku VAT na zwykły rachunek bankowy, który wykorzystywany jest w celu prowadzenia działalności. Naczelnik urzędu skarbowego ma 60 dni od dnia złożenia takiego wniosku na wydanie postanowienia w sprawie.