Poradnik Przedsiębiorcy

Zamortyzowany samochód - co z nim zrobić?

Jak rozliczyć całkowicie zamortyzowany samochód? - podatnicy często zadają sobie takie pytanie. Istnieje wiele rozwiązań, m.in. sprzedaż, przekazanie na cele prywatne czy nawet darowizna. Z jakimi podatkowymi skutkami się one wiążą i jakich formalności powinni dotrzymać podatnicy?

Sprzedaż zamortyzowanego samochodu - VAT i PIT

Sprzedając środek trwały bezpośrednio z majątku firmy, który był wykorzystywany dla celów działalności opodatkowanej, należy wystawić fakturę VAT. Obowiązek taki występuje co do zasady nawet wtedy, gdy podatnik nie miał prawa do odliczenia VAT przy jego zakupie.

W przypadku samochodów osobowych lub innych pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony, jeżeli sprzedaż samochodu nastąpi przed upływem 60 miesięcy od jego nabycia (lub 12, jeśli wartość samochodu nie przekracza 15 000 zł), wówczas podatnik może dokonać korekty podatku VAT naliczonego.

Przykład 1.

Podatnik w kwietniu 2016 roku zakupił samochód osobowy o wartości 30 000 zł i skorzystał z możliwości odliczenia 50% VAT naliczonego. Zakładamy, że w listopadzie podatnik postanawia sprzedać zakupiony pojazd. Takie postępowanie pozwoli mu na skorygowanie proporcjonalnej części VAT od zakupionego samochodu.

  • kwota podatku wynikająca z faktury: 30 000 zł

  • kwota podatku odliczona w chwili nabycia: 3 450 zł

  • kwota podatku nieodliczonego: 3 450 zł

  • liczba miesięcy okresu korekty: 60

  • liczba miesięcy pozostałego okresu korekty: 52 (60 - 8)

3 450 zł x 52/60 = 2 990 zł.

Wysokość korekty podatku naliczonego od sprzedanego pojazdu wynosi 2990 zł.

Na gruncie podatku dochodowego przy sprzedaży w pełni zamortyzowanego samochodu powstaje przychód z działalności, który powinien zostać zaksięgowany w kol. 8 KPiR - Pozostałe przychody.

Zamortyzowany samochód - wycofanie na cele prywatne

Alternatywnie dla sprzedaży zamortyzowany samochód firmowy może zostać przekazany (wycofany) na cele prywatne przedsiębiorcy.

Przy wycofaniu środka trwałego na cele prywatne, jeżeli przy jego zakupie lub przy zakupie jego części składowych podatnik miał prawo odliczyć VAT, to przekazując ŚT na cele prywatne, należy naliczyć VAT jak przy sprzedaży. Zasada ta dotyczy każdego nieodpłatnego przekazania, w tym darowizny - jeżeli podatnik zdecydowałby się na nią zamiast przekazania na cele prywatne.

Uwaga!

Częścią składową danego składnika jest wszystko to, czego nie można odłączyć od całości bez jej uszkodzenia lub bez istotnej zmiany przedmiotu odłączonego.

Podobnie jak w przypadku sprzedaży środka trwałego - jeżeli wycofanie będzie podlegało opodatkowaniu, a dotyczy samochodu osobowego lub innego pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony i nastąpi przed upływem 60 miesięcy (lub 12, jeśli wartość samochodu nie przekracza 15 000 zł), to podatnicy mogą dokonać korekty podatku VAT naliczonego.

Na gruncie podatku dochodowego sam fakt wycofania zamortyzowanego środka trwałego na cele prywatne nie wywołuje konsekwencji w podatku dochodowym. Aczkolwiek jeśli podatnik zdecyduje się, aby go sprzedać w terminie 6 lat od wycofania (licząc od miesiąca następującego po miesiącu jego wycofania) otrzymane środki pieniężne stanowią przychód z działalności podlegający wpisowi do kol. 8 KPiR Pozostałe przychody. Wyjątek stanowi sytuacja, kiedy środek trwały zostanie sprzedany po 6 latach, licząc od pierwszego dnia miesiąca po miesiącu, w którym wycofano go z ewidencji. Wówczas przychód ten nie zostanie opodatkowany PIT.

System korekt VAT a zamortyzowany samochód 

Jeśli podatnik posiadający pełne prawo do odliczenia VAT w związku z wykorzystywaniem nabytego pojazdu tylko w działalności gospodarczej w okresie 60 miesięcy liczonych od daty jego nabycia zmieni jego przeznaczenie, wówczas będzie zobligowany do zmniejszenia odliczonego podatku.

W sytuacji gdy podatnik posiada prawo do 50% odliczenia podatku naliczonego, a w okresie 60 miesięcy od nabycia pojazdu dokona jego sprzedaży (opodatkowanej) lub zmieni jego przeznaczenie - wówczas będzie mógł dokonać zwiększenia podatku do odliczenia w odpowiedniej proporcji do pozostałego okresu korekty.

Samochody o wartości początkowej do 15 000 zł podlegają 12-miesięcznej korekcie.

Uwaga!

Wartość korekty podatku VAT naliczonego zależna jest od momentu, w którym podatnik postanowi dokonać zmiany przeznaczenia pojazdu.