Poradnik Przedsiębiorcy

Amortyzacja samochodu osobowego i ciężarowego - warto wiedzieć

Wielu przedsiębiorców nie wyobraża sobie prowadzenia działalności bez wykorzystania samochodów. Aby zaliczyć do kosztów firmowych wydatki związane z użytkowaniem pojazdu, nie trzeba go wprowadzać do ewidencji środków trwałych. Jednak wielu przedsiębiorców decyduje się na taki krok. Przedsiębiorca, który wprowadza samochód do ewidencji środków trwałych, najczęściej kieruje się względami podatkowymi. Otóż daje mu to możliwość dokonywania odpisów amortyzacyjnych, które następnie są księgowane do kosztów firmowych.Sprawdź, jak powinna zostać przeprowadzona amortyzacja samochodu osobowego i ciężarowego w firmie!

Środek trwały

Ustawa o PIT nie wskazuje jednoznacznie definicji środka trwałego, jednakże art. 22 wspomnianej ustawy określa jakie składniki majątku podlegają amortyzacji. Czytamy w nim: amortyzacji podlegają (...) stanowiące własność lub współwłasność podatnika, nabyte lub wytworzone we własnym zakresie, kompletne i zdatne do użytku w dniu przyjęcia do używania:

  1. budowle, budynki oraz lokale będące odrębną własnością,

  2. maszyny, urządzenia i środki transportu,

  3. inne przedmioty

o przewidywanym okresie używania dłuższym niż rok, wykorzystywane przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą albo oddane do używania na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub umowy określonej w art. 23a pkt 1, zwane środkami trwałymi.

Żeby zostać zaliczonym do środków trwałych, sprzęt musi spełnić jednocześnie 5 warunków:

  1. przewidywany okres używania w działalności powinien być dłuższy niż rok,

  2. powinien być nabyty lub wytworzony we własnym zakresie przez przedsiębiorcę,

  3. powinien stanowić własność lub współwłasność podatnika,

  4. powinien być kompletny i zdatny do użytku w dniu przyjęcia do używania,

  5. podatnik powinien go wykorzystywać do celów związanych z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą albo oddanym do używania na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub umowy leasingu.

Amortyzacja środków trwałych

Amortyzacja środka trwałego polega na systematycznym odpisywaniu części jego wartości w koszty w związku z jego zużyciem. Odpisy amortyzacyjne rozłożone są na określony czas. Amortyzacja rozpoczyna się w miesiącu następnym po przyjęciu środka do użytkowania, a kończy po zrównaniu wartości odpisów amortyzacyjnych z wartością początkową środka trwałego lub odpisów umorzeniowych z wartością początkową lub wartością z chwilą przeznaczenia go do likwidacji, sprzedaży lub stwierdzenia jego niedoboru.

Co do zasady, amortyzacji podlegają środki trwałe o wartości wyższej niż 3 500 zł wykorzystywane w działalności powyżej roku. W przypadku, gdy środek trwały będzie wykorzystywany w działalności krócej niż rok, może zostać zaliczony bezpośrednio do kosztów uzyskania przychodów w miesiącu oddania do używania.

Przedsiębiorca może również jednorazowo zamortyzować środek trwały o niskiej wartości. Korzystając z takiej możliwości, musi wprowadzić składnik majątku do ewidencji środków trwałych najpóźniej w miesiącu oddania go do używania i dokonać jednorazowego odpisu amortyzacyjnego w miesiącu oddania do używania lub w miesiącu następnym. Poza amortyzacją jednorazową każdy podatnik ma do wyboru 3 inne metody – amortyzację liniową, degresywną oraz przyśpieszoną.

Amortyzacja liniowa

Najprostszą i najczęściej wybieraną metodą amortyzacji jest amortyzacja liniowa. Przy jej wyborze zakłada się, że środek trwały przez cały rok będzie się zużywał w takim samym stopniu. Polega ona na dokonywaniu co miesiąc odpisów amortyzacyjnych o równej wartości. Stawkę amortyzacji wybiera się w oparciu o ustalenia z załącznika nr 1 do ustawy PIT, te zaś ustalone zostały na podstawie Klasyfikacji Środków Trwałych.

W odniesieniu do środków trwałych:

  • wpisanych po raz pierwszy do ewidencji środków trwałych,

  • spełniających ustawową definicję środka trwałego ulepszonego lub używanego,

możliwe jest zastosowanie metody liniowej z indywidualną stawką amortyzacyjną, która pozwala na szybszą amortyzację środka trwałego.

Degresywna amortyzacja samochodu

Zastosowanie amortyzacji degresywnej możliwe jest w odniesieniu do maszyn oraz urządzeń zaliczanych do 3-6 i 8 Klasyfikacji Środków Trwałych, jak i środków transportu poza samochodami osobowymi. W przypadku tej metody amortyzacji zakłada się, że wydajność środka trwałego z czasem maleje.

W pierwszym roku stawka amortyzacji podwyższana jest o współczynnik nie wyższy niż 2,0. Amortyzacja w pierwszym roku ustalana jest od wartości początkowej, w kolejnych od wartości początkowej pomniejszonej o wartość dokonanych odpisów amortyzacyjnych. W przypadku, gdy odpisy wyliczone drogą degresywną byłyby niższe niż amortyzacja według metody liniowej, podatnik dokonuje odpisów metodą liniową.

Metoda ta jest zdecydowanie korzystniejsza dla podatnika, gdyż wartość odpisów amortyzacyjnych w początkowym okresie amortyzacji jest o wiele wyższa niż w latach późniejszych, w wyniku czego dokonywane odpisy stanowią dla podatnika coraz mniejszy koszt działalności.

Amortyzacja przyśpieszona

Podatnik ma również do wyboru metodę przyspieszoną, inaczej zwaną metodą indywidualnych stawek amortyzacyjnych. Jak sama nazwa wskazuje, metoda ta daje podatnikowi możliwość ustalenia indywidualnej stawki amortyzacji w przypadku nabycia używanych lub ulepszonych środków trwałych. Należy dodatkowo pamiętać, że taka możliwość istnieje wyłącznie w odniesieniu do środków wprowadzanych do ewidencji po raz pierwszy. W zależności od tego, do jakiej grupy środek trwały został zaliczony, określony został minimalny okres jego amortyzacji.

Jednorazowa amortyzacja samochodu

Amortyzacja jednorazowa dostępna jest wyłącznie dla składników majątku zaliczanych do 3-8 grupy KŚT za wyjątkiem samochodów osobowych.

Dodatkowo należy pamiętać, że ta metoda amortyzacji przeznaczona jest wyłącznie dla przedsiębiorców posiadających status małych podatników oraz przedsiębiorców rozpoczynających w danym roku podatkowym działalność.

Jednorazowa wartość odpisu amortyzacyjnego w danym roku podatkowym nie może być wyższa niż 50 tysięcy euro. Jeśli odpis nie obejmuje całkowitej wartości początkowej, kolejny odpis może zostać dokonany dopiero w następnym roku podatkowym. Co roku podatnicy otrzymują nowy limit, jednak jego niewykorzystanie nie powoduje jego przejścia na kolejny rok podatkowy.

Amortyzacja samochodu osobowego

Samochód osobowy jest środkiem trwałym w odniesieniu do którego nie każda stawka amortyzacyjna może zostać zastosowana. W tym wypadku możliwe jest zastosowanie jednej z 3 metod:

→ liniowa amortyzacja samochodu - maksymalna roczna stawka amortyzacyjna nie może przekroczyć 20%, zaś maksymalny okres amortyzacyjny w tym wypadku wynosi 5 lat,