Poradnik Przedsiębiorcy

Odbiór awizo - kto na poczcie może odebrać pismo z sądu?

Jeśli listonosz nikogo nie zastanie, to wrzuci do skrzynki awizo. Kto może się zgłosić na poczcie po odbiór awizo z sądu? Jak liczyć terminy na odebranie przesyłki? Kiedy przyda się pełnomocnictwo pocztowe? Dlaczego korespondencję z sądu należy odbierać? Wyjaśniamy!

Dlaczego odbiór awizo jest ważny?

Odbiór awizo jest bardzo ważny. We wszystkich postępowaniach sądowych zapisana jest tzw. fikcja doręczenia. Jeśli adresat nie odbierze w terminie awizowanej przesyłki, to jest ona traktowana tak, jakby została doręczona ostatniego dnia terminu. To oznacza, że np. zaczynają biec terminy wskazane w nieodebranym piśmie, np. termin do zaskarżenia zawartego w piśmie nakazu zapłaty. Przywrócenie tego terminu będzie bardzo trudne, a większości przypadków niemożliwe.

Odbiór awizo z sądu na innych zasadach

Odbiór na poczcie “zwykłego” listu poleconego czy paczki przez członka rodziny, mającego w dowodzie osobistym ten sam adres co adresat przesyłki, nie jest problemem. Przesyłka zostanie wydana. Inaczej jest w przypadku korespondencji z sądu. Odbiór awizo przez członka rodziny tylko na podstawie dowodu osobistego nie będzie możliwy. Wydawanie na poczcie listów z sądu rządzi się innymi zasadami.

Postępowanie karne a odbiór awizo

Najtrudniej odebrać na poczcie awizowaną przesyłkę w postępowaniu karnym. Dlaczego? Bo pracownik poczty wydają ją: 

  • adresatowi, lub

  • przedstawicielowi ustawowemu adresata (np. rodzicowi nieletniego dziecka), lub 

  • jeśli adresatem jest adwokat lub radca prawny - osobie przez niego upoważnionej na podstawie pełnomocnictwa pocztowego.

Nie ma więc możliwości odbioru przesyłki w postępowaniu karnym np. przez małżonka, rodzeństwo, dzieci. Nie pomoże nawet udzielenie im pełnomocnictwa pocztowego. Jedynym wyjątkiem jest sytuacja, gdy przesyłkę odbiera przedstawiciel ustawowy.

Przedstawicielami ustawowymi są:

  • każdy z rodziców dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską (czyli do ukończenia 18 lat);

  • opiekun prawny dziecka pozostającego pod jego opieką, ustanowiony przez sąd;

  • opiekun osoby ubezwłasnowolnionej, ustanowiony przez sąd.

Pełnomocnictwo pocztowe pozwoli na odbiór awizo w sprawie karnej tylko wtedy, gdy łącznie spełnione są dwa warunki:

  • pismo jest adresowane do adwokata lub radcy prawnego;

  • adwokat lub radca prawny upoważnił konkretną osobę do odbioru przesyłki, udzielając pełnomocnictwa pocztowego.

Przesyłka w postępowaniu karnym nie może być adresowana na skrytkę pocztową adresata ani też doręczana przez skrytkę.

Zasady doręczania pism w postępowaniu karnym są określone w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 10 stycznia 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu doręczania pism organów procesowych w postępowaniu karnym.

Postępowanie cywilne a odbiór awizo

W postępowaniu cywilnym odbiór awizo jest łatwiejszy niż w postępowaniu karnym. Przesyłkę na poczcie może odebrać:

  • adresat,

  • osoba upoważniona na podstawie pełnomocnictwa pocztowego,

  • osoba uprawniona do reprezentacji przed sądem adresata będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej (np. spółką jawną),

  • upoważniony pracownik adresata będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej.

Od 29 sierpnia 2019 r. możliwy będzie odbiór awizo również przez przedstawiciela ustawowego adresata (czyli np. odbiór przesyłki zaadresowanej do osoby ubezwłasnowolnionej przez jej opiekuna ustanowionego przez sąd).

Przykład 1.

Jan Nowak otrzymał z sądu wezwanie na rozprawę w sprawie o zapłatę. Ponieważ listonosz nikogo w mieszkaniu ni ezoastał, wrzucił do skrzynki awizo. Po odbiór awizo na poczcie zjawiła się żona Jana Nowaka. Pracownik poczty nie wydał jej przesyłki, bo Jan Nowak nie udzielił swojej żonie pełnomocnictwa pocztowego. Zwykłe pełnomocnictwo tu nie wystarczy.

W postępowaniu cywilnym, na wniosek strony sąd może wysyłać do niej pisma na wskazany przez nią adres skrytki pocztowej.

Zasady doręczania pism w postępowaniu cywilnym są określone w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października stycznia 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu  doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym.

Postępowanie sądowoadministracyjne a odbiór awizo


Nadawcą przesyłki może być też sąd administracyjny (wojewódzki sąd administracyjny, Naczelny Sąd Administracyjny). Kto może na poczcie odebrać awizowaną przesyłkę wysłaną z takiego sądu? Te same osoby, które mogą odebrać przesyłkę w postępowaniu cywilnym (opisane wyżej). Wynika to z tego, że do doręczania przez pocztę pism w postępowaniu sądowoadministracyjnym, stosuje się co do zasady tryb doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym.

Jeśli więc pismo z wojewódzkiego sądu administracyjnego zostanie zaadresowane do osoby fizycznej i listonosz zostawi awizo, to przesyłkę na poczcie odbierze adresat lub osoba z pełnomocnictwem pocztowym. Wynika to z art. 65 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Różnica między postępowaniem sądowoadministracyjnym a cywilnym i karnym dotyczy natomiast sposobu liczenia terminu na odbiór przesyłki. O tej róznicy piszemy w dalszej części.

Ile jest czasu na odbiór awizo z sądu?

Termin na odbiór awizo z sądu jest inaczej określony dla postępowania cywilnego i karnego, a inaczej - dla sądowoadministracyjnego.

Rodzaj postępowania sądowego

Termin na odbiór awizo

cywilne

7 dni od drugiego awizo

karne

7 dni od drugiego awizo

sądowoadministracyjne

14 dni od pierwszego awizo

W większości przyzwyczailiśmy się do tego, że listonosz najpierw zostawia pierwsze awizo, z 7-dniowym terminem, a po nim - drugie awizo, z kolejnym, 7-dniowym terminem. Zasada, że na odbiór awizo jest 7 dni licząc od drugiego zawiadomienia, obowiązuje w postępowaniu cywilnym i karnym.

Inaczej jest w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Tu również pozostawiane są dwa awiza. Ale mają inną treść niż przy postępowaniu cywilnym i karnym. W pierwszym awizo jest mowa o możliwości odbioru pisma w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia. Gdy pismo nie zostanie odebrane na poczcie, listonosz zostawi drugie awizo. W nim jest mowa o możliwości odbioru przesyłki w terminie 14 dni od pierwszego zawiadomienia - a nie w treminie 7 dni od drugiego awizo.

Ta zdawałoby się mała różnica bywa źródłem wielu problemów wynikających z przyzwyczajenia w liczeniu terminów. Drugie awizo listonosz może zostawić np. 9. dnia od pierwszego awizo (bo np. 8. dnia był dzień wolny od pracy i listonosz nie roznosił przesyłek). Gdyby była to przesyłka w postępowaniu cywilnym lub karnym, to sprawa byłaby prosta. Od dnia drugiego awizo należałoby liczyć 7 dodatkowych dni na odebranie przesyłki. Ale w postępowaniu sądowoadministracyjnym tak zrobić nie można. Należy zawsze liczyć 14 dni od pierwszego awizo.

Jak liczyć terminy na odbiór awizo?

Przy obliczaniu terminów odbioru awizo, trzeba się stosować do kilku zasad:

  • dzień, w którym awizo zostało pozostawione, nie uwzględniamy przy liczeniu terminu, nie jest to “pierwszy dzień” terminu;

  • pierwszym dniem terminu jest dzień następujący po dniu pozostawienia awizo;

  • awizo należy odebrać najpóźniej ostatniego dnia terminu;

  • w postępowaniu cywilnym i sądowoadministracyjnym, jeśli ostatni dzień terminu wypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy - termin ulega przesunięciu na najbliższy dzień niebędący sobotą lub dniem ustawowo wolnym od pracy

  • w postępowaniu karnym, jeśli ostatni dzień terminu wypada na dzień ustawowo wolny od pracy - termin ulega przesunięciu na najbliższy dzień niebędący dniem ustawowo wolnym od pracy; nie ma przesunięcia terminu, jeśli ostatnim dniem jest sobota.

Przykład 2.

Listonosz zostawił w skrzynce drugie awizo dotyczące listu z sądu w postępowaniu cywilnym. Awizo zostawił we wtorek, 4 czerwca 2019 r. Z treści awiza wynika, że przesyłkę należy odebrać w terminie 7 dni. Mimo, że przesyłkę na poczcie można będzie odebrać już we wtorek, 4 czerwca wieczorem (gdy listonosz wróci z nią na pocztę), to pierwszym dniem terminu będzie środa, 5 czerwca. Natomiast ostatnim, siódmym dniem terminu będzie wtorek, 11 czerwca i najpóźniej tego dnia przesyłkę nalezy odebrać.

Gdy sobota jest ostatnim dniem na odbiór awizo

Co jeśli ostatni dzień na odbiór awizo wypada w sobotę? Nie ma tu jednolitej dla wszystkich postępowań sądowych zasady.

W postępowaniu cywilnym i sądowoadministracyjnym sobota będzie traktowana tak samo, jak dzień ustawowo wolny od pracy. Jeśli ostatni dzień terminu wypada w sobotę, to termin jest przesuwany na kolejny dzień niebędący sobotą lub dniem ustawowo wolnym od pracy. W praktyce więc termin jest przesuwany na poniedziałek (chyba, że poniedziałek jest dniem ustawowo wolnym od pracy - wówczas na wtorek).

W postępowaniu karnym jest inaczej - sobota nie jest traktowana w wyjątkowy sposób. Jeśli ostatni dzień wypada na sobotę, termin nie jest przesuwany. Jeśli więc poczta jest w sobotę zamknięta, trzeba zadbać o odbiór przesyłki w piątek. W Sejmie jest projekt ustawy, które zmienia tę zasadę. Sobota miałaby również w postępowaniu karnym być traktowana tak, jak w cywilnym - czyli termin wypadający na sobotę byłby przesuwany na kolejny dzień niebędący wolnym od pracy. Najpierw jednak Sejm musi taką zmianę przyjąć.