Otrzymanie zaliczki od osoby fizycznej na gruncie podatku VAT

Nasz ekspert:
Artykuły autora

Wielkość tekstu:

Odpłatne czynności wykonywane na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej powinny zostać zewidencjonowane na kasie fiskalnej, co wiąże się również z obowiązkiem wystawienia paragonu. W tym miejscu pojawia się pytanie,jak rozliczyć otrzymanie zaliczki od osoby fizycznej?. Czy takie zdarzenie obliguje do zastosowania kasy fiskalnej?

Otrzymanie zaliczki - rozliczenie na gruncie VAT

W myśl reguły ogólnej opodatkowaniu podatkiem VAT podlegają takie czynności jak odpłatna dostawa towarów czy też odpłatne świadczenie usług.

Przy czym w myśl art. 19a ust. 8 ustawy o VAT, jeżeli przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi otrzymano całość bądź część zapłaty, w szczególności przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę, wkład budowlany lub mieszkaniowy przed ustanowieniem spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego bądź lokalu o innym przeznaczeniu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania w odniesieniu do otrzymanej kwoty.

Powyższe oznacza zatem, że otrzymanie zaliczki rodzi obowiązek podatkowy w zakresie podatku VAT.

Na gruncie podatku VAT czynnością opodatkowaną jest także otrzymana na poczet dostawy towarów lub świadczenia usług zaliczka.

Otrzymanie zaliczki a kasa fiskalna

Skoro zatem otrzymanie zaliczki rodzi obowiązek podatkowy na gruncie podatku VAT, to należy wskazać, że okoliczność otrzymania zaliczki powinna zostać odnotowana przez przedsiębiorcę na kasie fiskalnej.

Jak podaje § 6 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie kas wystawienie i wydanie paragonu fiskalnego, bez żądania nabywcy, w przypadku otrzymania przed dokonaniem sprzedaży całości lub części zapłaty:

  • w gotówce – powstaje z chwilą jej otrzymania;

  • za pośrednictwem poczty, banku lub spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej, odpowiednio na rachunek bankowy podatnika lub na rachunek podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem – powstaje niezwłocznie po jej uznaniu na rachunku podatnika, nie później niż z końcem miesiąca, w którym została uznana na rachunku podatnika, a jeżeli przed końcem tego miesiąca dokonano sprzedaży, nie później niż z chwilą jej dokonania.

Otrzymana zaliczka stanowi w całości kwotę brutto, co oznacza, że już zawiera w sobie zarówno kwotę netto, jak i należny podatek VAT.

Z powyższego przepisu wynika, że różny będzie moment, w którym podatnik powinien wystawić paragon dokumentujący zaliczkę.

O ile nie rodzi większego problemu sytuacja otrzymania zaliczki w gotówce, o tyle problematyczne może być otrzymanie zaliczki na rachunek bankowy.

Ww. przepis wskazuje nam, że w takim przypadku paragon powinien zostać wystawiony niezwłocznie po jej uznaniu na rachunku podatnika, nie później niż z końcem miesiąca, w którym została uznana na rachunku podatnika, a jeżeli przed końcem tego miesiąca dokonano sprzedaży, nie później niż z chwilą jej dokonania.

W interpretacji Dyrektora KIS z 5 maja 2020 roku (nr 0114-KDIP1-3.4012.83.2020.2.MT) możemy przeczytać, że dopuszczalne jest zewidencjonowanie przy zastosowaniu kasy rejestrującej wpłat zaliczek bezpośrednio po uzyskaniu informacji o ich otrzymaniu, tj. bez zbędnej zwłoki w dniu następnym lub pierwszego dnia pracy następującego po dniach wolnych od pracy.

W konsekwencji otrzymane zapłaty na rachunek bankowy podatnik powinien zewidencjonować przy użyciu kasy rejestrującej jak najszybciej po otrzymaniu informacji z banku o dokonanej wpłacie, tj. w dniu następnym lub pierwszego dnia pracy następującego po dniach wolnych od pracy.

Dodatkowo, co warte podkreślenia, techniczne przeszkody w pozyskiwaniu informacji dotyczących dokonanych transakcji nie mogą mieć wpływu na prawidłowe określenie zobowiązania podatkowego. 

W rezultacie podatnik jest zobowiązany tak zorganizować i prowadzić odpowiednie urządzenia ewidencyjne, aby nie doprowadzić do naruszenia obowiązku podatkowego. 

Dlatego, gdy opisane okoliczności mają miejsce na przełomie miesiąca, co mogłoby doprowadzić do sytuacji, w której wpłaty nie pokrywałyby się z miesiącem powstania obowiązku podatkowego, przedsiębiorca powinien dokonać prawidłowego rozliczenia obrotu i kwot podatku należnego z tej wpłaty za miesiąc, w którym ta płatność miała miejsce (miesiąc powstania obowiązku podatkowego), pomniejszając o te wartości dane wynikające z raportu okresowego za miesiąc, w którym podatnik pozyskał informację o dokonanej wpłacie.

Przykład 1.

Podatnik otrzymał zaliczkę na poczet dostawy towaru na swój rachunek bankowy. W dniu następnym po godzinie 12:00 kwota wpłynęła na rachunek bankowy przedsiębiorcy. Podatnik powinien zatem wystawić paragon w tym dniu.

Przykład 2.

Podatnik otrzymał zaliczkę 28 marca. Kwota została uznana na rachunku bankowym 29 marca. Podatnik jednak przeoczył ten fakt. W takiej sytuacji paragon powinien zostać wystawiony najpóźniej do 31 marca.

Otrzymanie zaliczki na poczet dostawy towaru lub świadczenia usług stanowi czynność, która podlega ewidencjonowaniu na kasie fiskalnej.

Otrzymanie zaliczki od osoby fizycznej na gruncie podatku PIT

Okoliczność otrzymania zaliczki inaczej się prezentuje w ramach podatku dochodowego od osób fizycznych.

Otóż jak stanowi art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy o PIT, do przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej nie zalicza się pobranych wpłat lub zarachowanych należności na poczet dostaw towarów i usług, które zostaną wykonane w następnych okresach sprawozdawczych.

Taka treść przepisu oznacza, że otrzymane zaliczki nie stanowią przychodu z działalności gospodarczej. Przychód powstaje dopiero w dacie wykonania usługi lub wydania towaru.

Od powyższej reguły wprowadzono jednak wyjątek określony w art. 14 ust. 1j ustawy o PIT, gdzie podano, że w przypadku pobrania wpłat na poczet dostaw towarów i usług, które zostaną wykonane w następnych okresach sprawozdawczych, podlegających zarejestrowaniu przy zastosowaniu kasy rejestrującej zgodnie z przepisami ustawy o podatku od towarów i usług, za datę powstania przychodu podatnik może uznać dzień pobrania wpłaty. 

W przypadku wyboru takiego sposobu ustalania daty powstania przychodu podatnik jest obowiązany stosować go przez cały rok podatkowy. Podatnik informuje o tym wyborze w zeznaniu podatkowym składanym za rok podatkowy, w którym stosował ten sposób. 

Przykład 3.

Podatnik prowadzący działalność gospodarczą 10 lutego otrzymał zaliczkę na poczet wykonania usługi w kwocie 5000 zł. 10 marca wykonał całą usługę, a 12 marca otrzymał resztę należnej zapłaty w kwocie 10 000 zł. W takim przypadku u podatnika przychód z działalności gospodarczej powstaje 10 marca w kwocie 15 000 zł.

Przykład 4.

Podatnik prowadzący działalność gospodarczą 10 lutego otrzymał zaliczkę na poczet wykonania usługi w kwocie 5000 zł. 10 marca wykonał całą usługę, a 12 marca otrzymał resztę należnej zapłaty w kwocie 10 000 zł. Podatnik podjął decyzję o potraktowaniu zaliczek na podatek jako przychodu podatkowego na gruncie podatku PIT. O dokonanym wyborze należy poinformować w zeznaniu PIT-36 składanym do 30 kwietnia 2023 roku. Przychód w kwocie 5000 zł powstaje 10 lutego, natomiast 10 marca powstaje przychód w kwocie 10 000 zł.

W ramach podatku PIT przedsiębiorca może wybrać opcję opodatkowania otrzymanych zaliczek na poczet sprzedaży. W takim przypadku podatnik o wyborze formy opodatkowania informuje w zeznaniu rocznym.

Przechodząc zatem do podsumowania, trzeba zaznaczyć, że jeżeli podatnik nie korzysta ze zwolnień od obowiązku korzystania z kasy fiskalnej, to powinnością jest udokumentowanie tego zdarzenia przy pomocy kasy fiskalnej.

Artykuły
Brak wyników.
Więcej artykułów
Wzory
Brak wyników.
Więcej wzorów