Poradnik Przedsiębiorcy

Przywrócenie pracownika do pracy

W przypadku naruszenia przepisów dotyczących wypowiedzenia umowy o pracę, rozwiązania umowy bez wypowiedzenia lub w sytuacji, gdy umowa o pracę została wypowiedziana niezasadnie, pracownik ma prawo odwołania się do Sądu Pracy. W przypadku natychmiastowego rozwiązania stosunku pracy Sąd Pracy może nakazać przywrócenie pracownika do pracy lub przyznać poszkodowanemu odszkodowanie.

Zatrudnienie uprawniające do przywrócenia do pracy

Nie każdy pracownik ma prawo do przywrócenia do pracy. Ma na to wpływ między innymi podstawa zatrudnienia, czyli rodzaj umowy, a także czy pracownik podlega ochronie przed zwolnieniem z pracy. Dotyczy to w szczególności umów zawartych na czas nieokreślony, w przypadku umów na czas określony, przywrócenie do pracy jest zasądzane tylko w szczególnych przypadkach. Ochrona przed zwolnieniem z pracy dotyczy:

  • pracownic w ciąży,

  • pracowników na urlopach macierzyńskich, zarówno podstawowych jak i dodatkowych,

  • pracowników na urlopach rodzicielskich,

  • pracowników na urlopach ojcowskich,

  • pracowników podlegających ochronie na podstawie ustawy o związkach zawodowych,

  • pracowników podlegających ochronie przedemerytalnej.

W przypadku umów na czas nieokreślony, pracownik ma zazwyczaj wybór, czy chce zostać przywrócony do pracy, czy chce otrzymać odszkodowanie. Jednak zgodnie z art. 45 § 2 Kodeksu pracy, Sąd Pracy może nie uwzględnić żądania pracownika, jeżeli ustali, że byłoby to niemożliwe lub bezcelowe. W takim przypadku Sąd przyznaje pracownikowi odszkodowanie.

Przywrócenie pracownika do pracy a zgłoszenie gotowości do pracy

Orzeczenie sądu przywracające pracownika do pracy nie powoduje automatycznie obowiązku przywrócenia tego pracownika do pracy. W pierwszej kolejności pracownik musi zgłosić niezwłoczną gotowość do podjęcia pracy. Ma na to 7 dni, licząc od dnia uprawomocnienia się wyroku sądu. Zgłoszenie przez pracownika gotowości może mieć formę pisemną, ustną lub telefoniczną. Oczywiście najlepiej jest to udokumentować w formie pisemnej, by mieć dowód zgłoszenia gotowości.

Jeżeli pracownik, który przed przywróceniem do pracy, podjął zatrudnienie u innego pracodawcy, może on bez wypowiedzenia, za trzydniowym uprzedzeniem, rozwiązać umowę o pracę z tym pracodawcą w ciągu 7 dni od przywrócenia do pracy. Rozwiązanie umowy w tym trybie pociąga za sobą skutki, jakie przepisy prawa wiążą z rozwiązaniem umowy o pracę przez pracodawcę z wypowiedzeniem. Natomiast niezachowanie terminu zgłoszenia gotowości do pracy może skutkować odmową ponownego zatrudnienia pracownika, chyba że przekroczenie terminu nastąpiło z przyczyn niezależnych od pracownika.

Warunki zatrudnienia po przywróceniu do pracy

Orzeczenie sądu oraz procedura zgłoszenia gotowości do pracy odnawia istniejący wcześniej stosunek pracy. Pracownik po przywróceniu do pracy nie może zostać zatrudniony na stanowisku innym niż poprzednio zajmowane. W związku z tym pracownik zostaje zatrudniony na takich samych warunkach, jak przed rozwiązaniem umowy o pracę. Jednak należy zauważyć, że wznowienie stosunku pracy nie działa wstecz, w związku z tym umowa o pracę zostaje wznowiona od momentu zgłoszenia przez pracownika gotowości do pracy.

Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego (I PKN 326/97): “Przywrócenie do pracy na poprzednich warunkach oznacza, że pracodawca jest obowiązany zatrudnić pracownika na takim samym stanowisku, jakie zajmował poprzednio, zapewnić mu możliwość wykonywania takiej samej pracy i za wynagrodzeniem zgodnym z obowiązującym u tego pracodawcy regulaminem lub taryfikatorem wynagrodzeń (art. 45 § 1 Kodeksu pracy).”

W związku z powyższym, jeżeli w trakcie przerwy w wykonywaniu pracy, u pracodawcy nastąpiły podwyżki wynagrodzenia, pracownik przywrócony do pracy otrzymuje wynagrodzenie obowiązujące przed rozwiązaniem umowy, gdyż w okresie podwyżek nie był zatrudniony.

Sąd nie jest zobowiązany, ani uprawniony do dokonywania w postępowaniu dotyczącym wadliwego rozwiązania stosunku pracy korekty „błędów” pracodawcy poczynionych w fazie zatrudniania pracownika.