Poradnik Przedsiębiorcy

Split payment a płatność gotówką - czyli jak dokonywać płatności?

Wraz z wprowadzeniem nowelizacji ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw z dnia 15 grudnia 2017 r. pojawi się nowy mechanizm dotyczący podzielonej płatności, tzw. split payment, który będzie miał zastosowanie od 1 lipca 2018 roku. Podatnicy będą mogli przelać podatek VAT na rachunek bankowy VAT, którego środkami można dysponować w bardzo ograniczony sposób. Split payment a płatność gotówką - czy to w ogóle możliwe? Odpowiedź na pytania w artykule!

Czym jest split payment? Jakie metody płatności należy zastosować? Czy stosowany będzie wyłącznie przelew bankowy? Split payment a płatność gotówką co mówi na ten temat ustawa?

Split payment - czym jest?

Określenie split payment oznacza w wolnym tłumaczeniu podzieloną płatność. Jest to mechanizm, który polega na dokonywaniu płatności na rachunek rozliczeniowy sprzedawcy w kwocie brutto, przy czym po wybraniu komunikatu przelewu kwota podatku VAT zostanie automatycznie ujęta na specjalnym rachunku bankowym VAT. Warto dodać, że system podzielonej płatności nie jest obowiązkowy dla wszystkich przedsiębiorców. Zatem podatnicy mają  w tej kwestii pewną dowolność, mogą skorzystać z nowego prawa lub dokonywać płatności za faktury tak, jak dotychczas.

Split payment a płatność przelewem

Mechanizm podzielonej płatności ma zastosowanie przy regulowaniu zobowiązań przelewem. Po otrzymaniu faktury przedsiębiorca przelewa pieniądze ze swojego rachunku bankowego w kwocie brutto (kwota podatku VAT automatycznie pobierana jest z rachunku bankowego VAT nabywcy - warunkiem jednak jest dostępność środków na tym koncie) na rachunek sprzedawcy, natomiast kwota podatku VAT automatycznie przelewana jest na rachunek rozliczeniowy oraz rachunek VAT sprzedawcy po wybraniu specjalnego komunikatu przelewu. Płatności z zastosowaniem split payment mogą dokonywać wyłącznie przedsiębiorcy zawierający transakcje z innymi firmami, co oznacza, że nie będzie możliwości zastosowania mechanizmu w przypadku transakcji na rzecz osób prywatnych nieprowadzących działalności gospodarczej.

Specjalny rachunek VAT zostanie założony dla każdego przedsiębiorcy, który posiada rachunek rozliczeniowy (firmowy). Do założenia nowego rachunku VAT zobowiązane są zarówno banki, jak i SKOK-i. Warto dodać, że rachunki te są wolne od dodatkowych opłat i prowizji oraz nie wymagają zawarcia odrębnej umowy.

Ważne!

Należy pamiętać, że podatnicy prowadzący podatkową księgę przychodów i rozchodów lub ewidencję przychodów nie mają obowiązku prowadzenia firmowych rachunków bankowych.

Split payment a płatność gotówką co na to ustawa?

Przykład 1.

1 lipca 2018 r. pani Anna chce dokonać zapłaty za fakturę otrzymaną 30 czerwca 2018 r. z wykorzystaniem mechanizmu podzielonej płatności. Saldo rachunku VAT pani Anny wynosi 0 zł. Czy taki przelew jest możliwy?

Co do zasady, mechanizm podzielonej płatności może zostać zastosowany również w odniesieniu do faktur wystawionych przed wejściem w życie mechanizmu split payment. Warunkiem jest dokonanie zapłaty po 1 lipca 2018 roku. W przypadku gdy na rachunku VAT pani Anna nie ma wystarczającej ilości środków, wystarczy, że będzie posiadała wymaganą kwotę na rachunku rozliczeniowym, aby mogła dokonać zapłaty z wykorzystaniem podzielonej płatności.

Split payment a płatność gotówką

Split payment a płatność gotówką to temat, który wzbudza liczne dyskusje wśród przedsiębiorców. Czy jest możliwe regulowanie zobowiązań za pomocą gotówki bądź karty płatniczej? Odpowiedź brzmi: nie. Podzielona płatność nie będzie realizowana, jeżeli płatność zostanie dokonana gotówką bądź kartą. Przedsiębiorcy nie powinni jednak obawiać się, że każdy z nich będzie zobowiązany do rozliczania się z kontrahentem wyłącznie na podstawie przelewu, ponieważ mechanizm split payment nie jest obowiązkowy. Zatem przedsiębiorcy, którzy nie zamierzają go stosować, będą mogli dokonywać płatności różnymi metodami, jak dotychczas. Split payment a płatność gotówką nie jest możliwy.

Ważne!

Z uzasadnienia do projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw wynika, że nie ma możliwości stosowania mechanizmu split payment dla form zapłaty takich jak np. zapłata gotówkowa lub karta płatnicza. Jedyną możliwością jest przelew bankowy.

Przykład 2.

Pan Radosław zamierza skorzystać z mechanizmu split payment. Otrzymał od kontrahenta fakturę za wykonaną usługę, za którą ma dokonać płatności w formie gotówkowej. Czy w takiej sytuacji może dokonać zapłaty z wykorzystaniem split payment a płatność gotówkąmechanizmu podzielonej płatności?

Z racji tego, że mechanizm  split payment dotyczy wyłącznie zapłaty przelewem bankowym z wykorzystaniem specjalnego komunikatu przelewu, nie ma możliwości regulowania zobowiązań gotówką, aby kwota VAT trafiła na specjalny rachunek VAT. W związku z tym pan Radosław nie zastosuje mechanizmu podzielonej płatności, jeżeli dokona zapłaty w formie gotówkowej całej wartości zobowiązania.

Solidarna odpowiedzialność a split payment

W przypadku, gdy podatnik przez pomyłkę dokona płatności na rzecz innego kontrahenta niż ten wskazany na fakturze, może pojawić się pytanie, kto będzie odpowiedzialny za rozliczenie z tytułu podatku VAT. Otóż jak wynika z projektu ustawy o podatku od towarów i usług i niektórych innych ustaw: (...) W przypadku gdy płatność zostanie dokonana w sposób określony w ust. 2 na rzecz podatnika innego niż wskazany na fakturze, o której mowa w ust. 3 pkt 3, podatnik, na rzecz którego dokonano tej płatności, odpowiada solidarnie wraz z dostawcą tych towarów lub usługodawcą za nierozliczony przez dostawcę towarów lub usługodawcę podatek wynikający z tej dostawy towarów lub tego świadczenia usług do wysokości kwoty odpowiadającej wysokości kwoty otrzymanej na rachunek VAT.

Zatem za uregulowanie zobowiązania w kwocie podatku VAT wpłaconego na nieodpowiednie konto przez nabywcę odpowiadają solidarnie zarówno podmiot, który omyłkowo środki te otrzymał, jak i sprzedawca, który powinien odprowadzić wartość tego podatku do urzędu.

Uwaga!

Solidarna odpowiedzialność dłużników cechuje się tym, że występuje co najmniej dwóch dłużników, a wierzyciel ma prawo zażądać w całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników - od kilku bądź od jednego z nich. Wierzyciel sam dokonuje wyboru i ma do tego pełne prawo.

Przykład 3.

Firma X nabyła towary od firmy Y na kwotę 3000 zł. Firma X wykonała przelew z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności przez pomyłkę na konto firmy Z. Kto poniesie związku z tym solidarną odpowiedzialność?

Solidarną odpowiedzialność poniesie kontrahent Z oraz firma Y.

Reasumując, split payment a płatność gotówką nie mogą występować wspólnie. Podatnicy, którzy chcą zastosować mechanizm podzielonej płatności są zobowiązani do dokonywania płatności w formie przelewu na rachunek bankowy sprzedawcy w kwocie brutto, natomiast z tego rachunku środki zostaną automatycznie przelane na rachunek bankowy VAT, który zostanie bezpłatnie utworzony dla każdego podatnika posiadającego rachunek rozliczeniowy.