Prezydent podpisał nowelizację ustawy, która wprowadza zmiany w systemie ubezpieczeń społecznych, zakres zmian jest szeroki i ma na celu uregulowanie takich kwestii, jak wykonywanie pracy zarobkowej podczas zwolnienia lekarskiego oraz nadużywanie zwolnień lekarskich. Sprawdź, czy zmiany w L4 są korzystne dla pracowników.
Nowe doprecyzowania w przepisach o prawie do zasiłku chorobowego i definicji pracy zarobkowej
Najważniejszą zmianą jest doprecyzowuje zasad, według których można stracić prawo do zasiłku chorobowego, wprowadzając nowe ujęcie pojęć „praca zarobkowa''.
Zgodnie z nowymi przepisami, za pracę skutkującą utratą zasiłku nie będą uznawane czynności incydentalne wymuszone istotnymi okolicznościami. W praktyce oznacza to, że pracodawca może argumentować, iż odebranie telefonu lub odpisanie na e-mail w pilnej sprawie jest czynnością niezbędną, by uniknąć strat finansowych firmy. Co niezwykle istotne, prawo wyraźnie zakazuje pracodawcy wydawania poleceń służbowych w tym zakresie, co ma chronić chorego przed przymusem pracy podczas rekonwalescencji.
Zezwolenie na zwykłe czynności dnia codziennego
Nowe przepisy wprowadzają jasną definicję aktywności sprzecznej z celem zwolnienia, ograniczając ją wyłącznie do zachowań, które realnie utrudniają powrót do zdrowia lub wydłużają proces leczenia. Dzięki temu pracownicy nie muszą już obawiać się kontroli ZUS podczas wyjścia do apteki po leki, robienia niezbędnych zakupów spożywczych czy wizyty u lekarza lub na rehabilitacji. Ustawowe usankcjonowanie tych działań kładzie kres absurdalnym sytuacjom, w których wyjście z domu po podstawowe produkty stawało się powodem utraty środków do życia.
Zmiany w L4 - wykonywanie pracy na zwolnieniu lekarskim
Prawdziwa rewolucja czeka osoby posiadające więcej niż jeden tytuł do ubezpieczenia, przy czym ta regulacja zacznie obowiązywać od 1 stycznia 2027 roku. Nowelizacja pozwala ubezpieczonemu na selektywne korzystanie ze zwolnienia, co oznacza, że można być niezdolnym do pracy fizycznej u jednego pracodawcy, a jednocześnie za swoją zgodą kontynuować pracę umysłową lub zdalną u drugiego. Taka osoba zachowa prawo do zasiłku chorobowego z tytułu, który objęty jest zwolnieniem, oraz otrzyma pełne wynagrodzenie za pracę wykonywaną w drugim miejscu, o ile lekarz potwierdzi, że pozwala na to stan zdrowia.
Celem jest zapewnienie większej elastyczności, zwłaszcza dla osób, które np. z powodu kontuzji nogi nie mogą wykonywać pracy fizycznej w jednym miejscu, ale są w stanie świadczyć pracę umysłową zdalnie dla innego pracodawcy.
Wyjazdy za granicę i brak zmian w adresach
Choć początkowo planowano bardziej rygorystyczne przepisy dotyczące miejsca pobytu, ostatecznie z nich zrezygnowano. Oznacza to, że pracownik nadal może przebywać w innym miejscu niż dom (np. u rodziny za granicą), o ile poinformuje o tym ZUS i pracodawcę w ciągu 3 dni od wystąpienia tej okoliczności. Ustawa nie wprowadza nowych kar za samą zmianę miejsca rekonwalescencji, ale przypomina o obowiązku aktualizacji adresu, aby umożliwić przeprowadzenie ewentualnej kontroli prawidłowości wykorzystania zwolnienia.
Ujednolicenie procedur orzeczniczych i nowe uprawnienia ZUS
Ostatnim filarem zmian jest usprawnienie pracy lekarzy orzeczników oraz rozszerzenie nadzoru ZUS. Zakład zyska prawo do kontrolowania osób, które przestały podlegać ubezpieczeniu, ale nadal pobierają zasiłek (np. po ustaniu stosunku pracy). Celem jest stworzenie spójnego systemu, w którym orzeczenia o niezdolności do pracy, rencie czy dodatku pielęgnacyjnym będą wydawane według tych samych standardów, co ma skrócić kolejki i ograniczyć uznaniowość decyzji urzędniczych.
Zmiany w L4 – podsumowanie
Zmiany w L4 wprowadzają możliwość pracy podczas zwolnienia lekarskiego, jeśli pozwala na to stan zdrowia. Uściślono też zasady utraty prawa do zasiłku i rozszerzono uprawnienia kontrolne ZUS, a procedury orzecznicze mają być jednolite. Celem reformy jest ograniczenie nadużyć i większa przejrzystość systemu.
