Poradnik Przedsiębiorcy

Wynagrodzenie chorobowe, gdy zwolnienie lekarskie przypada na weekend

Ustalenie wynagrodzenia za pracę w stałej miesięcznej wysokości, jeśli pracownik przebywa na zwolnieniu lekarskim i nabywa prawo do świadczenia chorobowego, następuje w oparciu o przepis § 11 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w Kodeksie pracy (Dz. U. 2017 poz. 927).

Zatem zgodnie z § 11 rozporządzenia o wynagrodzeniu „w celu obliczenia wynagrodzenia, ustalonego w stawce miesięcznej w stałej wysokości, za przepracowaną część miesiąca, jeżeli pracownik za pozostałą część tego miesiąca otrzymał wynagrodzenie określone w art. 92 Kodeksu pracy, miesięczną stawkę wynagrodzenia dzieli się przez 30 i otrzymaną kwotę mnoży przez liczbę dni wskazanych w zaświadczeniu lekarskim o czasowej niezdolności pracownika do pracy wskutek choroby. Tak obliczoną kwotę wynagrodzenia odejmuje się od wynagrodzenia przysługującego za cały miesiąc. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio w przypadku nieobecności pracownika w pracy, w okresie której pracownikowi przysługuje zasiłek przewidziany w przepisach o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa lub w przepisach o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych”.

Zgodnie z art. 80 Kodeksu pracy „wynagrodzenie przysługuje za pracę wykonaną. Za czas niewykonywania pracy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia tylko wówczas, gdy przepisy prawa pracy tak stanowią”. Z powyższego wynika, że pracownik otrzymuje wynagrodzenie za świadczenie pracy. Jednak przepisy prawa pracy nie zabraniają pracodawcom stosować uregulowań korzystniejszych dla pracowników i wypłacać stosowne wynagrodzenie za dni nieobecności w pracy.

Zarówno wynagrodzenie chorobowe, o którym mowa w art. 92 Kodeksu pracy, jak i zasiłek chorobowy z ubezpieczenia chorobowego czy wypadkowego, należą się pracownikowi za każdy dzień niezdolności do pracy, nie wyłączając dni wolnych od pracy. Jeśli zatem zwolnienie lekarskie zostało wystawione na dłuższy niż tydzień okres, to wynagrodzenie chorobowe czy zasiłek chorobowy należą się pracownikowi również za weekendy i inne dni wolne w tym tygodniu, w które to nie świadczył on pracy. Wynika to wprost z treści art. 11 ust. 4 tzw. ustawy zasiłkowej (ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa).

Wynagrodzenie chorobowe

Warto przypomnieć, że „za czas niezdolności pracownika do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną trwającej łącznie do 33 dni w ciągu roku kalendarzowego, a w przypadku pracownika, który ukończył 50. rok życia - trwającej łącznie do 14 dni w ciągu roku kalendarzowego - pracownik zachowuje prawo do 80% wynagrodzenia, chyba że obowiązujące u danego pracodawcy przepisy prawa pracy przewidują wyższe wynagrodzenie z tego tytułu (...). Wynagrodzenie, o którym mowa powyżej oblicza się według zasad obowiązujących przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku chorobowego i wypłaca za każdy dzień niezdolności do pracy, nie wyłączając dni wolnych od pracy. Wynagrodzenie takie nie ulega obniżeniu w przypadku ograniczenia podstawy wymiaru zasiłku chorobowego i nie przysługuje w przypadkach, w których pracownik nie ma prawa do zasiłku chorobowego” (por. art. 92 Kodeksu pracy). Zatem warto pamiętać, że jeśli w zaświadczeniu lekarskim lekarz oznaczył soboty i niedziele, które są wolne dla pracownika, to za te dni również pracownik otrzyma 80% wynagrodzenia.

Należy zaznaczyć, że wynagrodzenie chorobowe do 33 dni nieobecności pracownika, i odpowiednio 14 dni nieobecności chorobowej pracownika po 50. roku życia, płaci pracodawca, natomiast od 34. dnia i 15. dnia nieobecności wyżej wskazanych pracowników obowiązek zapłaty świadczenia chorobowego przechodzi na Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

Wynagrodzenie chorobowe, gdy pracownik nie przepracował ani jednego dnia w miesiącu

Warto przytoczyć, że "przepracowaną część miesiąca należy utożsamiać z sytuacją, w której pracownik przepracował tylko część obowiązującego go wymiaru czasu pracy w danym miesiącu z powodu korzystania ze zwolnienia lekarskiego. (...) § 11 ust. 1 rozporządzenia z 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w Kodeksie pracy nie obejmuje sytuacji, gdy pracownik wprawdzie był nieobecny w pracy z powodu choroby przez część miesiąca, ale mimo to przepracował w tym miesiącu pełny wymiar czasu pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy. W tej sytuacji pracownikowi przysługuje, zgodnie z art. 80 Kodeksem pracy, wynagrodzenie za cały miesięczny wymiar czasu pracy, tj. pełne wynagrodzenie określone w stałej stawce miesięcznej" (por. Wujczyk Marcin, Komentarz do rozporządzenia w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w Kodeksie pracy, [w:] Akty wykonawcze prawa pracy). 

Proces wyliczania wynagrodzenia określonego w stawce miesięcznej w stałej wysokości, z uwzględnieniem części przepracowanej i pozostałej części miesiąca, gdy pracownik przedłożył pracodawcy zaświadczenie lekarskie, za które otrzymuje świadczenie chorobowe, wynika z zasad ustalania świadczeń chorobowych i nie zależy od rozkładu czasu pracy pracownika. Zatem za dni będące dniami wolnymi dla pracownika i nieujętymi w zaświadczeniu lekarskim pracownik powinien otrzymać wynagrodzenie. Należy jednak odróżnić sytuację, w której pracownik posiada zwolnienie na cały miesiąc i nie przepracował ani jednego dnia w tym miesiącu, gdyż zgodnie ze stanowiskiem Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej „przepis § 11 ust. 1 rozporządzenia (oraz stosowany odpowiednio przepis § 11 ust. 2 tego rozporządzenia) nie dotyczy sytuacji, gdy pracownik był nieobecny w pracy z powodu choroby, która objęła jego rozkładowe dni pracy i nie pracował w danym miesiącu”. Wówczas wynagrodzenie za dni wolne od pracy nie należy się takiemu pracownikowi.

Konkludując, wynagrodzenie chorobowe przysługuje za każdy dzień niezdolności do pracy, wliczając soboty, niedziele i święta. W przypadku, gdy pracownik częściowo świadczył pracę i częściowo pobierał świadczenie chorobowe, to wynagrodzenie chorobowe powinno uwzględniać wolne soboty i niedziele tego pracownika. Zatem jeżeli okres choroby wskazany w zwolnieniu lekarskim zawiera dni wolne dla pracownika, to mimo że pracownik z reguły zgodnie z rozkładem pracy zatrudnionego nie świadczyłby wówczas pracy, powinien otrzymać świadczenie chorobowe. Jednak w sytuacji, gdy pracownik cały miesiąc pobierał świadczenie chorobowe i nie przepracował ani jednego dnia w danym miesiącu, wynagrodzenie nie powinno obejmować dni wolnych od pracy pracownika.