Poradnik Przedsiębiorcy

W którym momencie podatnik powinien zarejestrować się jako czynny podatnik VAT?

Przedsiębiorcy otwierając działalność gospodarczą wielokrotnie zadają sobie pytanie, czy rejestrować się jako czynny podatnik VAT, czy tez nie. Pomijając aspekt opłacalności, przedsiębiorcy często w okresach pomiędzy rozpoczęciem działalności a rejestracją do VAT dokonują różnych, niezbędnych zakupów do swojej firmy. Kiedy następuje ten właściwy moment, w którym przedsiębiorca po rejestracji staje się czynnym podatnikiem VAT i czy w takim przypadku może odliczyć podatek VAT po rejestracji do VAT?

Czynny podatnik VAT - podstawowe zasady rejestracji

Przedsiębiorcy, u których wartość sprzedaży nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty 200.000 zł albo sami chcą zrezygnować ze zwolnienia podmiotowego z VAT bądź zamierzają dokonywać czynności, dla których obligatoryjnie muszą stać się czynnymi podatnikami VAT są zobowiązani dokonać rejestracji do VAT składając zgłoszenie formularza VAT-R do właściwego urzędu skarbowego.

Ponadto poza podmiotami, które od razu są zobligowane do rejestracji do VAT lub dobrowolnie przystępują do rejestracji, pozostałe podmioty, u których wartość sprzedaży zwolnionej od podatku przekroczy kwotę 200.000 zł, tracą dane zwolnienie z VAT począwszy od pierwszej czynności, którą przekroczono tę kwotę.

Nie wszystkie transakcje należy uwzględnić ustalając, czy limit zwolnienia z VAT został przekroczony

Przystępując do czynności ustalania wielkości obrotu w zakresie analizy, czy podatnik przekroczył limit wartości sprzedaży w kwocie 200.000zł należy pamiętać, że do wartości sprzedaży nie wlicza się:

  1. wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów oraz sprzedaży wysyłkowej z terytorium kraju oraz sprzedaży wysyłkowej na terytorium kraju,

  2. odpłatnej dostawy towarów i odpłatnego świadczenia usług zwolnionych z VAT z wyjątkiem:

  1. transakcji związanych z nieruchomościami,

  2. transakcji, łącznie z pośrednictwem, dotyczących walut, banknotów i monet używanych jako prawny środek płatniczy, z wyłączeniem banknotów i monet będących przedmiotami kolekcjonerskimi,

  3. usług zarządzania funduszami i portfelami inwestycyjnymi, ubezpieczeniowymi funduszami kapitałowymi, otwartymi funduszami emerytalnymi, pracowniczymi programami emerytalnymi            i obowiązkowym systemem rekompensat oraz funduszem rozliczeniowym utworzonymi na podstawie przepisów prawa o publicznym obrocie papierami wartościowymi,

  4. usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych, a także zarządzanie kredytami lub pożyczkami pieniężnymi przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę,

  5. usług w zakresie udzielania poręczeń, gwarancji i wszelkich innych zabezpieczeń transakcji finansowych i ubezpieczeniowych oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu tych usług, a także zarządzanie gwarancjami kredytowymi przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę,

  6. usług w zakresie depozytów środków pieniężnych, prowadzenia rachunków pieniężnych, wszelkiego rodzaju transakcji płatniczych, przekazów i transferów pieniężnych, długów, czeków i weksli oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu tych usług,

  7. usług, których przedmiotem są instrumenty finansowe,

  8. usług ubezpieczeniowych

- jeżeli czynności te nie mają charakteru transakcji pomocniczych,

  1. odpłatnej dostawy środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji.

Dobrowolna a obowiązkowa rezygnacja ze zwolnienia podmiotowego z VAT

Podatnicy, którzy chcą dobrowolnie zrezygnować ze zwolnienia podmiotowego z VAT są zobligowani do przesłania pisemnego zawiadomienia w postaci formularza VAT-R do właściwego według miejsca zamieszkania naczelnika urzędu skarbowego przed początkiem miesiąca, w którym rezygnują ze zwolnienia.

Z kolei w przypadku podatników rozpoczynających w trakcie roku podatkowego wykonywanie czynności takich jak:

  1. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju,

  2. eksport towarów,

  3. import towarów na terytorium kraju,

  4. wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju,

  5. wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

- rezygnacji ze zwolnienia muszą dokonać już od pierwszej wykonanej czynności - przed dniem wykonania tej czynności.

Formalne zgłoszenie do VAT a moment nabycia statusu czynnego podatnika VAT

Podatnik, który dokonuje zgłoszenia do bycia czynnym podatnikiem VAT wysyła do właściwego urzędu skarbowego według swojego miejsca zamieszkania formularz rejestracyjny VAT-R. Należy nadmienić, iż z 1 stycznia 2017r. urząd skarbowy dokonuje analizy podmiotu dokonującego zgłoszenia do VAT i może nie przeprowadzić rejestracji podmiotu jako podatnika VAT. W konsekwencji prześle zawiadamianie do zgłaszającego podmiotu, w przypadku, gdy:

  1. dane podane w zgłoszeniu rejestracyjnym są niezgodne z prawdą lub

  2. podmiot ten nie istnieje, lub

  3. mimo podjętych udokumentowanych prób nie ma możliwości skontaktowania się z tym podmiotem albo jego pełnomocnikiem, lub

  4. podmiot albo jego pełnomocnik nie stawia się na wezwania naczelnika urzędu skarbowego.

Widać zatem wyraźnie, że moment, w którym przedsiębiorca staje się czynnym podatnikiem VAT może ulec przesunięciu. Należy przy tym zaznaczyć, że sam fakt wysłania zgłoszenia formularza rejestracyjnego VAT-R nie powoduje automatycznie nabycia statusu czynnego podatnika VAT. W przepisach ustawy o VAT również próżno szukać określenia dokładnego momentu, w którym przedsiębiorca staje się czynnym podatnikiem VAT. Dlatego najbardziej zbliżonym momentem wydaje się dzień wpisu do ewidencji czynnych podatników VAT, dokonany przez właściwy organ podatkowy.