Poradnik Przedsiębiorcy

Wniesienie aportem składników majątku a koszty podatkowe

Przedsiębiorca będący wspólnikiem w spółce osobowej lub kapitałowej w zamian za udziały, może wnieść wkład pieniężny lub niepieniężny do spółki. Jeśli nie posiada wystarczającej ilości gotówki, możliwym rozwiązaniem jest wniesienie wkładu niepieniężnego w formie aportu całego przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części. Jak powinno zostać wycenione wniesienie aportem składników majątku, jeśli nie są to tylko środki trwałe? Wyjaśniamy!

Wniesienie aportem składników majątku - wycena

Przedmiotem wkładu niepieniężnego do spółki kapitałowej mogą być wniesione w formie aportu składniki majątku, jeżeli spełniają następujące warunki:

  • są zbywalne,
  • przedstawiają wartość ekonomiczną,
  • mogą być ujęte w bilansie jako aktywa.

Wkładem do spółki kapitałowej nie może być natomiast prawo niezbywalne lub świadczenie pracy bądź usług.

Do składników majątku wniesionych w formie aportu zorganizowanej części przedsiębiorstwa można zaliczyć środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne, a także pozostałe składniki majątku nie zaliczane do środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych.

Inaczej wycenia się środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne, a inaczej pozostałe składniki majątku.

Środki trwałe wniesione aportem

Ustalenie wartości początkowej wniesionych w formie aportu składników majątku zaliczanych do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych do spółki określa art. 15 ust. 1s pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Stanowi on, że wartość poszczególnych składników majątku, wchodzących w skład przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części, ustala się 

w wysokości wartości początkowej, określonej w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podmiotu wnoszącego wkład - w przypadku składników zaliczonych do środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych.

Jeśli więc nabyte przez spółkę w drodze aportu składniki majątku zaliczane są do środków trwałych i podlegały amortyzacji w podmiocie wnoszącym aport, powinna ona ująć te składniki w wartości początkowej wynikającej z ewidencji środków trwałych podmiotu, który wniósł ten wkład oraz kontynuować jego amortyzację na dotychczasowych zasadach. W związku z tym, należy zastosować metodę amortyzacji przyjętą wcześniej przez podmiot wnoszący aport, mówi o tym art. 16h ust. 3-3a updop.

Wniesione aportem składniki majątku niebędące środkami trwałymi

Jeśli chodzi o wniesione do spółki w formie aportu składniki majątku nie zaliczone do środków trwałych, przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie pozwalają ustalić ich wartości w oparciu o wycenę ich wartości rynkowej. Nie można też ich odnieść w koszty według wyceny biegłego. Ma tutaj zastosowanie art. 15 ust. 1s pkt 2 updop, który mówi że w przypadku nabycia przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części, w drodze wkładu niepieniężnego (aportu), wartość poszczególnych składników majątku, wchodzących w jego skład, ustala się w wysokości przyjętej dla celów podatkowych i wynikającej z ksiąg podatkowych podmiotu wnoszącego wkład na dzień nabycia - w przypadku pozostałych składników.

Należy pamiętać, że spółka może wniesione w formie aportu składniki majątku zaliczyć do swoich środków trwałych, nawet jeśli nie były one zaliczone przez wnoszącego wkład do środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych.

Wniesienie aportem składników majątku a opodatkowanie

Jeżeli chodzi o opodatkowanie wnoszonych udziałów, jest ono neutralne podatkowo dla spółki. Jak wynika z art. 12 ust. 4. pkt 4. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, nie zalicza się ich do przychodów otrzymanych na utworzenie lub powiększenie kapitału zakładowego. W związku z tym wniesione w formie aportu składniki majątku nie zostaną przez nią opodatkowane.

Natomiast podatnik wnoszący aport do spółki w zamian za udziały, będzie zobowiązany do rozliczenia przychodu w nominalnej wartości udziałów w przypadku, gdy objęcie ich nastąpi w zamian za wkład niepieniężny w innej postaci niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część.

Obowiązek podatkowy nie powstanie dla przedsiębiorcy, który wnosi jako aport do spółki całe swoje przedsiębiorstwo lub jego zorganizowaną część. Przepisy ustawy zwalniają od podatku dochodowego od osób fizycznych wartość udziałów objętych w zamian za wkład niepieniężny w postaci przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części. W związku z tym wniesienie aportem składników majątku do spółki w tej formie zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 109 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jest zwolnione z opodatkowania.

Zgodnie z art. 12 ust 1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, za przychód uznaje się bowiem nominalną wartość udziałów w spółce kapitałowej, objętych w zamian za wkład niepieniężny w innej postaci niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część.

Podobnie jest z naliczeniem podatku VAT. Jeżeli aport dotyczy przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części, wyłączony jest z opodatkowania podatkiem od towarów i usług, zgodnie z art. 6 pkt. 1 ustawy o VAT. Natomiast w innych wypadkach aport podlega opodatkowaniu VAT, chyba że podatnik wnoszący aport nie jest czynnym podatnikiem VAT.

Reasumując, wartość wniesionych aportem składników majątku zaliczonych do środków trwałych ustala się w wysokości ich wartości początkowej u podatnika wnoszącego wkład. Jeśli chodzi o wniesione aportem składniki majątku nie zaliczonych do środków trwałych u wnoszącego wkład, wycenia się je w wysokości wydatków przez niego poniesionych wynikających z ksiąg podatkowych.

Wniesienie poszczególnych składników majątku aportem stanowi czynność opodatkowaną na zasadach ogólnych w VAT. Oznacza to, że dla tej czynności należy ustalić zarówno moment powstania obowiązku podatkowego, podstawę opodatkowania, jak i właściwą stawkę podatkową. Jeśli jednak przedsiębiorca wnosi aportem zorganizowaną część przedsiębiorstwa lub całe przedsiębiorstwo do spółki, jest to wówczas dla niego neutralne podatkowo.