Poradnik Przedsiębiorcy

Wykwalifikowana kadra z zagranicy: poszukiwanie, zatrudnienie, legalizacja

Kluczowym elementem zachowania ciągłości działalności przedsiębiorstwa jest posiadanie wykwalifikowanej kadry pracowniczej. Coraz częściej z uwagi na braki kadrowe pracodawcy decydują się na pozyskiwanie wykwalifikowanych pracowników z zagranicy. Jak to zrobić na prośbę Fundacji Ukraina opowiedzą Roman i Andrij Roboteccy, specjaliści od  outsorsingu personalnego. 

Według badań ekonometrycznych, migracja wykwalifikowanych osób niesie za sobą długotrwałe korzyści dla przedsiębiorstw, m.in. przyczynia się do zwiększenia innowacyjności oraz możliwości ekspansji na rynki międzynarodowe, a także wzrostu produktywności w przedsiębiorstwie.

Tymczasem wyniki badań socjologicznych wskazują, że Polska jest jednym z krajów o największym prognozowanym zapotrzebowaniu na wykwalifikowanych pracowników. Istotnie zwiększa się popyt na informatyków, przedstawicieli zawodów medycznych czy nauczycielskich.

Według danych statystycznych GUS za rok 2019, szacowana liczba cudzoziemców w Polsce przekroczyła 2 000 000 osób. Większość z nich stanowią obywatele Ukrainy (1 351 418), w pierwszej dziesiątce znajdują się także obywatele Białorusi, Gruzji, Rosji, Niemiec, Mołdawii, Indii, Wietnamu, Turcji i Chin. Te dane pokazują potencjał migrantów w zakresie uzupełniania niedoboru kadr.

Jak i gdzie pozyskiwać wykwalifikowanych pracowników z zagranicy?

Jedno z największych wyzwań wielu przedsiębiorstw to rekrutacja odpowiednio wykwalifikowanych kadr. Jeżeli zatem rozważamy zatrudnienie wykwalifikowanych pracowników z zagranicy, to gdzie ich szukać? W dzisiejszych czasach przede wszystkim online, a dokładniej na serwisach zrzeszających pracowników, na których mogą zostawić swoje wirtualne CV. Takie serwisy to kopalnia specjalistów z różnych dziedzin i krajów. Jednym z najpopularniejszych serwisów jest międzynarodowy portal Linkedin. Linkedin jest podstawowym narzędziem pracy większości rekruterów.

Kolejną ważną wskazówką jest dołączenie do grup branżowych na portalu społecznościowym Facebook, można tam ogłaszać poszukiwanie kandydatów przedstawiając swoje warunki i oczekiwania. 

Następnym popularnym serwisem rekrutacyjnym o międzynarodowym zasięgu jest portal Indeed.

Skutecznym miejscem do pozyskania wykwalifikowanych pracowników z zagranicy jest także EURES (Europejski Portal Mobilności Zawodowej).

Dzięki takim portalom, możemy skontaktować się z osobami, które idealnie wpasowują się w nasz profil kandydata.

Coraz częściej pracodawcy decydują się także na wdrożenie narzędzi informatycznych wspierających procesy rekrutacji w firmie. Jednym z takich narzędzi jest HRlink.

Jeśli pracodawca nie chce pozyskiwać pracowników na własną rękę, może skorzystać z outsourcingu personalnego. Ta metoda pozyskiwania kadry pracowniczej jest bardzo popularna, zwłaszcza w przypadku dostarczania specjalistów IT. Pracodawca może również skorzystać z usług firm rekrutacyjnych, tzw. headhunterskich, specjalizujących się w pozyskiwaniu kandydatów o wysokich kwalifikacjach zgodnie z pożądanym przez pracodawcę profilem kandydata. Popularnymi firmami headhunterskimi na polskim rynku pracy są m.in. Hays, Antal, Aterima. Skuteczny model współpracy pracodawcy z agencjami rekrutacyjnymi umożliwia platforma HRfactory.

Obecnie istnieją także programy wspierające firmy w pozyskiwaniu wykwalifikowanej kadry pracowniczej z zagranicy, m.in. projekt w ramach Klastru Logistyczno-Transportowego Północ-Południe w Gdańsku

Biorąc pod uwagę niski poziom bezrobocia, konkurencję między pracodawcami oraz „walkę o pracownika”, bardzo ważnym elementem pozyskiwania wykwalifikowanej kadry jest Employer Branding, czyli budowanie marki atrakcyjnego pracodawcy.

Wykwalifikowana kadra z zagranicy

Procedury legalizacji kandydatów z zagranicy w Polsce

Sama procedura legalizacji pobytu nie jest skomplikowana. Dokumenty niezbędne do złożenia wniosku o zezwolenie na pobyt obcokrajowiec składa osobiście w odpowiednim urzędzie wojewódzkim lub przez pośrednika. Złożyć je można najpóźniej w ostatnim dniu legalnego pobytu w Polsce, po czym cudzoziemiec nie może podróżować po Europie nawet w celu turystycznym. Może on jedynie wyjechać do swojego kraju pochodzenia.

Pobyt cudzoziemca uważa się za legalny od dnia złożenia wniosku do dnia, w którym decyzja w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy stanie się ostateczna, a samym pracodawcom zaleca się trzymać kopie dokumentów świadczących o tym, że zatrudniany pracownik przebywa w Polsce legalnie.

Osoby o wysokich kwalifikacjach lub naukowcy przybywający do Polski mogą zalegalizować swój pobyt na jeden z trzech sposobów o różnych warunkach i wymaganiach:

  • zezwolenie na pobyt czasowy i pracę
    Praca może być podjęta przez cudzoziemca w szerokim zakresie i różnych zawodach na okres trwania podpisanej umowy z pracodawcą, ale nie dłuższy niż 3 lata. 

  • zezwolenie na pobyt czasowy w celu wykonania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji (niebieska karta Unii Europejskiej)
    Umowa z pracodawcą powinna być podpisana minimum na rok, a sam cudzoziemiec powinien posiadać wyższe wykształcenie.  Ponadto wysokość minimalnego wynagrodzenia w tym przypadku nie może być niższa niż równowartość 150% kwoty przeciętnego wynagrodzenia za rok ubiegły.

  • zezwolenie na pobyt czasowy w celu prowadzenia badań naukowych 

O takie zezwolenie może ubiegać się obcokrajowiec będący naukowcem, który przybywa do Polski w celu prowadzenia badań naukowych lub prac rozwojowych w jednostce naukowej. W celu ułatwienia dostępu naukowcom z zagranicy do polskiego rynku pracy, zlikwidowany został obowiązek posiadania przez nich zezwolenia na pracę. 

Więcej informacji o procedurach zatrudniania cudzoziemców można znaleźć tutaj.

Wykwalifikowana kadra z zagranicy

Uznawanie kwalifikacji kandydatów z zagranicy w Polsce.

Dyplom ukończenia studiów, który został wydany w innym kraju może zostać uznany w Polsce za równoważny polskiemu dyplomowi (na mocy umowy międzynarodowej) lub w przypadku braku takiej umowy - drogą nostryfikacji. Nostryfikacja to procedura, której celem jest określenie polskiego odpowiednika zagranicznego dyplomu lub stopnia naukowego. Pomyślna nostryfikacja dyplomu umożliwia posługiwanie się polskim tytułem zawodowym lub stopniem naukowym. Więcej o uznawalności zagranicznego wykształcenia w Polsce i nostryfikacji można się dowiedzieć na stronie Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej.

Sektor opieki zdrowotnej

Według danych Naczelnej Izby Lekarskiej, w Polsce brakuje ok. 68 tys. lekarzy. Zgodnie z raportem Manpower, aż 79% polskich szpitali jest gotowych, aby zatrudnić personel medyczny z Ukrainy. Mowa tutaj o lekarzach i pielęgniarkach, których brak jest szczególnie odczuwalny przez polską służbę zdrowia. 

W przypadku pracowników opieki zdrowotnej z krajów Unii Europejskiej (lekarze, dentyści, pielęgniarki, położne, farmaceuci) proces uznawania kwalifikacji odbywa się zgodnie z dyrektywą 2005/36/WE. Cudzoziemiec spoza UE po nostryfikacji dyplomu może się ubiegać w Polsce o ograniczone prawo wykonywania zawodu celem odbycia stażu podyplomowego i przystąpienia do Lekarskiego Egzaminu Państwowego. Po odbyciu stażu i zdaniu egzaminu może się starać o prawo wykonywania zawodu. W przypadku ukończenia studiów w języku innym niż polski wszyscy obcokrajowcy są zobowiązani do zaliczenia egzaminu z języka polskiego.

Ministerstwo Zdrowia planuje wprowadzić projekt umożliwiający lekarzom spoza UE prawo do wykonywania zawodu bez nostryfikacji dyplomu (na określony czas - do pięciu lat) w konkretnym miejscu (w instytucji zgłaszającej takie zapotrzebowanie i chęć zatrudnienia). Aby podjąć pracę, lekarze musieliby przystąpić do tzw. Lekarskiego Egzaminu Weryfikacyjnego. Byłby on jedynym potwierdzeniem kwalifikacji zawodowej pracownika medycznego. Następnie lekarz musiałby przejść szkolenia praktycznie, trwające nie dłużej niż 12 miesięcy. W okresie zatrudnienia lekarz może przystąpić do nostryfikacji dyplomu lub Lekarskiego Egzaminu Weryfikacyjnego, odbyć staż podyplomowy oraz przystąpić do Lekarskiego Egzaminu Końcowego, co umożliwi uznanie jego kwalifikacji i uprawnień. 

Nauczyciele akademiccy

Nauczyciele akademiccy z zagranicy zatrudniani są na takich samych zasadach jak nauczyciele akademiccy z Polski, jednakże z uwzględnieniem określonych przepisów prawnych odnoszących się do sposobu zatrudniania cudzoziemców zarówno z terenów Unii Europejskiej, jak i spoza niej. Więcej informacji można uzyskać tutaj.

Obcokrajowiec w firmie. Bariery i adaptacja

Decydując się na zatrudnienie pracowników z innego kraju trzeba mieć świadomość konieczności zrozumienia odmienności kultur. O ile w przypadku pracowników z sąsiednich krajów byłego Związku Radzieckiego ma to mniejsze znaczenie, o tyle w odniesieniu do kandydatów np. z Wschodniej Azji istotną rolę odgrywa proces adaptacyjny, na jaki powinna się przygotować firma, aby bezproblemowo i z sukcesem wdrożyć pracownika. 

Obawy przed zatrudnianiem obcokrajowców często wiążą się z problemem bariery językowej. Choć na początku komunikacja może być utrudniona, realnie bariera szybko zostaje przełamana. 

Badania socjologiczne dowodzą, że strategie adaptacyjne wysoko wykwalifikowanych migrantów zależą od ich wcześniejszych doświadczeń na międzynarodowym rynku pracy oraz uprzednich powiązań z Polską. 

Wykwalifikowana kadra z zagranicy

Artykuł powstał w ramach projektu “Integracja, adaptacja, akceptacja. Wsparcie obywateli państw trzecich zamieszkałych na Dolnym Śląsku.” współfinansowanego z Funduszu Azylu, Migracji i Integracji oraz budżetu państwa. (szczegóły - https://fundacjaukraina.eu/projekt/fami/)

Wyłączna odpowiedzialność za wyrażone opinie spoczywa na autorze i Komisja Europejska oraz Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji nie ponoszą odpowiedzialności za sposób wykorzystania udostępnionych informacji.

Wykwalifikowana kadra z zagranicy

Tekst zewnętrzny, artykuł partnera