Poradnik Przedsiębiorcy

Zasady rozliczania samochodów od 2019 roku

W ostatnim czasie została podpisana przez prezydenta ustawa o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy – Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Wprowadzać ona będzie znaczące zmiany dotyczące rozliczania samochodów w leasingu, prywatnych oraz środków trwałych. W poniższym artykule przedstawiamy planowane nowe zasady rozliczania samochodów od 2019 roku.

Rozliczenie kosztów amortyzacji i ubezpieczenia w 2019 roku

Aktualne przepisy mówią, że nie stanowią kosztów uzyskania przychodu odpisy amortyzacyjne od środków trwałych będących samochodami osobowymi w części, która przekracza ustawowy limit, czyli:

  • 30 000 euro – w przypadku samochodu osobowego będącego pojazdem elektrycznym w rozumieniu art. 2 pkt 12 ustawy z dnia 11 stycznia 2018 r. o elektromobilności i paliwach alternatywnych,
  • 20 000 euro – w przypadku pozostałych samochodów osobowych.

W związku z tym, jeśli wartość początkowa pojazdu przekracza wyżej wskazany limit (w zależności od rodzaju pojazdu), to wówczas koszt podatkowy stanowią odpisy amortyzacyjne do wysokości tego limitu.

Wartość wyżej wymienionych limitów przelicza się na złote według kursu średniego euro ogłaszanego przez NBP z dnia przekazania samochodu do używania.

Ubezpieczenie samochodu, którego wartość oblicza się na podstawie przyjętej wartości pojazdu przez ubezpieczyciela, ujmowane jest w kosztach podatkowych w proporcji ustalonej w przepisach, czyli do wysokości nieprzekraczającej części obliczonej proporcji – wartości przyjętej pojazdu do równowartości 20 000 euro, przeliczonej na złote według kursu sprzedaży walut obcych ogłaszanego przez NBP z dnia zawarcia umowy ubezpieczenia w wartości samochodu przyjętej dla celów ubezpieczenia.

Od stycznia 2019 roku nowelizacja ustawy o PIT przewiduje zmianę brzmienia następujących przepisów:

  • w art. 23 w ust. 1 ustawy PIT pkt 4:

Nie uważa się za koszty uzyskania przychodów:
4) odpisów z tytułu zużycia samochodu osobowego, dokonywanych według zasad określonych w art. 22a–22o, w części ustalonej od wartości samochodu przewyższającej równowartość:

  1. 225 000 zł – w przypadku samochodu osobowego będącego pojazdem elektrycznym w rozumieniu art. 2 pkt 12 ustawy z dnia 11 stycznia 2018 r. o elektromobilności i paliwach alternatywnych (Dz. U. poz. 317 i 1356),
  2. 150 000 zł – w przypadku pozostałych samochodów osobowych;
  • w art. 23 w ust. 1 ustawy PIT pkt 47:

Nie uważa się za koszty uzyskania przychodów:
47) składek na ubezpieczenie samochodu osobowego, innego niż określony w pkt 46, w wysokości przekraczającej ich część ustaloną w takiej proporcji, w jakiej kwota 150 000 zł pozostaje do wartości samochodu przyjętej dla celów ubezpieczenia;

W związku z planowaną zmianą brzmienia ww. artykułów można zauważyć, że wzrośnie zarówno limit amortyzacji, jak i ubezpieczenia pojazdu do 150 000 złotych (wcześniej 20 000 euro).

Przykład 1.

Przedsiębiorca Marcin do swojej działalności gospodarczej zakupił samochód osobowy o wartości 200 000 zł w styczniu 2019 roku. Wprowadził go do ewidencji środków trwałych. Amortyzacja liniowa – 20%. Ile wyniesie wartość miesięcznego odpisu amortyzacyjnego oraz jaką wartość z tego odpisu będzie mógł wprowadzić on w koszty podatkowe?

Obliczenia:
(200 000 zł * 20%) / 12 = 3333,33 zł
(wartość początkowa pojazdu x stawka amortyzacji) podzielona przez 12 miesięcy = miesięczny odpis amortyzacyjny

(150 000 zł * 20%) / 12 = 2500,00 zł
(wysokość limitu x stawka amortyzacji) podzielona przez 12 miesięcy = wartość miesięcznego odpisu amortyzacyjnego, którą można ująć w kosztach

Wartość miesięcznego odpisu amortyzacyjnego wynosi 3333,33 zł, natomiast w koszty podatkowe zostanie ujęta do wysokości limitu (150 000 zł) wartość 2500,00 zł

Przykład 2.

W działalności gospodarczej do majątku firmowego został wprowadzony samochód osobowy. W lutym 2019 roku zostanie zakupiona polisa ubezpieczeniowa AC, której wartość wynosi 6000 zł. Wartość pojazdu, którą przyjmie ubezpieczyciel, wyniesie około 325 000 zł. W związku z planowanymi zmianami, jaką wartość polisy będzie można wprowadzić w koszty podatkowe?

Obliczenia:
(150 000 zł / 325 000 zł) * 6000 zł = 2769,23 zł
(wartość limitu / wartość pojazdu przyjęta przez ubezpieczyciela) * kwota ubezpieczenia = wartość, którą można ująć w koszty

W związku z tym, że przyjęta wartość pojazdu przewyższa limit 150 000 zł, to do kosztów podatkowych będzie możliwe wprowadzenie jedynie kwoty obliczonej w proporcji do wysokości limitu, czyli 2769,23 zł.

Zasady rozliczania samochodów od 2019 roku, użytkowanych na podstawie umowy leasingu bądź najmu

Obecnie możliwe jest ujmowanie w kosztach podatkowych pełnych wartości wydatków związanych z opłatą wstępną czy ratą leasingową. Natomiast od nowego roku zmienią się zasady rozliczania samochodów, które są użytkowane na podstawie umowy leasingu operacyjnego, najmu, dzierżawy oraz innej umowy o podobnym charakterze. Wyżej wymienione wydatki mają zostać limitowane proporcją wartości leasingowanego (najmowanego) samochodu do kwoty 150 000 zł (225 000 zł w przypadku samochodu elektrycznego). Przy czym ustawodawca wskazał, że limitowaniu nie będą podlegać składki ubezpieczeniowe opłacane w ramach umów leasingu, najmu itp., poza składkami AC pojazdu (składki te podlegają limitowaniu).

Wyżej wymieniona wartość limitu dla samochodów osobowych 150 000 zł bądź 225 000 zł dla samochodów elektrycznych obejmować ma także naliczony podatek VAT, w zależności od sposobu wykorzystywania pojazdu. Czyli w przypadku:

  • 50% odliczenia podatku VAT – wartość 150 000 zł stanowić będzie wartość netto powiększoną o nieodliczony podatek VAT,
  • 100% odliczenia podatku VAT – wartość 150 000 zł stanowić będzie wartość netto.

W projekcie ustawy nie przewidziano ograniczenia do wydatków z tytułu używania samochodu osobowego na podstawie umowy leasingu operacyjnego oraz innych podobnych umów, jak to ma miejsce w odniesieniu do pojazdów stanowiących środki trwałe podatnika. Przy czym jeśli opłata wstępna, w tym czynsz z tytułu umowy leasingu operacyjnego, najmu, dzierżawy lub innej umowy o podobnym charakterze zostały skalkulowane w sposób obejmujący koszty eksploatacji samochodu osobowego, to wówczas do tej części opłaty, która obejmuje koszty eksploatacji pojazdu, stosowane jest ograniczenie 75%.

W uzasadnieniu do projektu ustawy ustawodawca wyjaśnił, że wprowadzenie limitu wydatków związanych z leasingiem operacyjnym spowodowane było tym, że po stronie leasingobiorcy/najemcy nie obowiązuje bowiem w tym zakresie limit odnoszący się do wartości samochodu osobowego. Sytuacja taka prowadzi do tego, iż jako samochody „firmowe” powszechnie wykorzystywane są samochody luksusowe, których charakterystyka niejednokrotnie przekracza faktyczne potrzeby przedsiębiorcy związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. Charakterystyka ta predysponuje taki pojazd do wykorzystywania zasadniczo również do celów prywatnych.

Przykład 3.

Od stycznia 2019 roku przedsiębiorca Marek weźmie w leasing operacyjny samochód osobowy, którego wartość wyniesie 200 000 zł. Jest on czynnym podatnikiem VAT. Otrzyma w styczniu fakturę dokumentującą opłatę wstępną na wartość 10 000 zł netto oraz 2300 VAT. Jaką wartość z tejże faktury będzie mógł ująć w kosztach podatkowych?

Pan Marek będzie mógł ująć w kosztach podatkowych wartość 8362,50 zł, w związku z ograniczeniem – limitem.

Obliczenia:
(150 000 zł / 200 000 zł) = 0,75 – proporcja ujęcia wydatku w kosztach
0,75 * [10 000 zł + (2300 zł * 50%)] = 8362,50 zł – proporcja pomnożona przez (wartość opłaty wstępnej + 50% wartości podatku VAT)

Przykład 4.

Po 2019 roku firma leasingowa, z którą pan Piotr (podatnik zwolniony z VAT) zawarł umowę, wystawi mu fakturę dokumentującą ratę leasingową w wysokości 20 000 zł. W skład wartości raty wchodzą koszty eksploatacyjne pojazdu (serwis oraz wymiana opon) w kwocie 10 000 zł. Wartości przedmiotu leasingu wynosi 100 000 zł. Jaką wielkość pan Piotr będzie mógł ująć w kosztach podatkowych?

W związku z tym, że wartość pojazdu mieści się w limicie, w kosztach podatkowych pan Piotr ująć będzie mógł pełną wartość raty leasingowej – 10 000 zł. Natomiast pozostałą kwotę 10 000 zł, jako że obejmuje ona koszty eksploatacyjne pojazdu, będzie mógł ująć w 75%, czyli 7500 zł (10 000 zł * 75%).

Obliczenia:
10 000 zł x 75% = 7500 zł

Zasady rozliczania samochodów od 2019 roku będących środkiem trwałym

Obecnie każdy przedsiębiorca posiadający w ewidencji środków trwałych pojazd osobowy ma możliwość ujęcia wszystkich wydatków z nim związanych do kosztów uzyskania przychodu w pełnej wysokości.

Projekt nowelizacji ustawy o PIT wprowadza do art. 23 ust. 1 punkt 46a, który wskazuje, że nie uważa się za koszty uzyskania przychodów, 25% poniesionych wydatków, z zastrzeżeniem pkt 36, z tytułu kosztów używania samochodu osobowego, innego niż określony w pkt 46, na potrzeby prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej – jeżeli samochód osobowy jest wykorzystywany również do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą prowadzoną przez podatnika.

W związku z powyższym, w przypadku wykorzystywania środka trwałego w sposób mieszany (prywatnie i służbowo) przedsiębiorca będzie mógł w koszty podatkowe wprowadzić tylko 75% ich wartości.

Poniesione wydatki obejmują także podatek od towarów i usług, w wysokości jakiej wskazane zostało wykorzystywanie pojazdu w firmie (odliczenie VAT 50% lub 100%).

Ustawodawca w nowelizacji w odrębnym przepisie wskazuje, że w przypadku gdy podatnik nie prowadzi kilometrówki dla celów VAT, to wówczas pojazd samochodowy należy uznać za wykorzystywany również dla celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą. Przy czym przepisu tego nie stosuje się wobec podatników zwolnionych z VAT.

Dodatkowo należy mieć na uwadze, że w przypadku, gdy organ podatkowy ustali, że przedsiębiorca niezgodnie ze stanem faktycznym nie stosował ograniczenia 75% w stosunku do wydatków, to przepis ten stosuje się od daty rozpoczęcia używania przez podatnika danego samochodu osobowego. Wówczas podatnik zobowiązany będzie do skorygowania wszystkich błędnie ujętych wydatków, począwszy od daty rozpoczęcia jego wykorzystywana.

Przykład 5.

Przedsiębiorca Jacek do swojej działalności gospodarczej w 2019 roku zakupił samochód osobowy, który następnie wprowadził w środki trwałe. Pojazd ten będzie wykorzystywał w użytku mieszanym (ograniczać go będzie ustawowy limit 75% wprowadzenia w koszty wydatków eksploatacyjnych). W styczniu poniesie w związku z eksploatacją pojazdu wydatki o wartości 500 zł. Jaką wartość będzie mógł wprowadzić w koszty podatkowe?

W koszty podatkowe w związku z ograniczeniem 75% w stosunku do wydatków podatnik będzie mógł wprowadzić 375 zł (500 zł * 75%).

Prywatny pojazd a nowe zasady rozliczania samochodów od 2019

Aktualnie rozliczenie wydatków związanych z eksploatacją pojazdu prywatnego wykorzystywanego w działalności gospodarczej odbywa się poprzez obliczenie limitu kilometrówki. Obliczany jest on na podstawie faktycznie przejechanych służbowo kilometrów (wpisanych do ewidencji przebiegu pojazdów) oraz stawki normatywnej za jeden kilometr przebiegu. Dzięki temu poniesione wydatki rozliczane są w ewidencji przebiegu pojazdu i zaliczane do kosztów w ramach limitu kilometrówki.

Natomiast od nowego roku w związku z nowelizacją planowane jest, że wydatki związane z eksploatacją (przeglądy, ubezpieczenie czy części samochodowe) pojazdu prywatnego będą zaliczane do kosztów w wysokości 20% poniesionych wydatków. Więc nie będzie możliwości skorzystania z limitu (stawka x przebyte kilometry dla celów firmowych) wynikającego z ewidencji przebiegu pojazdu, jak to ma miejsce obecnie.

Art. 23 ust. 1 pkt 46 ustawy PIT otrzyma brzmienie: Nie uważa się za koszty uzyskania przychodów poniesionych wydatków z tytułu kosztów używania, stanowiącego własność podatnika prowadzącego działalność gospodarczą, samochodu osobowego niebędącego składnikiem majątku, o którym mowa w art. 14 ust. 2 pkt 1, oraz składek na ubezpieczenie takiego samochodu; te wydatki i składki w wysokości 20% stanowią jednak koszty uzyskania przychodów pod warunkiem, że samochód ten jest wykorzystywany również do celów związanych z działalnością gospodarczą prowadzoną przez podatnika.

Przykład 6.

Pani Magda prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą, w której wykorzystuje swój prywatny samochód. Jest podatnikiem zwolnionym z VAT. W styczniu 2019 roku poniosła w związku z jego wykorzystywaniem dwa wydatki – zakup paliwa (150 zł brutto) oraz usługa serwisowa (330 zł brutto). Jaką wartość będzie mogła ona ująć w kosztach podatkowych?

Pani Magda będzie mogła ująć w kosztach podatkowych tylko 20% wartości wydatków związanych z eksploatacją pojazdu, czyli 96 zł [(150 zł + 330 zł) * 20%].

Przepisy przejściowe a zasady rozliczania samochodów od 2019

Zasady rozliczania samochodów od 2019 roku mają wejść w życie 1 stycznia 2019 r.. Wyjątek stanowi przepis przejściowy wskazany w art. 13 ust. 3 nowelizacji ustawy o PIT, który zacznie obowiązywać z dniem następnym po dniu ogłoszenia projektu.

Ustawodawca przewidział przepisy przejściowe projektu, dzięki którym do umów leasingu, najmu, dzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze dotyczących samochodu osobowego zawartych przed 1 stycznia 2019 r. stosuje się przepisy ustawy o PIT w brzmieniu dotychczasowym (przed planowanymi zmianami), nie dłużej jednak niż do 31 grudnia 2020 roku. Ta sama zasada dotyczyć będzie umów, które zostaną zawarte lub zmienione w okresie od dnia publikacji ustawy w Dzienniku Ustaw do dnia jej wejścia w życie. Przy czym ustawodawca przewidział, że jeżeli jednak umowy zostaną po 31 grudnia 2018 roku zmienione bądź odnowione, to wówczas będą obowiązywać je nowe regulacje.

Amortyzacja środków trwałych przyjętych przed 1 stycznia 2019 roku rozliczana będzie na dotychczasowych zasadach. Przy czym wydatki poniesione na ich eksploatację po styczniu 2019 rozliczane będą na nowych zasadach.