Poradnik Przedsiębiorcy

Wynagrodzenie minimalne a zasiłek chorobowy pracownika młodocianego

Wynagrodzenie chorobowe, a po 33 dniach choroby zasiłek chorobowy pracownika młodocianego wypłaca się na takich samych zasadach, jak pozostałym pracowników. Z tą różnicą, że nie podlega ono podwyższeniu do wynagrodzenia minimalnego, tak jak ma to miejsce w przypadku innych ubezpieczonych, a kwotą, którą należy wziąć do obliczeń, jest średnie wynagrodzenie z ostatnich 12 miesięcy pracownika młodocianego. Minimalne wynagrodzenie, które pracodawca jest zobowiązany wypłacić, zmienia się co kwartał, więc co kwartał należy przeliczyć podstawę wynagrodzenia chorobowego. Zobacz, na jakich zasadach przyznawane jest wynagrodzenie oraz zasiłek chorobowy pracownika młodocianego!

Zatrudnienie pracownika młodocianego

Pracownikiem młodocianym jest osoba, która ukończyła 15, a nie ukończyła 18 lat. Musi ona także posiadać świadectwo ukończenia szkoły podstawowej oraz otrzymać zaświadczenie od lekarza, że praca nie zagraża jej zdrowiu. Młodocianego można zatrudnić w dwóch przypadkach:

  • w celu przygotowania zawodowego

  • do prac lekkich.

Przygotowanie zawodowe może mieć formę:

  • nauki zawodu

  • przyuczenia do wykonywania określonej pracy

  • rzemieślniczego przygotowania zawodowego.

Nauka zawodu polega na praktyce odbywającej się u pracodawcy oraz teoretycznym przygotowaniu, które odbywa się w szkole lub na kursach zawodowych. Z pracownikiem podpisywana jest umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego. Nauka zawodu może trwać maksymalnie 36 miesięcy.

Przyuczenie do zawodu ma na celu przygotowanie pracownika młodocianego do wykonywania pracy w charakterze przyuczonego pracownika i może dotyczyć tylko wybranych prac sklasyfikowanych w przepisach dotyczących szkolnictwa zawodowego. Przyuczenie może trwać od 3 do 6 miesięcy i kończy się egzaminem sprawdzającym.

Rzemieślnicze przygotowanie zawodowe natomiast polega na zatrudnieniu pracownika młodocianego u pracodawcy będącego rzemieślnikiem w zawodach nieujętych w klasyfikacji dotyczących szkolnictwa zawodowego.

Młodocianych może zatrudniać pracodawca, który posiada kwalifikacje instruktora praktycznej nauki zawodu, określone w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz.U. 2019 poz. 391).

Umowa w celu przygotowania zawodowego zawierana z pracownikiem młodocianym ma wszystkie cechy umowy na czas nieokreślony. Umowę zawiera się z młodocianym oraz z jego opiekunem prawnym, zwykle rodzicem.

Jak długo może pracować pracownik młodociany?

  • Jeżeli nie ma skończonych 16 lat, jego czas pracy nie może przekraczać 6 godzin.

  • Po ukończeniu 16 lat czas pracy nie może przekraczać 8 godzin.

  • Do czasu pracy wlicza się czas nauki w wymiarze zgodnym z planem lekcji, niezależnie od tego, czy zajęcia te odbywają się w godzinach pracy.

  • Nie wolno zatrudniać młodocianych w godzinach nadliczbowych ani w porze nocnej, która obejmuje godziny między 22.00 a 6.00, a dla tych, którzy nie ukończyli 15. roku życia, pora nocna obejmuje okres między 20.00 a 6.00.

  • Należy zapewnić młodocianemu przerwę w pracy, która powinna trwać co najmniej 14 godzin na dobę, a w tygodniu młodociany musi mieć zapewnione co najmniej 48 godzin nieprzerwanego odpoczynku obejmującego niedzielę.

Jaką kwotę należy wypłacić młodocianemu?

Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz. U. z 2014 r., poz. 232) wynagrodzenie młodocianego oblicza się, biorąc pod uwagę przeciętne, miesięczne wynagrodzenia w gospodarce narodowej w poprzednim kwartale, które ogłasza Prezes GUS w Dzienniku Urzędowym RP „Monitor Polski”. 

Wynosi ono :

● w pierwszym roku nauki – nie mniej niż 5%,

● w drugim roku nauki – nie mniej niż 6%,

● w trzecim roku nauki – nie mniej niż 7%.

Możliwe jest oczywiście wprowadzenie w umowie o pracę zawartej z młodocianym bardziej korzystnych warunków umowy o pracę, np. wyższego wynagrodzenia czy dodatkowych świadczeń związanych z pracą. Oczywiście im wyższe wynagrodzenie zasadnicze tym wyższy zasiłek chorobowy pracownika młodocianego.

Ile dni urlopu należy udzielić pracownikowi młodocianemu?

  • 12 dni roboczych po upływie 6 miesięcy od rozpoczęcia pierwszej pracy

  • 26 dni roboczych po roku pracy.

Młodocianemu należy udzielić urlopu w okresie ferii szkolnych.

Tak jak w przypadku umów o prace zawartych z osobami pełnoletnimi, wykorzystanie przynależnego urlopu nie ma wpływu na zasiłek chorobowy pracownika młodocianego.

W roku kalendarzowym, w którym młodociany kończy 18 lat, ma on prawo do urlopu w wymiarze 20 dni roboczych, jeżeli prawo do urlopu zyskał przed ukończeniem 18 lat.

Oprócz umowy o przygotowanie zawodowe, młodocianego można zatrudnić na podstawie umowy o pracę przy pracach lekkich. Wykaz prac, których nie można zlecić pracownikowi młodocianemu, reguluje rozporządzenie Rady Ministrów z 24 sierpnia 2004 r. w sprawie wykazu prac wzbronionych młodocianym i warunków ich zatrudniania przy niektórych z tych prac (Dz. U. z 2004 r., Nr 200, poz. 2047 z późn. zm.).

Prace lekkie to takie prace, które nie powodują zagrożenia dla życia, zdrowia i rozwoju psychofizycznego pracownika młodocianego. W gestii pracodawcy jest określenie wykazu prac lekkich, po uzyskaniu zgody lekarza medycyny pracy, a także po uzyskaniu zatwierdzenia tych prac przez PIP. Z wykazem prac lekkich należy zapoznać pracownika młodocianego przed rozpoczęciem pracy. Przykładowo jest to zbieranie owoców, pomocnicze prace biurowe, prace porządkowe.

Zasiłek chorobowy pracownika młodocianego – jak należy postąpić w razie choroby pracownika niepełnoletniego?

Pracownik młodociany ma prawo do wynagrodzenia za czas choroby płaconego przez pracodawcę w okresie pierwszych 33 dni. Zasiłek chorobowy pracownika młodocianego zaczyna się od 34 dnia choroby. Stosuje się tutaj przepisy ustawy o świadczeniach pieniężnych w razie choroby i macierzyństwa, dokładnie takie same jak w przypadku osób pełnoletnich. Młodociany nabywa prawo do wynagrodzenia za czas choroby po 30-dniowym okresie wyczekiwania, z wyjątkiem sytuacji gdy niezdolność do pracy została spowodowana wypadkiem przy pracy lub gdy pomiędzy zakończeniem nauki w gimnazjum a podjęciem pracy nie minęło więcej niż 90 dni (art. 4 ust. 3 ustawy).

Wynagrodzenie chorobowe jak i zasiłek chorobowy pracownika młodocianego jest należny za każdy dzień orzeczonej niezdolności do pracy. Ma to znaczenie w sytuacji, gdy pracownik młodociany pracuje przez dwa dni w tygodniu, a zwolnienie otrzyma na pięć dni, wtedy wynagrodzenie chorobowe powinien otrzymać za pięć dni.

Podstawą wynagrodzenia chorobowego jest wynagrodzenie wypłacone pracownikowi młodocianemu w okresie 12 miesięcy poprzedzających miesiąc, a w razie krótszego okresu zatrudnienia, wynagrodzenie za ten okres. Wynagrodzenie oraz zasiłek chorobowy pracownika młodocianego wypłaca się w wysokości 80% podstawy wymiaru.

Podstawa wynagrodzenia chorobowego, a następnie zasiłku chorobowego nie podlega podwyższeniu do kwoty wynagrodzenia minimalnego (art. 45 ustawy zasiłkowej).

Wynagrodzenie chorobowe za trzy dni choroby pracownika młodocianego, który zachorował w pierwszym miesiącu pracy, przedstawia się następująco:

241,96 zł zł x 13,71% (kwota składek finansowanych przez pracownika = 33,17 zł)

241,96 zł zł - 33,17 = 208,79  zł

208,79  zł/30 (dni miesiąca wg. ZUS) = 6,96 zł

6,96 zł x 3 dni x 80% = 16,70 zł