Poradnik Przedsiębiorcy

50% odliczenie VAT od samochodów a koszty podatkowe

Od momentu wejścia w życie 1 kwietnia 2014 r. znowelizowanych przepisów ustawy o VAT wiele wątpliwości budziła kwestia rozliczania kosztów samochodu osobowego wprowadzonego do ewidencji środków trwałych, gdy podatnik zrezygnuje z możliwości pełnych odliczeń podatku. Innymi słowy: powstał problem, czy w przypadku użytku “mieszanego” pojazdu organy podatkowe nie zakwestionują tego, że samochód jest wprowadzony do środków trwałych. Kiedy możne wystąpić 100% a kiedy 50% odliczenie VAT od samochodów wykorzystywanych w działalności?

Definicja środka trwałego

Na początku warto przypomnieć, jakie warunki należy spełnić, aby móc uznać samochód osobowy za środek trwały przedsiębiorstwa. Zgodnie z przepisami ustawy o PIT (art. 22a ust. 1) środkiem trwałym są przedmioty (np. ruchomości lub nieruchomości) stanowiące własność lub współwłasność podatnika, nabyte lub wytworzone we własnym zakresie, kompletne i zdatne do użytku w dniu przyjęcia do używania - o przewidywanym okresie używania dłuższym niż rok. Jednocześnie są one wykorzystywane przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą albo oddane do używania na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub umowy określonej w art. 23a pkt 1.

Szczególne znaczenie dla omawianej kwestii jest sformułowanie “wykorzystywane przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą”. Jeżeli podatnik wprowadził samochód osobowy do ewidencji środków trwałych prowadzonej działalności gospodarczej, to co do zasady jest to pojazd, który może być użytkowany wyłącznie w celach służbowych. W związku z tym użycie samochodu dla potrzeb prywatnych podatnika może prowadzić do zakwestionowania przez organy skarbowe ujęcia go w ewidencji środków trwałych.

Konsekwencją powyższej sytuacji będzie rozliczanie wydatków na samochód wykorzystywany zarówno służbowo, jak i prywatnie w ramach limitu wynikającego z ewidencji przebiegu pojazdu dla celów podatku dochodowego.

50% odliczenie VAT od samochodów wykorzystywanych na użytek “mieszany”

W związku ze zmianami na gruncie ustawy o VAT od 1 kwietnia 2014 r. podatnicy wykorzystujący w działalności gospodarczej samochody osobowe muszą się podporządkować ograniczeniom.

Obecnie bowiem każdy podatnik wykorzystujący w firmie pojazd samochodowy, którego konstrukcja nie wyklucza użycia do celów innych niż służbowe (m.in. samochody osobowe), musi spełnić szereg wymogów, aby móc odliczyć 100% podatku VAT. Pełne odliczanie podatku VAT jest możliwe dopiero po zgłoszeniu pojazdu do urzędu skarbowego na formularzu VAT-26 jako samochód firmowy - wykorzystywany wyłącznie w działalności gospodarczej. Wyłączne użytkowanie pojazdu na cele działalności musi zostać potwierdzone szczegółową ewidencją przebiegu pojazdu, a podatnik musi sporządzić regulamin wykorzystywania samochodu w firmie.

Jeżeli podatnik nie zdecyduje się na zgłoszenie pojazdu do urzędu skarbowego, oznacza to użytek mieszany - czyli również do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą. Zaniechanie zgłoszenia skutkuje natomiast ograniczeniem w odliczeniach podatku VAT do jedynie 50%. Ale czy brak zgłoszenia oznacza jednocześnie użytek mieszany? Otóż nie!

50% odliczenie VAT od samochodów a koszty podatkowe

Zgłoszenie samochodu jako firmowy oraz pełne odliczenie podatku VAT jest jedynie prawem - nie obowiązkiem - podatnika, z którego w każdej chwili może zrezygnować. W związku z tym decyzja podatnika w tej kwestii nie powinna mieć wpływu na zasadność wprowadzenia samochodu do ewidencji środków trwałych oraz pełnym rozliczaniu w kosztach podatkowych wydatków z nim związanych.

Ograniczenie w odliczeniu podatku VAT do 50% obowiązuje jedynie na gruncie przepisów ustawy o VAT. Podatnik, który wprowadził samochód osobowy do majątku przedsiębiorstwa, może dowolnie wybrać odliczenie - 100% lub 50% podatku VAT. Rezygnacja z pełnych odliczeń świadczy jedynie o tym, że podatnik nie skorzystał z danego mu prawa, a pojazd może być jedynie potencjalnie wykorzystywany na potrzeby inne niż związane z działalnością.

W związku z powyższym, jeżeli posiadany przez podatnika pojazd samochodowy z 50% odliczeniem VAT spełnia definicję środka trwałego w rozumieniu przepisów ustawy o PIT, może zostać wprowadzony do majątku przedsiębiorstwa. Wówczas zarówno odpisy amortyzacyjne, jak i wydatki związane z danym pojazdem stanowią koszt uzyskania przychodu. Co istotne, podatek VAT w stosunku do części, do której podatnik nie miał prawa do odliczenia, również stanowi koszt uzyskania przychodu. Powyższe jest zgodne ze stanowiskiem Ministerstwa Finansów.