Poradnik Przedsiębiorcy

8 sposobów na dofinansowanie dla firm

W początkowej fazie rozwoju przedsiębiorstwa może wystąpić problem ze zgromadzeniem potrzebnego kapitału. W tej sytuacji może się okazać, że oszczędności czy pożyczka od rodziny nie wystarczą. Trzeba wówczas szukać innych źródeł dofinansowania dla firm. Jakich? przedstawiamy 8 sposobów na dofinansowanie dla firm.

Dotacje z Unii 2014-2020

W latach 2014-2020 przedsiębiorcy i samorządy, to  najwięksi beneficjenci funduszy unijnych. Na rozwój przedsiębiorstw w tych 7 latach przeznaczono 20 mld euro.

Pięć głównych funduszy unijnych wspiera rozwój gospodarczy wszystkich krajów Unii zgodnie z celami strategii Europa 2020. Są to:

  • Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego  - jego celem jest zmniejszanie różnic w poziomie rozwoju regionów w Unii i wzmacnianie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej UE jako całości. Z funduszu pochodzi m.in. wsparcie inwestycji produkcyjnych i infrastrukturalnych oraz wsparcie udzielane małym i średnim przedsiębiorcom. 
  • Europejski Fundusz Społeczny - głównym celem funduszu jest walka z bezrobociem w krajach członkowskich. Pieniądze z Europejskiego Funduszu Społecznego zwiększają możliwość zatrudnienia i kształcenia. Z jego środków współfinansowana jest pomoc dla różnych regionów i grup społecznych, w szczególności dla osób zagrożonych ubóstwem oraz dla ludzi młodych wchodzących na rynek pracy. 
  • Fundusz Spójności  - jest to fundusz przeznaczony dla państw członkowskich, których dochód narodowy brutto (DNB) na mieszkańca wynosi mniej niż 90% średniej w UE. Jego celem jest zredukowanie różnic gospodarczych i społecznych oraz promowanie zrównoważonego rozwoju głównie poprzez duże inwestycje w zakresie infrastruktury transportowej i ochrony środowiska.
  • Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich  - fundusz ten zajmuje się wspieraniem przekształceń struktury rolnictwa oraz wspomaganiem rozwoju obszarów wiejskich.
  • Europejski Fundusz Morski i Rybacki - fundusz wspiera restrukturyzację rybołówstwa państw członkowskich.

Poza tym Unia wprowadziła cztery instrumenty finansowe:

  • JASPERS i JASMINE - finansują wsparcie techniczne przy przygotowaniu dużych projektów infrastrukturalnych,
  • JEREMIE2 - ułatwia małym i średnim przedsiębiorstwom (MŚP) dostęp do mikrofinansowania,
  • JESSICA2 - wspomaga rozwój obszarów miejskich.

Unia Europejska w strategii Europa 2020 określiła swoje cele strategiczne i priorytety rozwoju. Na tej podstawie wyznaczone zostały tzw. polityki horyzontalne. Każdy projekt, który ma być realizowany z udziałem Funduszy Europejskich, jest oceniany w kontekście zgodności z trzema podstawowymi politykami:

Zrównoważony rozwój  - wyżej są oceniane te wnioski o dofinansowanie, w których rozwój gospodarczy regionu nie odbywa się kosztem środowiska naturalnego. Racjonalne i oszczędne korzystanie z zasobów naturalnych oraz ochrona środowiska poprzez ograniczenie emisji gazów czy upowszechnienie technologii przyjaznych środowisku.

Równość szans - przedsięwzięcia współfinansowane ze środków europejskich powinny być zgodne z polityką równości szans. Oznacza to zapewnienie równego traktowania kobiet i mężczyzn. Nie dopuszcza się dyskryminacji ze względu na wiek, poglądy, pochodzenie, religie czy niepełnosprawność.  

Społeczeństwo informacyjne  - realizacja polityki społeczeństwa informacyjnego polega na upowszechnianiu nowoczesnych technologii informacyjnych w życiu codziennym obywateli, przedsiębiorstw i administracji publicznej.

Poza wyżej wymieniunymi  funduszami Unia przeznacza w latach 2014–2020 specjalne środki na nowe programy dające dodatkowe wsparcie w różnych obszarach:

  • Program Horyzont 2020 ma stymulować prowadzenie prac badawczych na najwyższym poziomie, wspierać współpracę międzynarodową, innowacyjne przedsiębiorstwa itp. (80 mld euro),
  • Program COSME ma ułatwić małym i średnim przedsiębiorstwom dostęp do rynków na terenie Wspólnoty i poza nią, a także ma zapewnić łatwiejszy dostęp do finansowania poprzez gwarancje kredytowe i kapitał (2,3 mld euro),
  • Program „Łącząc Europę” będzie najważniejszym instrumentem finansującym strategiczne inwestycje w infrastrukturę w zakresie budowy dróg, linii kolejowych, sieci energetycznych, a także rozwoju technologii informacyjno-komunikacyjnych (33 mld euro)
  • Program Erasmus+ ma ułatwić pobyt młodych ludzi na stażach za granicą, co w rezultacie przyniesie poprawę ich umiejętności i zwiększy szansę na zatrudnienie (15 mld euro),
  • Program Kreatywna Europa więcej środków otrzyma europejska kultura, kino, telewizja, muzyka, literatura, teatr, dziedzictwo kulturowe i inne powiązane dziedziny (1,5 mld euro).

Dofinansowanie na rozpoczęcie działalności gospodarczej z urzędu pracy

Niewielką część opłacanych składek społecznych trafia do Funduszu Pracy, który stanowi jedno ze źródeł dotacji na założenie działalności gospodarczej. Środkami tymi zarządzają poszczególne urzędy pracy. Dotacje z FP są przeznaczane dla bezrobotnych zarejestrowanych w PUP. Jednakże aby móc ubiegać się o dofinansowanie na rozpoczęcie działalności gospodarczej, wnioskodawca musi spełnić szereg warunków - m.in. takich jak:

  1. 12 miesięcy przed dniem złożenia wniosku:

    • nie prowadził działalności gospodarczej ani nie miał wpisu do CEIDG;
    • był w tym czasie zarejestrowany jako bezrobotny, nie odmówił (bez uzasadnionej przyczyny) przyjęcia propozycji zatrudnienia, szkolenia, stażu, przygotowania zawodowego, wykonywania prac interwencyjnych lub robót publicznych ani z własnej winy nie przerwał szkolenia, stażu, wykonywania prac społecznie użytecznych lub innej formy pomocy;
    • do tej pory nie otrzymał z FP lub z innych środków publicznych dotacji na założenie firmy;
  2. w okresie 24 miesięcy przed dniem złożenia wniosku nie był karany za przestępstwo przeciwko obrotowi gospodarczemu;

  3. nie ma nieopłaconych składek ZUS w związku z prowadzoną poprzednio działalnością gospodarczą lub zaległości podatkowych wobec urzędu skarbowego;

  4. nie ma długu i innych zobowiązań w bankach lub innych instytucjach finansowych (chyba że regularnie je spłaca);

  5. nie złożył wniosków o przyznanie dotacji do innego urzędu pracy.

Bezrobotny, który wyrazi chęć ubiegania się o uzyskanie dotacji na otwarcie firmy, musi złożyć kompletny i prawidłowo wypełniony wniosek (zawierający biznesplan przyszłej działalności), pamiętając o zachowaniu odgórnych terminów.

Pożyczki i kredyty bankowe dla małych firm

Jeszcze kilka lat temu sytuacja nowych firm szukających źródeł finansowania w bankach nie wyglądała zbyt obiecująco. Instytucje finansowe wymagały od przedsiębiorców wykazania dowodów i poręczenia lub zabezpieczenia majątkiem, co w sytuacji początkującego podmiotu było najczęściej niemożliwe.

Obecnie wśród dostępnych na rynku ofert można wyróżnić dwa rodzaje pożyczek: kredyt zabezpieczony hipoteką oraz niezabezpieczony. W przypadku pierwszego z nich zaletami są bez wątpienia większa kwota dofinansowania oraz niższe koszty. Jednak pożyczkobiorca musi posiadać własną nieruchomość, co w przypadku nowych firm może być problematyczne.

W przypadku kredytu niezabezpieczonego podstawowym ograniczeniem jest kwota kredytu, która jest znacznie niższa niż przy kredycie hipotecznym. Poza tym krótki okres spłaty może sprawić małym firmom problem przy regulowaniu sporych rat kredytu.

Lokalny fundusz pożyczkowy - dofinansowanie z samorządu

Lokalny fundusz pożyczkowy jest instytucją samorządową, która została powołana na terenie każdej gminy uczestniczącej w Projekcie “Samorządowa Polska”. Jej głównym celem jest udzielanie pożyczek przedsiębiorcom zarejestrowanym na terenie danej gminy. Dodatkowo jednym z założeń lokalnego funduszu pożyczkowego jest stałe wsparcie poprzez budowę instytucjonalnego zaplecza wspierającego nowo powstałe przedsiębiorstwa.

Fundusze venture capital i private equity

Fundusze venture capital i private equity zajmują się inwestycjami na niepublicznym rynku kapitałowym. Środki te mogą być wykorzystywane na rozwój nowych technologii czy zwiększenie kapitału obrotowego. Inwestycje te dokonywane są we wczesnych fazach rozwoju przedsiębiorstwa - służą głównie do uruchomienia danej spółki.

Oba pojęcia (fundusze venture capital i private equity) często używane są zamiennie, chociaż występują między nimi pewne różnice. Pierwsze z nich związane jest z inwestycjami w mniejsze i bardziej ryzykowne projekty. Natomiast private equity są co do zasady zainteresowane dłuższymi inwestycjami, trwającymi nawet do kilkunastu lat.

Dofinansowanie dla firm z Nieba - Aniołowie Biznesu

Zamożna osoba przeznaczająca własny kapitał na finansowanie przedsięwzięć we wczesnych fazach rozwoju nazywana jest Aniołem Biznesu. Dzięki wkładowi własnemu nabywa mniejszościowy pakiet udziałów w firmie.

Co ważne, rosnąca grupa inwestorów skupia się obecnie w tzw. sieciach biznesu, które umożliwiają im zachowanie anonimowości. W związku z tym, że aniołowie inwestują swój prywatny kapitał, decyzja o przystąpieniu do danego przedsięwzięcia podejmowana jest całkowicie samodzielnie, na podstawie subiektywnych przesłanek.

Aniołami Biznesu z reguły są osoby znajdujące się na tzw. biznesowej emeryturze, które interesują się wspieraniem świeżych, innowacyjnych projektów z pobudek innych niż finansowe - takimi jak uczestnictwo w procesie rozwoju gospodarki czy chęć nawiązania kontaktów biznesowych.

Inkubator przedsiębiorczości

Inkubator przedsiębiorczości jest instytucją, której celem jest wspieranie rozwoju biznesu. Zorganizowany został wokół trzech głównych celów, jakimi są wsparcie:

  • początkujących przedsiębiorców,
  • młodzieży i studentów,
  • podmiotów społecznych.

Inkubatory przedsiębiorczości początkowo służyły eliminowaniu nierówności ekonomicznych w poszczególnych regionach. Z czasem zakres ich działalności poszerzał się o nowe założenia. Pojawiły się inkubatory technologiczne, zajmujące się tworzeniem nowych miejsc pracy i zwiększaniem konkurencyjności.

Obligacje - stabilne pieniądze dla firmy

Obligacje są pewnego rodzaju pożyczkami (lub kredytami), przy których emitent jest pożyczkobiorcą, a obligatariusz pożyczkodawcą. Tym, co odróżnia obligacje od reszty źródeł finansowania, jest w szczególności jego forma papieru wartościowego, gdzie warunki ustalane są przez emitenta. Dlatego też, dzięki ustalaniu własnych zasad spłaty zobowiązania przez przedsiębiorcę (pożyczkobiorcę), jest to korzystniejsza forma finansowania niż np. kredyt. Jest to rozwiązanie, z którego mogą korzystać duże firmy uzyskujące stabilne przychody, a także charakteryzujące się dobrą kondycją finansową.

Reasumując, problem finansowania działalności firmy stanowi jedną z podstawowych bolączek każdego przedsiębiorcy. W zależności od wielkości przedsiębiorstwa czy formy organizacyjnej występują różne szanse na pozyskanie niezbędnych środków.