Poradnik Przedsiębiorcy

Prowadzenie działalności w trakcie macierzyńskiego – czy jest możliwe?

Prowadzę jednoosobową działalność gospodarczą od 3 lat. Niedługo przejdę na zasiłek macierzyński. W związku z tym zastanawiam się, czy prowadzenie działalności w trakcie macierzyńskiego jest zgodne z prawem. Czy muszę zawiesić działalność na cały okres urlopu macierzyńskiego?

 

Katarzyna, Wrocław

 

Przedsiębiorca, tak samo jak i osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, ma prawo do otrzymywania z ZUS-u zasiłku macierzyńskiego w związku z urodzeniem dziecka. Jednakże w odróżnieniu od pracowników osoba prowadząca działalność, żeby zyskać prawo do świadczeń finansowanych z ZUS-u, powinna zgłosić się do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego.

Ubezpieczenie chorobowe jest dobrowolne dla przedsiębiorców. W przypadku gdy osoba prowadząca własną działalność chce mieć prawo do świadczeń ZUS, musi zgłosić się do tego ubezpieczenia.

Przedsiębiorca, który zdecyduje się przystąpić do ubezpieczenia chorobowego, ma prawo do zasiłków z ZUS-u. 90-dniowy okres wyczekiwania na uzyskanie prawa do świadczeń nie obowiązuje przedsiębiorcy w przypadku:

  • zasiłku macierzyńskiego oraz
  • zasiłku opiekuńczego.

Kto jest uprawniony do pobierania zasiłku macierzyńskiego?

Prawo do zasiłku macierzyńskiego przysługuje przedsiębiorcy, który:

  • urodził dziecko;
  • przyjął dziecko – w wieku do 7. roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego, w wieku do 10. roku życia – na wychowanie i wystąpił do sądu opiekuńczego w sprawie jego przysposobienia;
  • przyjął dziecko – w wieku do 7. roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego, w wieku do 10. roku życia – na wychowanie w ramach rodziny zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej.

Na jak długo przyznaje się zasiłek macierzyński przedsiębiorcy?

Zasiłek macierzyński przedsiębiorcy przyznawany jest przez ZUS na takich samych zasadach jak w przypadku pracowników zatrudnionych na podstawie umów o pracę. Okres pobierania świadczeń może wynieść maksymalnie 52 tygodnie (u pracowników: 20 tygodni trwa urlop macierzyński i 32 tygodnie urlopu rodzicielskiego art. 180 Kodeksu pracy) w przypadku urodzenia jednego dziecka. Jeżeli przedsiębiorca urodzi lub adoptuje więcej niż jedno dziecko, okres tego świadczenia wydłuża się nawet do 71 tygodni.

Okres wypłaty zasiłku uzależniony jest od liczby dzieci urodzonych przy jednym porodzie bądź przyjętych na wychowanie.

Prowadzenie działalności w trakcie macierzyńskiego – czy jest możliwe?

Wielu przedsiębiorców wnioskujących o przyznanie im zasiłku macierzyńskiego przez ZUS nie ma pewności, czy w okresie pobierania tego rodzaju świadczeń mają prawo prowadzić działalność w normalnym trybie.

Rozjaśniając te wątpliwości, w pierwszej kolejności trzeba zwrócić uwagę na fakt, że przedsiębiorcy nie przysługuje urlop macierzyński ani rodzicielski – należy mu się tylko prawo do świadczeń z tytułu urodzenia/adoptowania dziecka.

Jak wskazuje na to prawo, prowadzenie działalności w trakcie macierzyńskiego przedsiębiorcy jest jak najbardziej dopuszczalne. To do przedsiębiorcy należy decyzja, czy w okresie pobierania zasiłku macierzyńskiego zdecyduje się w pełni poświęcić wychowaniu dziecka, czy będzie dzielił ten czas również na prowadzenie biznesu.

Prowadzenie działalności w trakcie macierzyńskiego jest dozwolone. To do przedsiębiorcy należy decyzja, czy w tym okresie będzie prowadził aktywnie firmę, czy też nie.

Przedsiębiorca ma również możliwość dokonać zawieszenia działalności w okresie przyznanego mu zasiłku macierzyńskiego – wtedy w całym okresie zawieszenia nie można podejmować żadnych aktywności związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

W przypadku zawieszenia działalności gospodarczej należy złożyć aktualizację druku CEIDG-1. Zawieszenia działalności można dokonać na okres co najmniej 30 dni, aby było ono skuteczne. Informacja o zawieszeniu zostanie automatycznie przekazana do ZUS-u, który samodzielnie dokonuje wyrejestrowania przedsiębiorcy z ubezpieczeń.

Prowadzenie działalności w trakcie macierzyńskiego – jakich formalności należy dokonać?

Zgodnie z art. 9 ust. 1c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą i pobierające zasiłek macierzyński są objęte obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowym z tytułu pobierania zasiłku macierzyńskiego. Nie podlegają zatem obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Składki w okresie pobierania świadczenia finansuje budżet państwa za pośrednictwem ZUS-u.

W związku z powyższym przedsiębiorca zobowiązany jest do przerejestrowania się w ZUS-ie i zgłoszenia tylko do ubezpieczenia zdrowotnego na okres pobierania zasiłku macierzyńskiego. Po przyznaniu prawa do zasiłku macierzyńskiego powinien dokonać wyrejestrowania z ubezpieczeń na druku ZUS ZWUA z kodem przyczyny wyrejestrowania: 600 oraz zarejestrować się tylko do ubezpieczenia zdrowotnego na druku ZUS ZZA w tym samym terminie, w jakim nastąpiło wyrejestrowanie.

W okresie pobierania zasiłku macierzyńskiego przedsiębiorca jest zobowiązany do opłacania z tytułu prowadzonej działalności jedynie składki na ubezpieczenie zdrowotne. Jeżeli natomiast przedsiębiorca zdecyduje się zawiesić działalność (skutkiem czego nie może jej prowadzić), jest zwolniony z opłacania jakichkolwiek składek ZUS.

Przedsiębiorca ma jednak możliwość – na własne życzenie – przystąpić z tytułu prowadzonej działalności na czas przysługującego zasiłku macierzyńskiego do dobrowolnych ubezpieczeń emerytalnego i rentowego. W takiej sytuacji, gdy zdecyduje się dobrowolnie opłacać powyższe składki, dodatkowo będzie zobowiązany do uiszczania składki na ubezpieczenie wypadkowe. W tym przypadku przedsiębiorca przy ponownej rejestracji w ZUS-ie korzysta z formularza ZUS ZUA.

Podsumowując, prowadzenie działalności w trakcie macierzyńskiego jest zgodne z przepisami prawa. Przedsiębiorca samodzielnie decyduje, czy będzie prowadzić biznes w okresie przyznanego mu zasiłku macierzyńskiego. Jeżeli nie chce zajmować się działalnością w omawianym czasie, zazwyczaj decyduje się na jej zawieszenie.