Poradnik Przedsiębiorcy

Mały ZUS - jakich formalności dopełnić kiedy się kończy?

Każdy, kto podejmuje decyzję o założeniu firmy, musi się liczyć z koniecznością płacenia składek ZUS. Kwota nie jest zależna od kwoty przychodu czy posiadanego majątku. Przedsiębiorca jest zmuszony do opłacania składek w wysokości ustalonej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Kiedy obowiązuje mały ZUS a kiedy duży?

Mały ZUS - preferencyjne składki

Państwo na zachętę daje początkującym przedsiębiorcom możliwość płacenia tzw. małego ZUS-u, czyli składek preferencyjnych. Dla nowych firm jest to duże ułatwienie na start, ponieważ mały ZUS jest o wiele niższy od standardowego.

Prawo do skorzystania z udogodnień nie obejmuje jednak wszystkich początkujących przedsiębiorców. Z ulgi nie mogą skorzystać m.in. osoby, które:

  • prowadzą lub w okresie ostatnich 5 lat przed dniem rozpoczęcia wykonywania obecnej działalności prowadziły inną pozarolniczą działalność,

  • wykonują na rzecz byłego pracodawcy takie same czynności (z tym że już w ramach prowadzonej przez siebie działalności), jakie przed dniem rozpoczęcia działalności wykonywały w ramach stosunku pracy (lub spółdzielczego stosunku pracy) w bieżącym lub w poprzednim roku kalendarzowym,

  • wspólnicy spółek jawnych, partnerskich, komandytowych oraz jednoosobowy wspólnik spółki z o.o.

Prawo do składek preferencyjnych mają osoby, które rozpoczynają działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów ogólnych. Z ulgi tej mogą także korzystać przedsiębiorcy, którzy wcześniej zatrudnieni byli na umowę zlecenie. Prawo to przysługuje także w przypadku, gdy osoby te obecnie prowadzą działalność gospodarczą na rzecz byłego pracodawcy i wykonują ten sam rodzaj pracy, który wykonywały wcześniej, będąc zatrudnione na podstawie umowy cywilnoprawnej.

Składki ZUS oblicza się jako procent od podstawy - wartości określają przepisy. Przy składkach preferencyjnych minimalna miesięczna podstawa wymiaru składek społecznych w 2018 r. wynosi 630 zł. Jest to 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia.

Nazwa składki

Podstawa wymiaru składki w 2018 r. - 630 zł

Emerytalna 19,52%

122,98 zł

Rentowa 8%

50,40 zł

Chorobowa 2,45%

15,44 zł

Wypadkowa* 1,80%/1,67%

11,34 zł/10,52 zł

Fundusz pracy

przedsiębiorca opłacający mały ZUS nie opłaca za siebie FP

SUMA

200,16 zł/199,34 zł**

* Składka na ubezpieczenie wypadkowe dla płatników zgłaszających nie więcej niż 9 osób ubezpieczonych, czyli w wysokości 1,80% oraz od 1 kwietnia 2018 roku 1,67%.

Mały ZUS - kiedy się kończy

Państwo nie daje jednak prawa do obniżonych składek ZUS na zawsze. Okres, przez jaki początkujący przedsiębiorca może odprowadzać niższe składki, jest ściśle określony i wynosi 24 miesiące. Po tym czasie trzeba zacząć płacić składki, które obowiązują już w dużym ZUS.

Przykład 1.

Pan Jan założył firmę 1 lipca 2016 r. W jakim terminie zapłaci pierwszą składkę dużego ZUS-u?

Pierwszy miesiąc działalności pana Jana jest pełny, więc od niego zaczynamy liczyć miesiące, za które płaci mały ZUS. 24 miesiąc (czyli ostatni) to czerwiec 2018, za który pan Jan płaci ostatnią składkę preferencyjną. Pierwszą składkę dużego ZUS-u płaci za lipiec 2018 – do 10 sierpnia 2018.

Przykład 2.

Pan Marek założył firmę 10 lipca 2016 r. W jakim terminie zapłaci pierwszą składkę dużego ZUS-u?

Pierwszy miesiąc działalności pana Marka jest niepełny, więc 24-miesięczny okres, w którym przysługuje mały ZUS, zaczynamy liczyć od następnego miesiąca – od sierpnia. W tym układzie 24 miesiąc (czyli ostatni) przypada na lipiec 2018, za który pan Marek po raz ostatni płaci mały ZUS w terminie do 10 sierpnia 2018. Co za tym idzie, pierwszą składkę dużego ZUS-u płaci za sierpień 2018 z terminem zapłaty do 10 września 2018.

Koniec małego ZUS-u - i co dalej?

Poprawne obliczenie, kiedy kończy się prawo do niższych składek, jest ważne względu na konieczność odprowadzania do ZUS wyższych składek.

Nazwa składki

Podstawa wymiaru składki w 2018 r. - 2665,80 zł

Emerytalne 19,52%

520,36 zł

Rentowe 8%

213,26 zł

Chorobowe 2,45%

65,31 zł

Wypadkowe* 1,80%/1,67%

47,98 zł/44,52 zł**

Składki na ub. społeczne - RAZEM

846,91 zł/843,45 zł**

Fundusz Pracy 2,45%

65,31 zł

* Składka na ubezpieczenie wypadkowe dla płatników zgłaszających nie więcej niż 9 osób ubezpieczonych, czyli w wysokości 1,80% oraz od 1 kwietnia 2018 roku 1,67%.

** Kwota składek od 1 kwietnia 2018 roku

Oprócz tego po upływie 24 miesięcy i przejściu na normalne składki trzeba dopełnić kilku formalności. W przypadku, gdy przedsiębiorca korzysta z usług biura rachunkowego, kadrowe mogą dopełnić formalności w jego imieniu. Jeżeli nie, to osoba, którą przestały obejmować składki preferencyjne, powinna wykonać następujące czynności:

1. Wyrejestrowanie z  ubezpieczeń

Polega ono na złożeniu w ZUS druku ZUS ZWUA, który umożliwia płatnikowi składek wyrejestrowanie się z ubezpieczenia. Na druku tym trzeba wskazać, kiedy następuje zakończenie opłacania składek preferencyjnych. Należy pamiętać, że wyrejestrowania się z ubezpieczenia trzeba dokonać w terminie 7 dni od daty utraty prawa do małego ZUS-u.

2. Zarejestrowanie do ubezpieczeń

W tym wypadku przedsiębiorca musi złożyć do ZUS-u druk ZUS ZUA/ZZA. Na druku tym należy wskazać datę, z którą rozpoczyna się odprowadzanie normalnych składek przez podatnika, a także odpowiedni kod ubezpieczeń - 05 10 xx. Czynności tych powinno się dokonać w terminie 7 dni od momentu, w którym zaczynają obowiązywać wyższe składki.

3. Złożenie deklaracji ZUS DRA

Deklarację ZUS DRA trzeba złożyć za pierwszy miesiąc opłacania wyższych składek. Na podstawie tego formularza określa się wysokość opłacanych składek. Należy samodzielnie obliczyć składki, a następnie złożyć druk do 10 dnia następnego miesiąca. W przypadku gdy przedsiębiorca zatrudnia pracowników, składa druk ZUS DRA do 15 dnia następnego miesiąca.

Po wykonaniu powyższych czynności przedsiębiorca musi zacząć opłacać normalne składki. Zmiany najbardziej odczuwają małe przedsiębiorstwa. Dlatego też dobrym rozwiązaniem dla osób, którym kończy się okres małego ZUS-u, jest wcześniejsze przygotowanie się do tego. Jeżeli przedsiębiorca będzie co miesiąc odkładał pewną kwotę, na pewno mniej boleśnie odczuje moment przejścia na wyższe składki.