Poradnik Przedsiębiorcy

Ubezpieczenie społeczne przedsiębiorcy - ile wynoszą składki zus?

Osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą, niezależnie od jej rodzaju, podlega ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu. Ubezpieczenie społeczne przedsiębiorcy trwa od dnia rozpoczęcia prowadzenia działalności do dnia zakończenia jej prowadzenia, z wyłączeniem okresu, na jaki zawiesiła prowadzenie tej działalności.

Ubezpieczenie społeczne przedsiębiorcy a preferencyjne składki 

Osoby, które rozpoczęły prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej po 25 sierpnia 2005 r. mają możliwość opłacania składki na ubezpieczenia społeczne na preferencyjnych warunkach. Podstawą wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne przedsiębiorcy w okresie pierwszych 24 miesięcy kalendarzowych od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności jest kwota zadeklarowana, jednak nie niższa niż 30% minimalnego wynagrodzenia. Dodatkowo osoby te nie mają obowiązku opłacania składki na Fundusz Pracy.

Przepisy określają katalog osób, które nie mogą skorzystać z opłacania składek na preferencyjnych warunkach, ponieważ:

  • prowadzą lub w okresie ostatnich 60 miesięcy kalendarzowych przed dniem rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej prowadziły pozarolniczą działalność,

  • wykonują działalność gospodarczą na rzecz byłego pracodawcy, na rzecz którego przed dniem rozpoczęcia działalności gospodarczej w bieżącym lub w poprzednim roku kalendarzowym wykonywały w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy czynności wchodzące w zakres wykonywanej działalności gospodarczej.

Preferencyjne składki na ubezpieczenie społeczne przedsiębiorcy przysługują tylko osobom prowadzącym pozarolniczą działalność gospodarczą na mocy przepisów o działalności gospodarczej bądź innych przepisów szczególnych, w tym wspólników spółki cywilnej.

Za działalność gospodarczą uznaje się natomiast zarobkową działalność wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową, a także poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż oraz działalność zawodową wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły. W związku z powyższym, wykonywanie wolnego zawodu np. lekarza jest także uznawane za działalność gospodarczą.

Jak już wcześniej wspomniano, podstawa opłacanych składek nie może być niższa niż 30% minimalnego wynagrodzenia za pracę. W związku z tym suma składek społecznych łącznie z chorobowym w roku 2017 nie może być niższa niż 179,82 zł (bez składki wypadkowej).

Preferencyjne minimalne składki na ubezpieczenie społeczne przedsiębiorcy

Rodzaj ubezpieczenia

2016

2017

emerytalne

108,34 zł

117,12 zł

rentowe

44,40 zł

48,00 zł

chorobowe

13,60 zł

14,70 zł

wypadkowe

x*

x*

* Stopa procentowa składki na ubezpieczenie wypadkowe ustalana jest zgodnie z rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 listopada 2002 r. (Dz. U. z 2016 r. poz. 1005). 

Prawo do opłacania składek na ubezpieczenie społeczne przedsiębiorcy na preferencyjnych warunkach przysługuje przez okres 24 miesięcy kalendarzowych. Okres ten liczony jest od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej, a nie od daty powstania obowiązku ubezpieczeniowego.

Ubezpieczenie społeczne i zdrowotne przedsiębiorcy

Osoby prowadzące działalność gospodarczą podlegają obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu w okresie od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności. W ich przypadku obowiązek dotyczy również ubezpieczenia zdrowotnego.

Z kolei ubezpieczenie chorobowe u osób prowadzących działalność gospodarczą jest dobrowolne. Podlega się mu od dnia wskazanego we wniosku o objęcie ubezpieczeniem, jednak nie wcześniej niż od dnia zgłoszenia wniosku, którego dokonuje się na formularzu ZUS ZUA.

Zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawy o sus osoba, która prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na mocy przepisów o swobodzie działalności gospodarczej.

Zawieszenie działalności gospodarczej wywiera prawne skutki w zakresie ubezpieczeń:

  • od dnia zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej,

  • do dnia poprzedzającego dzień wznowienia wykonywania działalności gospodarczej.

Gdy mowa o wspólnikach spółki cywilnej, zawieszenie działalności powoduje ustanie ubezpieczeń społecznych wszystkich wspólników.

W trakcie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej, a więc w okresie niepodlegania ubezpieczeniom, osoby, które prowadzą pozarolniczą działalność gospodarczą na mocy przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych:

  1. mogą dobrowolnie skorzystać z ubezpieczenia emerytalnego i rentowego na zasadach przysługujących osobom prowadzącym pozarolniczą działalność gospodarczą,

  2. mogą przystąpić do dobrowolnego ubezpieczenia emerytalnego i rentowego w dowolnym momencie w okresie niepodlegania ubezpieczeniom z powodu zawieszenia wykonywania działalności,

  • zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o sus, objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem emerytalnym i rentowym następuje od dnia wskazanego we wniosku o objęcie tymi ubezpieczeniami, jednak nie wcześniej niż od dnia zgłoszenia wniosku,

  • zgodnie z art. 14 ust. 2 ustawy o sus, ustanie dobrowolnego ubezpieczenia emerytalnego i rentowego następuje od dnia wskazanego we wniosku o wyłączenie z tych ubezpieczeń, jednak nie wcześniej niż od dnia zgłoszenia wniosku lub od pierwszego dnia miesiąca kalendarzowego, za który składka należna za te ubezpieczenia nie została opłacona w terminie bądź też od dnia ustania tytułu podlegania tym ubezpieczeniom,

      3. nie podlegają ubezpieczeniu chorobowemu i wypadkowemu.