Poradnik Przedsiębiorcy

Okres wypowiedzenia umowy na czas określony

Ustawodawca wraz z nowelizacją Kodeksu pracy zmienił zasady zawierania i wypowiadania umów o pracę, które zostały zawarte na czas określony. Nowe przepisy w istotny sposób zmieniają zasady zawierania i rozwiązywania tychże umów, co w niektórych przypadkach zwiększa ochronę pracowników zatrudnionych w ramach czasowej umowy o pracę. Zmienił się również okres wypowiedzenia umowy na czas określony. Należy pamiętać, że umowy na czas określony mogą być zawierane na okres 3 lat (czyli 3 miesiące umowy na okres próbny i 33 miesiące umowy na czas określony), a łączna liczba takich umów z tym samym pracownikiem nie może przekroczyć trzech. Czwarta umowa na czas określony z mocy prawa przekształca się w umowę na czas nieokreślony. Do tej pory Kodeks pracy nie narzucał, ile czasu może trwać umowa na czas określony.

Ile wynosi okres wypowiedzenia umowy na czas określony?

Okres wypowiedzenia umowy na czas określony został zrównany z okresem wypowiedzenia umowy o pracę na czas nieokreślony i jest uzależniony od stażu pracy u danego pracodawcy, wynosi odpowiednio:

  • 2 tygodnie - przy zatrudnieniu nieprzekraczającym 6 miesięcy,

  • 1 miesiąc - jeżeli zatrudnienie wynosi co najmniej 6 miesięcy,

  • 3 miesiące - gdy zatrudnienie trwa minimum 3 lata.

W celu wyliczenia okresu wypowiedzenia, zgodnie z nowymi przepisami dla umowy trwającej w dniu wejścia nowelizacji, czyli 22 lutego 2016 roku, staż pracy będzie liczony od dnia wejścia nowych przepisów, czyli od 22 lutego 2016 roku. W praktyce oznacza to, że nawet gdyby pracownik był zatrudniony 3 lata przed tą datą, to i tak jego staż pracy do wyliczenia nowego okresu wypowiedzenia będzie liczony od nowa  dopiero od 22 lutego 2016 roku. Dotyczy to nawet wypowiedzeń, które były wręczone 21 lutego, czyli dzień przed wejściem w życie nowych przepisów, a które mówią o zakończeniu pracy 5 marca, ponieważ do tego czasu okres wypowiedzenia umowy na czas określony wynosi 2 tygodnie.

Natomiast od 21 sierpnia 2016 roku, czyli od upływu 6 miesięcy zatrudnienia, obowiązuje już miesięczny okres wypowiedzenia umowy na czas określony.

Wypowiedzenie umowy o pracę na czas określony a klauzula 2-tygodniowego wypowiedzenia

Do tej pory umów na czas określony nie można było rozwiązać za wypowiedzeniem, jeżeli były zawarte na okres krótszy niż 6 miesięcy, a dla umów trwających powyżej 6 miesięcy okres wypowiedzenia mógł wynosić maksymalnie 2 tygodnie (o ile tak zapisano w umowie).

Jeżeli w treści umowy o pracę strony zamieściły zapis o możliwości rozwiązania umowy za 2-tygodniowym wypowiedzeniem, zgodnie z przepisami Kodeksu pracy obowiązującymi do 22 lutego 2016 r., stosuje się nowe okresy wypowiedzenia. Staż pracy, od którego zależy długość wypowiedzenia, liczony jest od 22 lutego 2016 r. Podkreślić należy, że dłuższy okres wypowiedzenia dotyczy tylko tych umów na czas określony, w których znajdowała się klauzula przewidująca możliwość wypowiedzenia umowy. Jeżeli umowy na czas określony zawarte przed 22 lutego 2016 r. nie miały takich klauzul albo były zawarte na nie dłużej niż 6 miesięcy – nadal nie podlegają dłuższemu wypowiedzeniu.

Kiedy jest możliwe rozwiązanie umowy o pracę na czas określony?

Aby wcześniej rozwiązać umowę o pracę na czas określony, można zastosować art. 52 Kodeksu pracy, czyli wypowiedzenie umowy przez pracodawcę w trybie natychmiastowym z winy pracownika lub z przyczyn przez niego niezawinionych (art. 53 Kodeksu pracy).

Należy jednak pamiętać, że muszą zaistnieć przyczyny pozwalające na skorzystanie z tych trybów rozwiązania umowy.

Również pracownikowi pozostawiono możliwość wcześniejszego rozwiązania umowy o pracę na czas określony na podstawie przepisów art. 55 Kodeksu pracy, jeżeli:

  • zostanie wydane orzeczenie lekarskie stwierdzające szkodliwy wpływ wykonywanej pracy na zdrowie pracownika, a pracodawca nie przeniesie go w terminie wskazanym w orzeczeniu lekarskim do innej pracy, odpowiedniej ze względu na stan jego zdrowia i kwalifikacje zawodowe;

  • pracodawca dopuścił się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków wobec pracownika.

Ważne!

Od 22 lutego 2016 r. zmienił się także okres wypowiedzenia umowy na czas określony zawartej w celu zastępstwa. Dotychczas umowę na zastępstwo można było wypowiedzieć w 3 dni robocze. Po zmianie przepisów okres wypowiedzenia umowy na czas określony w celu zastępstwa jest taki sam jak przy umowach o pracę na czas określony.

Jednakże trzeba mieć na uwadze, że umowa na czas zastępstwa jest szczególnego rodzaju umową, której nie obowiązuje ani limit 33 miesięcy, ani limit 3 umów. Oznacza to, że po upływie 33 miesięcy umowa na zastępstwo nie zmienia swojego charakteru – nie staje się umową na czas nieokreślony. Jest to równoznaczne z tym, że umów na zastępstwo można zawrzeć dowolną liczbę.

Aneks do umowy o pracę na czas określony

Według nowych przepisów, jeżeli pracodawca podpisuje aneks do umowy o pracę na czas określony, w którym zmienia czas trwania umowy, to traktuje się to jako nową umowę na czas określony z dniem rozpoczęcia wyznaczającym koniec poprzedniej umowy.

Przykład 1.

Pracownik podpisał umowę na czas określony od 2 stycznia 2017 do 30 czerwca 2017 roku. 31 maja podpisuje aneks do umowy, który przedłuża czas jej trwania do 31 grudnia 2017 roku. Oznacza to, że pracownik podpisał nową umowę na czas określony, która  trwa od 1 lipca do 31 grudnia 2017 r. Jest to istotne, ponieważ ta nowa umowa (aneks) wlicza się już do limitu trzech umów na czas określony. Jeżeli więc aneks wydłuża okres zatrudnienia u danego pracodawcy powyżej 33 miesięcy – po upływie tego okresu staje się automatycznie umową o pracę na czas nieokreślony.

Wyjątkiem od tej zasady są umowy podpisane:

  • w celu wykonywania pracy o charakterze dorywczym lub sezonowym,

  • w celu wykonywania pracy przez okres kadencji,

  • w przypadku gdy pracodawca wskaże obiektywne przyczyny leżące po jego stronie (art. 251 § 4 ust. 2-4). Muszą być one jednak szczegółowo zapisane w umowie, a pracodawca o zawarciu czwartej takiej umowy lub umowy dłuższej niż 33 miesiące będzie musiał poinformować regionalną inspekcję pracy,

  • w przypadku osób zatrudnianych przez agencje do pracy tymczasowej. Tacy pracownicy mogą ciągle być zatrudniani na dowolną liczbę umów terminowych, których okresy wypowiedzenia wynoszą trzy dni (dla umów nieprzekraczających 2 tygodni) lub jeden tydzień (dla umów dłuższych niż 2 tygodnie). Pracowników tymczasowych nadal obowiązuje jedynie limit 18 miesięcy pracy dla jednego pracodawcy  w okresie 36 miesięcy (w danej agencji). Od 22 lutego nie będzie ich jednak można zatrudniać na umowy „na czas wykonywania określonej pracy”.