Poradnik Przedsiębiorcy

Przedłużenie umowy do dnia porodu w kontekście limitów umów na czas określony

W myśl art. 251 § 1 i 2 kp okres zatrudnienia na podstawie umowy o pracę na czas określony, a także łączny okres zatrudnienia na podstawie umów o pracę na czas określony zawieranych między tymi samymi stronami stosunku pracy nie może przekraczać 33 miesięcy, a łączna liczba tych umów nie może przekraczać trzech. Uzgodnienie między stronami w trakcie trwania umowy o pracę na czas określony dłuższego okresu wykonywania pracy na podstawie tej umowy uważa się za zawarcie, od dnia następującego po dniu, w którym miało nastąpić jej rozwiązanie, nowej umowy o pracę na czas określony. Powstaje pytanie - jak wyżej wskazany artykuł odnosi się do ochrony stosunku pracy ze względu na funkcje rodzicielskie? Przepisy Kodeksu pracy przewidują bowiem w określonych okolicznościach przedłużenie umowy do dnia porodu. Co w sytuacji, gdy pracownica w ciąży planowany poród ma po okresie 33 miesięcy trwania umowy na czas określony? Czy umowa ta przekształci się w umowę na czas nieokreślony? Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej odpowiedziało na zadane pytanie przecząco.

Przedłużenie umowy do dnia porodu a umowy a limit umów - Ministerstwo wyjaśnia

Przepis art. 251 § 1 i 2 k.p. nie dotyczy przedłużenia umowy o pracę do dnia porodu na podstawie art. 177 § 3 k.p., ponieważ przedłużenie to następuje z mocy prawa, a nie na podstawie oświadczenia woli stron stosunku pracy jak stanowi przepis tego artykułu.

Zgodnie z art. 177 § 3 k.p. umowa o pracę zawarta na czas określony albo na okres próbny przekraczający jeden miesiąc, która uległaby rozwiązaniu po upływie trzeciego miesiąca ciąży, ulega przedłużeniu do dnia porodu. Przepis art. 177 § 3 k.p. reguluje kwestię zmiany ustalonego między stronami terminu zakończenia umowy o pracę na czas określony. Taka zmiana powodująca przedłużenie trwania stosunku pracy na mocy umowy o pracę na czas określony następuje, jak wyżej wskazano, na podstawie przepisu prawa. Mając na uwadze cel i funkcję regulacji art. 251 k.p., a także okoliczność że przedłużenie umowy o pracę w takiej sytuacji następuje niezależnie od woli stron, lecz z mocy prawa (automatycznie), w sytuacji, gdy w następstwie przedłużenia umowy do dnia porodu, nastąpi przekroczenie limitu 33 miesięcy zatrudnienia na podstawie umów na czas określony, nie dojdzie do przekształcenia tej umowy na umowę o pracę na czas nieokreślony.

Przedłużenie umowy do dnia porodu w kontekście limitów wg Departamentu Prawnego Głównego Inspektoratu Pracy

W tej sprawie stanowisko zajął również Departament Prawny Głównego Inspektoratu Pracy, który podobnie ustosunkowuje się do tej kwestii i stwierdza, że:

(...) w związku z przedłużeniem umowy o pracę do dnia porodu może dojść do przekroczenia 33 - miesięcznego okresu zatrudnienia na podstawie umowy (umów) na czas określony. W takim jednak przypadku nie dojdzie do przekształcenia umowy w umowę o pracę na czas nieokreślony. Naruszenie powyższego limitu będzie bowiem spowodowane zastosowaniem bezwzględnie obowiązującego przepisu Kodeksu pracy, a nie wynikiem działania stron stosunku pracy. Regulacja art. 177 § 3 k.p. ma charakter szczególny, a jej celem jest zagwarantowanie pracownicy pozostawania w stosunku pracy do dnia porodu. Sprzeczne z ratio legis tego przepisu byłoby więc uznanie, że w razie przekroczenia maksymalnego okresu zatrudnienia na podstawie umów o pracę na czas określony w związku z obowiązkiem przedłużenia umowy do dnia porodu dochodzi do przekształcenia tej umowy w umowę o pracę na czas nieokreślony. (...)

W związku z tym, że przepis jest świeży, a orzecznictwo i doktryna milczą w tej kwestii, to ewentualne spory w tej sprawie rozstrzygane będą na drodze sądowej.

W przypadku gdy dojdzie do sytuacji, że pracownicy w ciąży będzie trzeba przedłużyć umowę do dnia porodu, należy mieć na uwadze, że nie wymaga to podejmowania dodatkowych czynności przez strony stosunku pracy. Oczywiście, nie ma jednak przeszkód, aby pracodawca poinformował pracownicę na piśmie, że umowa ta będzie trwała do dnia porodu.

Umowa zawarta na czas określony, która zostaje przedłużona do dnia porodu, ulega z tym dniem rozwiązaniu z mocy prawa i  nie ma konieczności sporządzać dodatkowego dokumentu informującego o tym.

Pracownicy, której rozwiązuje się umowa o pracę w dniu porodu, przysługuje zasiłek macierzyński, płatny przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.