Poradnik Przedsiębiorcy

Przekazanie towarów na cele charytatywne - jak rozliczyć?

Przedsiębiorcy w praktyce często decydują się na wszelkiego rodzaju darowizny np. na rzecz organizacji pożytku publicznego. Jak prawidłowo rozliczyć przekazanie towarów na cele charytatywne? Czy darowizna jest opodatkowana?

Przekazanie towarów na cele charytatywne - zasada ogólna VAT

Mimo szlachetnych intencji darczyńcy (bowiem nie pobiera on żadnych pożytków z tytułu przekazania towarów na cele charytatywne) darowizna towarów nie zawsze jest zwolniona z opodatkowania VAT. Zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 nieodpłatne przekazanie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa, w szczególności wszelkie darowizny, uznaje się jako dostawę towarów. Co za tym idzie, przekazanie towarów na cele charytatywne w formie darowizny należy opodatkować wówczas, gdy:

  1. podatnikowi przysługiwało (w całości lub w części) prawo do odliczenia VAT przy nabyciu, imporcie lub wytworzeniu tych towarów (lub ich części składowych),

  2. towary te nie stanowią prezentów o małej wartości przekazywanych na cele związane z działalnością gospodarczą podatnika.

Uwaga!

Prezenty o małej wartości to towary przekazane przez przedsiębiorcę jednej osobie, jeżeli:

  • ich łączna wartość nie przekracza w roku podatkowym kwoty 100 zł, pod warunkiem, że podatnik prowadzi ewidencję pozwalającą na ustalenie tożsamości tych osób;

  • ich przekazania nie ujęto w ww. ewidencji, jeżeli jednostkowa cena nabycia towaru netto (a gdy nie ma ceny nabycia - jednostkowy koszt wytworzenia) określone w momencie przekazywania towaru nie przekraczają 10 zł.

Podsumowując, jeżeli od towarów, które podatnik ma zamiar przekazać w formie darowizny, przysługiwało - w całości lub w części - prawo do odliczenia VAT od zakupu, importu lub ich wytworzenia (w rozumieniu, że co do zasady podatnik miał prawo do odliczenia VAT nawet, gdy z tego prawa nie skorzystał), to powinien on wykazać VAT należny od tej darowizny (jeżeli nie jest to prezent o małej wartości).

W przypadku, gdy podatnik nie miał prawa do odliczenia VAT od zakupu towarów przekazywanych w formie darowizny, importu lub ich wytworzenia (np. gdy dokonał zakupu od osoby prywatnej na umowę kupna-sprzedaży lub od podatnika zwolnionego z VAT), to przy ich nieodpłatnym przekazaniu nie wystąpi VAT należny.

Przekazanie towarów na cele charytatywne - obowiązkowa korekta kosztów

Przekazanie towarów na cele charytatywne w formie darowizny, z wyjątkiem artykułów spożywczych, wymienione są w art. 23 pkt 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako jeden z kosztów, który nie może być kosztem uzyskania przychodów. Oznacza to, że darowizna towarów handlowych lub materiałów podstawowych powoduje konieczność wyksięgowania ich wartości z podatkowej księgi przychodów i rozchodów, wcześniej ujętej w kosztach jako zakup.

W praktyce należy bezpośrednio wyksięgować wartość towarów/materiałów z kol. 10 KPiR “Zakup towarów handlowych i materiałów podstawowych” wpisując ich wartość ze znakiem “minus”. W przypadku, gdy przy zakupie wystąpiły koszty uboczne (np. koszt transportu), to również należy je wyksięgować - z kol. 11 KPiR “Koszty uboczne zakupu”.

Uwaga!

Przekazanie towarów na cele charytatywne nie mogące stanowić kosztów uzyskania przychodu podatnicy mogą próbować odliczyć od dochodu w zeznaniu rocznym pod pewnymi warunkami (na mocy art. 26 ust. 1 pkt 9 ustawu o pdof).

Przekazanie towarów na cele charytatywne a zwolnione z VAT

Wyjątkiem od zasad ogólnych opodatkowania darowizny towarów jest przekazanie na cele charytatywne artykułów spożywczych, które co do zasady jest zwolnione z VAT. Bowiem zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 16 ustawy o VAT zwalnia się od podatku darowiznę artykułów spożywczych, jeżeli są przekazywane na rzecz organizacji pożytku publicznego w rozumieniu ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, z przeznaczeniem na cele działalności charytatywnej prowadzonej przez te organizacje.

Zwolnieniu z opodatkowania nie podlega jednak przekazanie:

  • napojów alkoholowych o zawartości alkoholu powyżej 1,2% oraz

  • napojów alkoholowych będących mieszaniną piwa i napojów bezalkoholowych, w których zawartość alkoholu przekracza 0,5%.

Zatem przekazanie artykułów spożywczych na cele charytatywne przez producentów żywności jak również sklepy, hurtownie, czy restauracje jest zwolnione z VAT.

Przekazanie towarów na cele charytatywne a koszty

Koszty wytworzenia lub cena nabycia produktów spożywczych wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 16 ustawy o VAT,  przekazanych na rzecz organizacji pożytku publicznego w rozumieniu przepisów ustawy o działalności pożytku publicznego, z przeznaczeniem wyłącznie na cele działalności charytatywnej prowadzonej przez te organizacje, mogą stanowić koszty uzyskania przychodu. Oznacza to, że przekazanie towarów w postaci artykułów spożywczych na cele charytatywne nie zobowiązuje do wyksięgowania kosztów ich zakupu z podatkowej księgi przychodów i rozchodów.